I SAB/Go 4/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Alina Rzepecka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi B. M. na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o płatność z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych oraz poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2005 postanawia: 1. Odrzucić skargę. 2. Zwrócić od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – stronie skarżącej kwotę 104,88 zł (sto cztery złote osiemdziesiąt osiem groszy) tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Pismem z [...] grudnia 2025 r. B. M.(dalej jako: skarżący, strona) wniósł skargę na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z siedzibą w [...] polegającą na pozostawieniu bez rozpatrzenia jego wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2005, za okres od [...] marca 2005 r. do [...] czerwca 2005 r., który wpłynął i został zarejestrowany w ARiMR w [...][...] czerwca 2005 r. W uzasadnieniu wskazał, że ARiMR w [...]nie wydał do dzisiaj żadnej decyzji w tej sprawie. Jak widać gołym okiem z postanowienia ARiMR OR w [...] nr [...]z [...] listopada 2025 r. i decyzji ARiMR w [...]nr [...] z [...] listopada 2008 r. nie ma śladu rozstrzygnięcie ww. postanowieniu i ww. decyzji za okres od [...] marca 2005 r. do [...] czerwca 2005 r., jest tylko rozstrzygnięcie za okres od dnia [...] czerwca 2005 r. do [...] października 2005 r. Potwierdzają to też decyzje "Agencji obu instancji" które obliczyły odmowę przyznania płatności na podstawie na podstawie różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną zgodnie z art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, tj.; - powierzchnia deklarowana kwalifikująca się do płatności w dniu wpłynięcia wniosku [...] czerwca 2005 r. zgodna z definicją użytkowania rolniczego zawartą w art. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. - powierzchnia stwierdzona w dniu [...] października 2005 r. Skarżący wyjaśnił też, że na podstawie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej: k.p.a.) [...] października 2025 r. wysłał zażalenie, nr [...] do ARiMR, OR w [...] za pośrednictwem ARiMR w [...]. Podkreślił, że od wpływu jego wniosku upłynęło 18 lat 3 miesiące i 11 dni, a przez ten okres nie został zawiadomiony o nowym terminie załatwienia sprawy zgodnie z art. 36 k.p.a. lub powiadomiony na piśmie, że jego zażalenie ze względu na braki formalne nie zostanie pozostawione bez rozpatrzenia. Strona dodała, że ARiMR OR w [...]wydał postanowienie nr [...] z [...] listopada 2025 r. stwierdzając, że ponaglenie jest nieuzasadnione, bez wskazania, czy decyzja ARiMR w [...] nr [...] z [...] listopada 2008 r. ma rozstrzygnięcie za okres od [...] marca 2005 r. do [...] czerwca 2005 r. W ocenie skarżącego skarga jest uzasadniona, bo decyzja ARiMR w [...] nr [...]z [...] listopada 2008 r. nie dotyczy okresu od [...] marca 2005 r. do [...] czerwca 2005 r. Skarżący wniósł o spowodowanie rozpatrzenia jego wniosku za okres od [...] marca 2005 r. do [...] czerwca 2005 r. przez ARiMR w [...] w terminie określonym przez prawo kpa, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Jednocześnie uiścił wpis sądowy w kwocie 25 euro, co w przeliczeniu na PLN stanowiło kwotę 104,88 zł (dowód wpłaty – k. 10 akt sądowych). Niniejszą skargę przekazał Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...], który w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że w sprawie dotyczącej przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowych na rok 2005 Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał skarżącemu [...] listopada 2008 r. decyzję nr [...]o odmowie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2005. W wyniku złożonego przez skarżącego odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...]wydał decyzję nr [...] z [...] stycznia 2009 r. o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji. Następnie na skutek skargi do WSA w Gorzowie Wlkp., sąd uchylił zaskarżoną decyzję wyrokiem z [...] czerwca 2009 r. (sygn. akt II SA/Go 161/09). W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Dyrektor OR ARiMR wydał decyzję nr [...] z [...] marca 2010 r. o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji. Skarżący wniósł na ww. decyzję skargę do WSA w Gorzowie Wlkp., który postanowieniem z 1 września 2010 r. (sygn. akt I SA/Go 509/10) odrzucił skargę strony na decyzję nr [...]z [...] marca 2010 r. Od powyższego wyroku nie wniesiono skargi kasacyjnej. Dyrektor uznał, że organy ARiMR nie pozostawały w sprawie wniosku skarżącego o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2005 bezczynne, a jego wniosek został ostatecznie i prawomocnie rozpatrzony. Zarządzeniem Przewodniczącego wydziału z [...] marca 2026 r. wezwano Kierownika Biura Powiatowego ARiMR do przesłania odpowiedzi na skargę. W odpowiedzi na skargę organ I instancji, powołując się na powyższą chronologię wskazał, że nie pozostawał bezczynny w sprawie z wniosku skarżącego, a wniosek ten został ostatecznie rozpatrzony przez organ I instancji wydaniem [...] listopada 2008 r. decyzji nr [...]. W ocenie Kierownika niedopuszczalne jest stawianie zarzutu bezczynności organowi I instancji dotyczącego okresu czasu, kiedy ten nie prowadził jeszcze postępowania administracyjnego dotyczącego wniosku skarżącego o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2005 (zgodnie ze skargą bezczynność organu I instancji ma dotyczyć okresu czasu od dnia [...] marca 2005 r. do dnia [...] czerwca 2005 r.). Podkreślił, że postępowanie administracyjne w sprawie przyznania skarżącemu wnioskowanej płatności zostało wszczęte przez Kierownika dopiero [...] czerwca 2005 r. (tj. w dniu wpływu do organu I instancji wniosku strony o przyznanie płatności na rok 2005). Postępowanie to zakończyło się ostateczną decyzją administracyjną nr [...] wydaną [...] listopada 2008 r. Nie zaszła zatem w tym przypadku okoliczność pozwalająca uznać skargę na bezczynność za zasadną, tj. brak podjęcia przez organ I instancji wymaganych prawem czynności w ustawowym terminie. Tym samym Kierownik wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143; dalej: P.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W skardze na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Celem skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Pojęcia bezczynności i przewlekłości postępowania zdefiniowane zostały w art. 37 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) oraz prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponadto każde merytoryczne rozpoznanie skargi poprzedza badanie przez Sąd jej dopuszczalności. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne, została złożona w terminie i należycie opłacona lub z innych przyczyn nie jest niedopuszczalna. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, a w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Zgodnie bowiem z treścią art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przeszkodą do merytorycznego rozpoznania skargi stanowi okoliczność wniesienia skargi na bezczynność Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] po zakończeniu postępowania przez ten organ. W uchwale z 22 czerwca 2020 r. o sygn. II OPS 5/19 podjętej w składzie 7 sędziów, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził stanowisko, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (tj. stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania). Z uzasadnienia tej uchwały wynika wprost, że skargę na bezczynność, wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego, należy uznać za niedopuszczalną, bowiem odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Z uzasadnienia uchwały wynika również, że kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie wniesienia tej skargi aktualny nie zaś historyczny, z tego względu, że zasadniczym celem skargi na bezczynność jest usunięcie stanu bezczynności. Na gruncie analizowanej sprawy skarżący wywodzi, że skoro wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2005 złożył [...] czerwca 2005 r., to wydana w tej sprawie decyzja z [...] listopada 2008 r. [...]odmawiająca mu przyznania przedmiotowej płatności obejmuje jedynie okres od tej daty do końca roku, natomiast nie dotyczy okresu od [...] marca 2005 r. do [...] czerwca 2005 r. Sąd zwraca jednak uwagę, że z ustalonych w sprawie okoliczności wynika, że sprawa z wniosku strony o przyznanie przedmiotowej płatności została ostatecznie rozstrzygnięta przez wydanie przez Kierownika decyzji z [...] listopada 2008 r. nr [...], w której odmówił stronie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2005. Decyzja ta została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolno środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. W żadnej z tych regulacji nie wskazano, by Kierownik miał kompetencję do wydawania decyzji obejmujących tylko część danego roku. Z powyższej decyzji jasno natomiast wynika, że dotyczy ona roku 2005. Swoim zakresem obejmuje więc cały ten rok, a nie tylko moment od złożenia przez stronę wniosku o przyznanie przedmiotowej płatności w dniu [...] czerwca 2005 r. Podnoszony przez skarżącego zarzut, że ww. decyzja nie obejmuje okresu od [...] marca 2005 r. do [...] czerwca 2005 r., nie znajduje więc ani uzasadnienia w przepisach prawa, ani też nie koresponduje z treścią ww. decyzji. W ocenie Sądu, skoro wniosek skarżącego o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2005 został ostatecznie rozpatrzony przez wydanie przez organ I instancji ww. decyzji z [...] listopada 2008 r., to w kontekście uchwały o sygn. II OPS 5/19, skarga złożona [...] grudnia 2025 r. na bezczynność tego organu nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Zaakcentować bowiem należy, że celem skargi na bezczynność nie jest samo stwierdzenie pozostawania przez organ w stanie bezczynności, lecz spowodowanie ustania tego stanu poprzez doprowadzenie do załatwienia przez organ określonej sprawy administracyjnej. Wydanie ww. decyzji przez Kierownika stanowi przeszkodę w rozpoznaniu skargi na bezczynność tego organu. To z kolei obliguje Sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. z uwagi na fakt, że jej wniesienie jest niedopuszczalne. Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., odrzucił skargę (pkt 1 sentencji orzeczenia). O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi (pkt 2 postanowienia) orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.