I SAB/Go 25/09

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-12-29

Skład orzekający: Sędzia WSA Stefan Kowalczyk, Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska, Sędzia WSA Jacek Niedzielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Naczelnik Urzędu Skarbowego pozostaje w bezczynności w sprawie zaliczenia nadpłaty podatku od towarów i usług, pomimo uchylenia decyzji stanowiących podstawę do rozliczeń i toczącego się postępowania wznowieniowego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego pozostaje w bezczynności, ponieważ uchylone decyzje nie mogą stanowić podstawy do rozliczeń, a istniejąca, nieuchylona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 1999-06-xx powinna być podstawą do oceny, czy istnieje nadpłata. Organ nie może uzależniać wydania postanowienia o zaliczeniu nadpłaty od zakończenia postępowań wznowieniowych, gdyż obecny stan faktyczny pozwala na rozstrzygnięcie sprawy.
Stan faktyczny
Skarżąca TF S.A. wniosła skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie zaliczenia nadpłaty podatku od towarów i usług. Organ podatkowy zwlekał z rozliczeniem, powołując się na uchylenie decyzji stanowiących podstawę do rozliczeń oraz toczące się postępowania wznowieniowe. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ordynacji podatkowej dotyczących terminów załatwiania spraw i zawiadamiania o ich przedłużeniu.
Rozstrzygnięcie
Zobowiązano Naczelnika Urzędu Skarbowego do załatwienia sprawy w przedmiocie zaliczenia nadpłaty z tytułu podatku od towarów i usług w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędzia WSA Jacek Niedzielski Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi TF S.A. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 1995 r. zobowiązuje Naczelnika Urzędu Skarbowego do załatwienia sprawy w przedmiocie zaliczenia nadpłaty z tytułu podatku od towarów i usług w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. I SAB / Go 25 / 09 U Z A S A D N I E N I E Skarżąca TF S.A. wniosła skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego, polegającą na nie rozpatrzeniu sprawy skarżącej w przedmiocie zaliczenia nadpłaty z tytułu podatku od towarów i usług, sygnat. [...]. Z akt sprawy wynika że : Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał w dniu [...].01.2009 roku postanowienie w sprawie [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty z tytułu podatku od towarów i usług, na poczet zaległości podatkowej za miesiąc maj 1995 roku. Zaliczeniu na poczet zaległości podatkowej za maj 1995 roku, określonej decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].06.1999 roku, nr [...], podlegała kwota 31.848,80 złotych, jako oprocentowanie w wysokości 2.745,80 złotych, naliczona od kwoty 1.818,50 złotych, a określona w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].09.2008 roku nr [...] wydanej w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 1995 roku, oraz oprocentowanie w kwocie 29.103,0 złote, naliczone od kwoty 19.254,10 złotych, a określone w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].09.2008 roku nr [...] wydanej w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 1995 roku. W związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16.10.2007 roku wydanym w sprawie SK 63 / 06, Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniem z dnia [...].11.2007 roku nr [...], wznowił na wniosek skarżącej postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Izby Skarbowej z dnia [...].06.1999 roku nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc maj 1995 roku. W rezultacie przeprowadzenia wznowionego postępowania Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...].06.2008 roku nr [...] uchylił decyzję Izby skarbowej z dnia [...].06.1999 roku nr [...] w części utrzymującej w mocy decyzje Urzędu Skarbowego z dnia [...].03.1999 roku nr [...] co do określenia odsetek w kwocie 31.875,96 złotych, od kwoty zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za maj 1995 roku, za okres od dnia [...].01.1998 roku do dnia [...].03.1999 roku i decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...].03.1999 roku nr [...] w części określającej odsetki w kwocie 31.875,96 złotych liczone od [...].01.1998 roku do dnia [...].03.1999 roku od powstałej zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za maj 1995 roku, oraz orzekł o braku podstaw do określenia odsetek za zwłokę w powyższym zakresie. Na skutek odwołania się skarżącej Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...].08.2008 roku nr [...] utrzymał w mocy decyzje organu I instancji z dnia [...].06.2008 roku nr [...]