I SO/Go 1/09
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-03-02
Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Niedzielski, Sędzia WSA Stefan Kowalczyk, Sędzia WSA Barbara Rennert
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów, asesorów i referendarzy sądu administracyjnego jest uzasadniony, jeśli opiera się jedynie na subiektywnych przekonaniach strony o potencjalnej stronniczości wynikającej z wcześniejszego orzecznictwa lub bliskości zamieszkania?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego lub grupy sędziów od orzekania nie może opierać się na gołosłownych twierdzeniach strony i jej subiektywnych przekonaniach. Strona musi konkretnie wskazać i uprawdopodobnić okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego. Sama możliwość wydania niekorzystnego wyroku lub bliskość zamieszkania nie stanowią wystarczającej podstawy do wyłączenia.Stan faktyczny
Spółka "U" S.A. złożyła wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów, asesorów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w sprawie dotyczącej podatku od nieruchomości za 2003 r. Uzasadnieniem wniosku były obawy o stronniczość sędziów, wynikające z ich wcześniejszego orzekania w podobnych sprawach oraz z potencjalnej bliskości zamieszkania. Wniosek został skierowany do rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim na mocy postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowił oddalić wniosek o wyłączenie sędziów.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie: Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędzia WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "U" S.A. o wyłączenie sędziów, asesorów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w sprawie I SA/Sz 329/08 ze skargi "U" S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r. postanawia: oddalić wniosek.
l SO/Go 1/09
U Z A S A D N I ENIE
Skarżąca "UP" S.A., wystąpiła o wyłączenie wszystkich sędziów, asesorów i referendarzy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, to jest : [...], w sprawie z skargi "UP" S.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 rok, toczącą się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie, sygnatura akt l SA/Sz 325 / 08
Skarżąca, uzasadniając wniosek, wywiodła iż przedmiot orzekania ma istotne znaczenie zarówno dla niej, jak i dla gminy, toteż rozstrzygnięcie winno być wydane przez Sąd w składzie niezwiązanym w żaden sposób ze stronami, w tym również przez bliskość zamieszkania.
Podniosła ponadto, że wskazani sędziowie, orzekając już uprzednio w innej sprawie w stanem prawnym takim jak w sprawie niniejszej, wydali niekorzystny dla podatnika wyrok.
W ocenie skarżącej, zachodzi więc uzasadniona obawa, że ci sędziowie będą dążyli do utrzymania dotychczasowej linii orzecznictwa, zaprzeczając zasadzie bezstronności.
Osoby, których wniosek dotyczy, w dniu [...] października 2008 roku, [...] lutego 2009 roku złożyły pisemne oświadczenia, wskazując iż nie zachodzą przesłanki wyłączenia sędziego wskazane w art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm./, oraz że pomiędzy nimi a stroną skarżącą nie zachodzi żaden stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności.
W związku z tym, iż wniosek strony skarżącej dotyczył wyłączenia wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 23 grudnia 2008 roku, sygn. akt II FW 9 / 08, wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim jako właściwy do rozpoznania powyższego wniosku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami rozdziału 5 działu l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm. /.
Podstawą wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy jest wystąpienie jednej z przesłanek wyliczonych w art. 18 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponadto, zgodnie z brzmieniem art. 19 w/w ustawy, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Powyższe przepisy zapewniają konstytucyjne prawo strony do rozpoznania jego sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, jak również służą wyeliminowaniu sytuacji, "które mogłyby prowadzić do powstania, o ile nie u samej strony /na co wskazuje orzecznictwo/, to co najmniej u obiektywnego zewnętrznego obserwatora uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziego /tak Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 54/04, opubl. w OTK - A 2005 /11 /134 /.
Przez okoliczności, o których mowa w art. 19 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozumieć zarówno te związane z osobistymi stosunkami między sędzią, a stroną czy jej przedstawicielem, ale także inne uwarunkowania zewnętrzne i wewnętrzne, które w sytuacji konkretnego sędziego mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do wydania orzeczenia opartego na w pełni zobiektywizowanych przesłankach.
Wyłączenie sędziego nie może jednak następować automatycznie. W każdej sprawie należy indywidualnie oceniać, czy i na ile okoliczności te mają wpływ na bezstronność sędziego. Konieczne jest bowiem wskazanie przez samego wnioskodawcę konkretnych i realnych okoliczności, z których wynika, że istnieją wątpliwości co do bezstronności tego sędziego zgodnie z treścią art. 19 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Podkreślić przy tym należy, że podstawą wyłączenia w żadnym razie nie mogą być jedynie gołosłowne twierdzenia strony skarżącej i jej subiektywne przekonania.
Instytucja wyłączenia sędziego nie ma bowiem służyć umożliwieniu stronie wybierania sądów, czy składów sędziowskich według jej subiektywnego odczucia, co w konsekwencji doprowadziłoby do utrudnienia działalności sądów, a zapobiegać wszelkim sytuacjom, w których powstałaby wątpliwość co do bezstronności sędziego.
Natomiast do oceny ewentualnej wadliwości rozstrzygnięcia służą odrębne, przewidziane prawem środki odwoławcze czy zaskarżenia.
W niniejszej sprawie skarżąca Spółka w swoim wniosku nie wskazała żadnych ustawowych przesłanek uzasadniających wyłączenie sędziów, jak również, w żaden sposób nie udowodniła, a nawet nie uprawdopodobniła, że "bliskość zamieszkania" , a tym bardziej, że potencjalnie niekorzystne dla niej rozstrzygnięcie mogłoby wynikać z występujących po stronie sędziego /sędziów/ okoliczności zewnętrznych czy wewnętrznych, mających przy tym wpływ na obiektywizm ich działania i co więcej, że okoliczności te mają wpływ, nawet w ocenie obiektywnego obserwatora, na wynik postępowania sądowoadministracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 22 § 2 P.p.s.a., Sąd orzekł zatem jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło