I SAB/Go 7/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na bezczynność Kuratora Oświaty w przedmiocie niewydania decyzji o zatrzymaniu części środków przeznaczonych dla stowarzyszenia na realizację zadania postanowił: odrzucić skargę. I SAB/Go 7/11 UZASADNIENIE Stowarzyszenie [...] pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. wniosło skargę na bezczynność Kuratora Oświaty w przedmiocie niewydania decyzji o zatrzymaniu części środków przeznaczonych dla Stowarzyszenia na realizację zadania. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Kurator Oświaty działając na podstawie art. 13 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie ogłosił otwarty konkurs ofert na organizuję wypoczynku letniego dzieci z terenów wiejskich, pochodzących z rodzin o niskich dochodach, w tym dzieci byłych pracowników Państwowych Przedsiębiorstw Gospodarki Rolnej. Umową z dnia z dnia [...] czerwca 2008r. nr [...] Kuratorium Oświaty, w oparciu o przepisy ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, zleciło skarżącemu Stowarzyszeniu realizację w/w zadania publicznego. Zgodnie z § 2 ust. 1 zawartej umowy zleceniodawca zobowiązał się przekazać na realizację zadania dotacji w wysokości 215.300,00 zł. Powyższa kwota w myśl § 2 ust. 2 umowy miała zostać wypłacona w następujący sposób: - I transza w wysokości 80% przyznanych środków tj. 173. 040.00 zł w okresie do 30 dni od daty podpisania umowy; - II transza w wysokości 20% przyznanych środków tj. 43.260,00 zł, po zakończeniu i rozliczeniu zadania. Ustalono również, iż zleceniodawca sprawuje kontrolę prawidłowości wykonywania zadania przez zleceniobiorcę, w tym wydatkowania przekazanych mu środków finansowych. Kontrola może być przeprowadzona w toku realizacji zadania oraz po jego zakończeniu ( § 8 ust. 1 umowy o powierzenie zadania). Ponadto, zgodnie z postanowieniami § 9 ust. 1 i 2 zleceniodawca może żądać częściowych sprawozdań z wykonywania zadania (...), a także żąda sprawozdania końcowego (...). Przyjęto również, iż wykonanie umowy nastąpi chwilą zaakceptowania przez zleceniodawcę sprawozdania końcowego (§ 14 umowy nr [...]). W dnu 22 września 2008r. do Kuratorium Oświaty wpłynęło sprawozdanie końcowe z wykonania zadania publicznego polegającego na organizacji wypoczynku letniego dzieci z terenów wiejskich, pochodzących z rodzin o niskich dochodach, w tym dzieci byłych pracowników Państwowych Przedsiębiorstw Gospodarki Rolnej w okresie od [...] lipca 2008r. do [...] sierpnia 2008r. Pismem z dnia [...] listopada 2008r. Kurator Oświaty zgłosił uwagi do złożonych dokumentów dotyczących wykonania w/w zadania, zwracając się jednocześnie o ustosunkowanie się do podniesionych uwag. Wskazał ponadto, które z wydatków poniesionych przez stronę skarżącą nie będzie dotował, zgodnie z zapisami zawartymi w ogłoszeniu o konkursie i ofercie. Podkreślił również, iż w wypadku nie złożenia przez stronę skarżąca pisemnych wyjaśnień do dnia 5 grudnia 2008r., będzie zmuszony dochodzić zwrotu części dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, jak również zastosować pkt 17 procedury Kuratora Oświaty sprawie dotowania z budżetu KO zadań państwowych dotyczących wypoczynku dla dzieci i młodzieży zleconych do realizacji jednostkom nie zaliczanym do sektora finansów publicznych. W pisemnej odpowiedzi, strona skarżąca odniosła się do zakwestionowanych wydatków. Pismem z dnia [...] grudnia 2008r. Kurator Oświaty uznał wyjaśnienia strony skarżącej za niezasadne pomniejszając II transzę przyznanej dotacji o kwotę 22.235,23 zł. Strona skarżąca – reprezentowana przez adwokata M.H. – wezwaniem dnia [...] listopada 2010 r. w oparciu o art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) wezwała Kuratora Oświaty do usunięcia naruszenia prawa polegającego na braku wydania decyzji w sprawie cofnięcia przekazania Stowarzyszeniu części dotacji. W odpowiedzi, organ poinformował, iż działał na mocy umowy z dnia [...] czerwca 2008r. nr [...], która określa zasady finansowania i rozliczenia realizacji zadania. Skargą na bezczynność z dnia [...] grudnia 2010r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł o zobowiązanie Kuratora Oświaty do wydania decyzji dotyczącej cofnięcia przekazania Stowarzyszeniu części dotacji celowej w kwocie 22.235,23 zł na realizacje zadania określonego w umowie [...] z dnia [...] czerwca 2008r. W uzasadnieniu wskazał, że Kurator Oświaty – uznając wykorzystanie przyznanej dotacje niezgodnie z przeznaczeniem - nie był uprawniony do jej pomniejszenia poprzez niewypłacenie w części, zaś brak wydania w tej kwestii decyzji uniemożliwiło stronie skarżącej odwołanie się od tego stanowiska a w ostateczności pozbawiło prawa do sądu. W oparciu o art. 145 ust. 1 i 4 oraz art. 146 ustawy dnia 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 249, poz. 2104 ze zm.) wskazał, iż organ winien przekazać całą kwotę dotacji, po czym zwrócić się do strony skarżącej o zwrot tej części, którą uważało za wydatkowaną niezgodnie z przeznaczeniem. Z kolei w sytuacji niezwrócenia żądanej kwoty, Kurator Oświaty winien wydać decyzję. Tymczasem, nie dochowując przewidzianej prawem procedury, uniemożliwiono stronie skarżącej złożenie odwołania i ewentualnie skargi do sądu, czym naruszono zasadę praworządności i dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę, Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, iż wniosek o zobowiązanie go do wydania decyzji w przedmiocie cofnięcie przekazania części dotacji celowej jest niezasadny, z uwagi na treść art. 146 ust. 1 w zw. z art. 145 ust. 1 ustawy 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych. Ponieważ Kurator Oświaty nie przekazał Stowarzyszeniu części środków pieniężnych i nie żądał od niego zwrotu uprzednio przekazanych środków, nie ma podstawy żądania od stowarzyszenia zwrotu jakichkolwiek środków pieniężnych. Jedynie bowiem w przypadku wykorzystania przez stronę skarżącą niezgodnie z umową środków przekazanych w I transzy (do czego nie doszło), Kurator Oświaty byłby zobowiązany do wydania decyzji. Z kolei wypłata środków finansowych byłaby niezgodna z treścią umowy nr [...] z dnia [...] czerwca 2008r., gdyż stwierdzono poniesienie przez Stowarzyszenie wydatków niezgodnie z tą umową. Ponadto podniósł, iż sąd administracyjny nie jest właściwy do orzekania w przedmiotowym zakresie, gdyż zgodnie z § 18 w/w umowy, ewentualne spory powstałe w związku zawarciem i wykonywaniem zawartej umowy są poddane rozstrzygnięciu właściwego, ze względu na siedzibę Kuratorium Oświaty, sądu powszechnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiot sporu między stronami związany jest z niewykonaniem przez Kuratora Oświaty umowy cywilnoprawnej zawartej w dniu [...] czerwca 2008r. ze stroną skarżącą dotyczącą powierzenia Stowarzyszeniu jako Zleceniobiorcy realizacji zadania publicznego finansowanego z dotacji w kwocie 216 300,00 zł. Umowa ta przewidywała wypłatę dotacji w dwóch transzach. Stosownie do brzmienia § 4 umowy Zleceniobiorca zobowiązał się do wykorzystania przekazanych środków finansowych zgodnie z celem na jaki je uzyskał, z drugiej zaś strony w myśl § 8 Kurator jako Zleceniodawca zagwarantował sobie prawo kontroli prawidłowości wykonywania zadania przez Zleceniobiorcę, w tym wydatkowania przekazanych mu środków finansowych. Kontrola mogła być przeprowadzana w toku realizacji zadania oraz po jego zakończeniu. Dalej umowa przewidywała, iż w zakresie nieuregulowanym umową stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. – Kodeks cywilny (§ 17 ) a także ewentualne spory powstałe w związku z zawarciem i wykonywaniem umowy poddawała rozstrzygnięciu właściwego ze względu na siedzibę Zleceniodawcy, sądu powszechnego. Wykonując swoje uprawnienia wynikające z umowy Kurator Oświaty dokonał kontroli wydatków na realizację zadania i stwierdziwszy ich niezgodność z celami dotacji wstrzymał wypłatę w odniesieniu do tych wydatków z II transzy dotacji. Doszło zatem do sporu między stronami umowy na tle wykonania umowy o realizację zadania i do jego rozstrzygnięcia właściwy jest sąd powszechny, a nie administracyjny. Fakt bowiem, iż umowa cywilnoprawna dotyczy świadczenia publicznego nie przesądza sam przez się, iż spory z niej wynikłe winne być rozstrzygane w postaci decyzji administracyjnej tj. poprzez władcze rozstrzygnięcie organu administracji państwowej. Przy wykonywaniu umowy organ administracji nie działa w sposób władczy lecz jest stroną umowy. Dochodzi zatem do sporu kontradyktoryjnego charakteryzującego się równością stron. Zgodnie z art. 1 Kodeksu cywilnego kodeks ten reguluje stosunki cywilnoprawne między osobami fizycznymi i osobami prawnymi, stosownie zaś do treści art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania Cywilnego (Dz. U. z dnia 1 grudnia 1964 r.) Kodeks ten normuje postępowanie sądowe w sprawach ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy (......). Formę decyzji administracyjnej jako przejaw władczego rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie obywatela w związku z dotacjami publicznymi ustawa z dnia 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 249, poz. 2104 ze zm.) zastrzega jedynie w art. 146 ust. 1 w zw. z art. 145 ust. 1 dla rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem albo pobrania dotacji nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Norma ta nie ma zastosowania w niniejszej sprawie bowiem nie doszło do wypłaty dotacji lub pobrania jej w nadmiernej wysokości właśnie ze względu na zaistniały spór. Nie można się przy tym zgodzić ze stanowiskiem skarżącego Stowarzyszenia, iż Kurator winien, mimo stwierdzenia oczywistej w jego ocenie, nieprawidłowości w dysponowaniu środkami publicznymi, wypłacić dotację po to jedynie by zażądać następnie jej zwrotu wraz z odsetkami. Przeciwnie, art. 8 i 9 ustawy z dnia 17 grudnia 2004r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz. U. z 2005r., Nr 14, poz. 114 ze zm.) przekazanie dotacji w takiej sytuacji określa jako naruszenie dyscypliny finansów publicznych skutkującej odpowiedzialnością organu dysponującego dotacją. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako niedopuszczalną - z uwagi na to, iż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego - odrzucił. /-/ D. Skupień /-/ J. Niedzielski /-/ J. Wierchowicz