. Decyzje organu I i II instancji zostały wyrokiem WSA w Gorzowie Wlk. z dnia 2.12.2008 roku, wydanym w sprawie I SA / Go 785 / 08 uchylone, a po rozpoznaniu skargi kasacyjnej przez NSA w Warszawie wyrokiem z dnia 5.06.2009 roku I FSK 468 / 09, skarga została oddalona. Podstawą wydania postanowienia przez organ podatkowy w dniu [...].01.2009 roku była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].06.2008 roku nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiąc maj 1995 roku, określająca zaległość podatkową. Na skutek wydania powyższego wyroku uchylającego decyzje organów podatkowych co do nadpłaty w podatku od towarów i usług powstałych za miesiąc sierpień i wrzesień 1995 roku, Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniem z dnia [...].03.2009 roku uchylił postanowienie organu I instancji z dnia [...].01.2009 roku wydane w przedmiocie zaliczenia nadpłaty za powyższe miesiące i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, ze względu na to iż postępowanie dowodowe wymaga jego przeprowadzenia w całości. Wyrok NSA z dnia 5.06.2009 roku sygnat. akt I FSK 468 / 09 który wpłynął do Urzędu Skarbowego w dniu [...].06.2009 roku stanowił podstawę do wstrzymania działań w kwestii rozliczeń, o czym organ podatkowy zawiadomieniem nr [...] poinformował podatnika i zawiadomił w związku z powyższym o przedłużeniu terminu do załatwienia przedmiotowej sprawy, wskazując na jego przyczyny. Wobec powyższego zawiadomienia skarżąca złożyła w dniu [...].07.2009 roku ponaglenie do Dyrektora Izby Skarbowej które zostało uznanie za nieuzasadnione postanowieniem z dnia [...].09.2009 roku nr [...]. W następstwie tego skarżąca złożyła skargą na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego zarzucając naruszenie art.125, art.139 § 1 ordynacji podatkowej. poprzez nie załatwienie sprawy w terminie, oraz art. 140 ordynacji podatkowej. poprzez nie wskazanie nowego terminu do załatwienia sprawy. W żądaniu skargi wniosła o zobowiązanie organu podatkowego do wydania decyzji w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku i zwolnienie strony skarżącej od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu wskazała że organ podatkowy może przedłużyć termin załatwienia sprawy jedynie wówczas gdy występuje uzasadniony powód który związany jest bezpośrednio z rozpatrywaną sprawą. Gdy organ wskazuje na okoliczność która nie ma bezpośredniego związku z sprawą jej zdaniem organ podatkowy pozostaje w bezczynności. Organ podatkowy w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi lub jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podatkowy wskazał iż, wobec uchylenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].08.2008 roku i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].06.2009 roku, oraz nieskuteczności skargi do WSA i skargi kasacyjnej do NSA, decyzje powyższe zostały wyeliminowane z obrotu. Obecnie Dyrektor Izby skarbowej nie wydał żadnej decyzji w przedmiocie wznowienia postępowania i zmiany decyzji wymiarowej z dnia [...].03.1999 roku i [...].06.1999 roku za miesiąc maj 1995 roku. Tym samym podatek za maj 1995 roku objęty jest postępowaniem wznowieniowym i organ nie znając wyniku postępowania wznowieniowego nie może na poczet tego podatku dokonywać rozrachowań, bowiem istniejące decyzje nie dają do tego podstaw. Nadto zdaniem organu nie występują również w obrocie prawnym decyzje dotyczące miesiąca sierpnia 1995 roku, a więc decyzja z dnia [...].12.2008 roku / [...]/ oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...].09.2008 roku / [...] / które wyrokiem WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 31.03.2009 roku / I SA / Go 11 / 09 / zostały uchylone, a od wyroku powyższego została złożona skarga kasacyjna. Również decyzje odnoszące się do wymiaru podatku VAT za wrzesień 1995 roku z dnia [...].12.2008 roku / [...] /, oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...].09.2008 roku / [...] / zostały zaskarżone do WSA w Gorzowie Wlkp., a skarga została oddalona, jednakże wyrok ten został zaskarżony skargą kasacyjną. Podobnie rzecz się ma w zakresie podatku od towarów i usług za sierpień 1995 roku, bowiem postępowanie wznowieniowe za ten okres zostało zawieszone postanowieniem z dnia 16.07.2009 roku w sprawie I SA / Po 1660 / 07. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga okazała się uzasadniona. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r / Dz.U. Nr 153 póz 1270 z późn. zm./ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniesienie skargi na bezczynność organów jest możliwe w przypadkach określonych w / w ustawie, a więc w zakresie, w jakim dopuszczalne jest zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 -4a prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. Uwzględnienie skargi w myśl art. 149 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oznacza wydanie przez sąd administracyjny rozstrzygnięcia zobowiązującego organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skargę na bezczynność można wnieść po wniesieniu środka zaskarżenia / art. 52 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / w postaci ponaglenia przewidzianego w art. 141 § 1 ordynacji podatkowej / postanowienie WSA w Łodzi z dnia 16 maja 2006, l SAB/Łd 1/06, /. Bezsporne w niniejszej sprawie jest że strona złożyła do Ministra Finansów ponaglenie, a organ ten uznał je za nieuzasadnione. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt. 8 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ ten nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, jednak nie zakończy go wydaniem w określonym w ustawie terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podejmie stosowniej czynności. Uznanie iż zachodzi bezczynność organu nie jest uzależnione od przyczyn z jakich określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu / T. Woś, H. Krzysiak- Molczyk, M. Romańska- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz; Warszawa 2008, Wydanie 2, teza 76, s.97, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis /. Nadto na ocenę istnienia bezczynności organu administracji publicznej znaczenie mają terminy określone na załatwienie sprawy. Ugruntowany jest bowiem pogląd, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona po upływnie terminu przewidzianego do załatwienia sprawy. Tak więc zgodnie z art. 139 § 1 ordynacji podatkowej załatwienie sprawy w powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Natomiast według art. 140 § 1 ordynacji podatkowej, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy we właściwym terminie organ podatkowy obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Jednakże zadośćuczynienie przez organ warunkom z art. 140 § 1 ordynacji podatkowej, czyli zawiadomienia strony o nie załatwieniu sprawy w terminie nie wyklucza istnienia bezczynność organu. Podanie przyczyny niedotrzymania terminu przez organ umożliwia dokonanie ocenę przyczyn nie załatwienia sprawy w terminie. Dyrektor Izby Skarbowej wydał postanowienie uchylające postanowienie organu I instancji z dnia [...].01.2009 roku, wydane w przedmiocie zaliczenia nadpłaty z tytułu podatku od towarów i usług, w dniu [...].03.2009 roku. Zawiadomienie skierowane do skarżącej, informujące o nie załatwieniu sprawy w terminie zostało sporządzone z datą [...].07.2009 roku, a do dnia wydania niniejszego orzeczenia sprawa nie została załatwiona. Na podstawie analizy akt sprawy, nie można ustalić z jakiej przyczyny zawiadomienie o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy, został wydane dopiero w dniu [...].07.2009 roku. Jak można wnioskować z dat zarówno orzeczenia organu II instancji, uchylającego postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...].01.2009 roku, jak i daty zawiadomienia, organ podatkowy nie załatwił sprawy w terminie 1 miesiąca jak i w terminie 2 miesięcy nie zawiadamiając o jego przedłużeniu strony i to nawet przy uwzględnieniu terminu zwrotu akt z organu II instancji. Zauważyć bowiem należy iż siedziba Dyrektora Izby Skarbowej jak i Naczelnika Urzędu Skarbowego mieści się w tym samej miejscowości. Organ podatkowy argumentuje iż, decyzje uchylone wyrokiem WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 2.12.2008 roku, który następnie został utrzymany przez NSA w Warszawie pozostają w związku z wydaniem postanowienia w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych powstałej za maj 1995 roku. Zdaniem Sądu stanowisko organu podatkowego w tej mierze nie jest uzasadnione o tyle, że charakter związeku między uchylonymi decyzjami a wydaniem postanowienia co do zaliczenia nadpłaty nie uzasadnia powstrzymania się od wydania w tym przedmiocie postanowienia. Z momentem bowiem uchylenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].o8.2008 roku / [...] / i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...].06.2008 roku / [...] / utraciły one byt prawny i nie istnieją w obrocie prawnym. Nie mogą więc stanowić podstawy do rozliczeń dokonywanych w postanowieniu o zaliczeniu nadpłaty na poczet zaległości podatkowych. W konsekwencji więc obecnie toczy się postępowanie na skutek jego wznowienia, jako drogi wzruszenia decyzji w trybie nadzwyczajnym, natomiast decyzja pierwotna, a więc decyzja Dyrektora izby Skarbowej z dnia [...].06.1999 roku / [...] / nie została wzruszona. Tak więc obowiązuje w całości decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].06.1999 roku / [...] / i ta decyzja winna stanowić podstawę do osądu czy istnieje nadpłata z tytułu podatku od towarów i usług w rozliczeniu za maj 1995 roku z tytułu nienależycie naliczonych odsetek. Dla rozpoznania sprawy co do zaliczenia nadpłaty zdaniem Sądu istotne jest tylko to, czy orzeczenia te są jeszcze w obrocie prawnym. Nie ma żadnych prawnych podstaw do uzależniania wydania postanowieni co do zaliczenia nadpłaty od zakończenia postępowań, wszczętych postanowieniami o wznowieniu postępowania z dnia [...] listopada 2007 roku. Należy podkreślić iż w przyszłości, w sytuacji, gdy np. organ po przeprowadzeniu wznowionego postępowania uzna, że należy decyzje ostateczną z dnia [...].06.1999 roku uchylić, powstanie nowy stan faktyczny, jednakże nie ma on znaczenia, jako hipotetyczny, dla obecnej sprawy. Podkreślić należy że organ podatkowy winien uwzględnić w wydanym orzeczeniu aktualny stan faktyczny mający wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i to tylko taki, jaki istnieje w terminie wskazanym w art. 139 § 1 ordynacji podatkowej, a nie stan jaki może powstać w przyszłości. Obecny stan sprawy pozwala zdaniem Sądu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy bez oczekiwania na rozstrzygnięcie które ma zapaść na skutek wznowienia postępowania co do powyższej decyzji Skarżąca podniosła również zarzut naruszenia art.140 ordynacji podatkowej poprzesz niewskazanie nowego terminu załatwienia sprawy, jednak nie uzasadniła powyższego zarzutu. W związku z powyższym należy podkreślić że termin ten musi być określony w taki sposób, aby był jednoznaczny. Winien być tak oznaczony aby bez wątpliwości można było ustalić kiedy on upływa, co umożliwia jego kontrolowanie przez stronę i organ. Zdaniem Sądu samo określenie terminu wskazane w zawiadomieniu odpowiada tym warunkom. Wobec powyższego Sąd orzekł na podstawie art. 149 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak w sentencji wyroku. Sędzia WSA A. Juszczyk-Wiśniewska Sędzia WSA S. Kowalczyk Sędzia WSA J. Niedzielski .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło