I SO/Go 3/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska(spr.) Sędzia WSA Jacek Niedzielski Protokolant Starszy referent Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2010 r. sprawy z wniosku Prokuratora Okręgowego o wymierzenie grzywny Radzie Gminy w przedmiocie wniosku o wymierzenie grzywny z uwagi na nie przekazanie sądowi skargi na uchwałę w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych i zwolnień w tym podatku postanawia oddalić wniosek. Prokurator Okręgowy złożył wniosek o wymierzenie grzywny Radze Gminy w związku z nieprzekazaniem skargi prokuratora na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] listopada 2008 r. Nr XVI/151/08 w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych i zwolnień w tym podatku na terenie Gminy. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu 18 listopada 2009 r. Prokurator Okręgowy złożył skargę na wskazaną uchwałę. Do dnia 16 marca 2010 r. skarga nie została przekazana do Sądu, mimo obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – dalej p.p.s.a. W ocenie wnioskodawcy organ uchyla się od przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę. Organ w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny wskazał, że w dniu [...] listopada 2009r. przez Radę Gminy została podjęta uchwała, która w całości uchyliła uchwałę, której zapis został zaskarżony przez Prokuratora Okręgowego. Organ pismem z dnia [...] grudnia 2009r. poinformował Prokuratora Okręgowego o uchyleniu w całości zaskarżonej uchwały i podjęciu nowej, która uwzględniała w całości skargę Prokuratora Okręgowego z dnia [...] listopada 2009r.. W ocenie organu organ niezwłocznie uwzględnił skargę choć niewątpliwie nie uczynił zadość wymogom art. 54 § 2 p.p.s.a. Skarga Prokuratora z dnia 18 listopada 2009 r. została przekazana do Sądu w dniu 29 kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Instytucję wymierzenia organowi grzywny, której dotyczy przedmiotowa sprawa reguluje art. 55 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. sąd, na wniosek skarżącego, może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Artykuł 54 § 2 p.p.s.a. nakłada na organ obowiązek przekazania sądowi skargi wraz odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Bezspornie Rada Gminy uchybiła terminowi trzydziestu dni określonemu w art. 54 § 2 p.p.s.a. Wskazać należy, że w doktrynie istnieje rozbieżność, czy wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a ma na celu wyłącznie przymuszenie organu do przekazania Sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi, czy też ma charakter represyjny. Według pierwszego z poglądów, wymierzenie grzywny służy dyscyplinowaniu organów i w takiej sytuacji przyjąć należy, że przekazanie sądowi skargi po upływie terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a oraz po złożeniu wniosku przez skarżącego o wymierzenie temu organowi grzywny, jednak przed podjęciem przez sąd postanowienia powoduje, że postępowanie o wymierzenie grzywny staje się bezprzedmiotowe i należy je umorzyć (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgodka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -komentarz, Wolters Kluwer, kantor wydawniczy Zakamycze 2006, wydanie II, s. 145; podobnie J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LexisNexis, Warszawa 2006, wydanie 2, s. 166 i n.). Według drugiej koncepcji, wyłączną materialnoprawną przesłanką wymierzenia organowi grzywny jest niewypełnienie przez niego obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LexisNexis, Warszawa 2005, s.259). Sąd rozpoznający uważa, że niezależnie od poglądów doktryny, w pierwszej kolejności o sposobie zastosowania przepisu decyduje jego literalna wykładnia. Jak już zaznaczono, w myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd, na wniosek skarżącego, "może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny. Stosując ten przepis trzeba wziąć pod uwagę również cel regulacji, którym jest nie tylko zapobieganie przetrzymywaniu skargi, ale też mobilizacja organu do jej terminowego przekazywania do Sądu. Jednocześnie należy stwierdzić, że sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu grzywny, zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że mimo wystąpienia określonych w ustawie przesłanek, sąd nie ma obowiązku, lecz uprawnienie do wymierzenia grzywny - kwestia ta została pozostawiona jego uznaniu. Powyższe oznacza, że przy rozstrzygnięciu wniosku skarżącego Sąd obowiązany jest wziąć pod rozwagę wszystkie okoliczności sprawy, w szczególności przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny, organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 marca 2007r., sygn. akt II GZ 31/2007, postanowienie WSA w Białymstoku z 11 kwietnia 2006r., sygn. akt II SA/Bk 171/05). Jakkolwiek bez wątpienia przesłanie przez Radę Gminy skargi nastąpiło z opóźnieniem, jednakże w ocenie Sądu zachodzą okoliczności, które uzasadniają odstąpienie od wymierzenia organowi grzywny. W ocenie Sadu, grzywna wymierzona na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., ma zarówno charakter dyscyplinujący jak i restrykcyjny. Dlatego okoliczności towarzyszące zaniedbaniu organu i przyczyny zwłoki mają istotne znaczenie dla orzekania sądu o potrzebie i celowości wymierzenia grzywny organowi oraz, w przypadku uznania tej potrzeby, dla ustalenia jej wysokości. Przy obowiązującej regulacji prawnej rozstrzygnięcia uznaniowego, wymierzając grzywnę na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. lub odmawiając jej wymierzenia, sąd ma obowiązek uzasadnienia swego stanowiska, który będzie spełniony przez pełną analizę stanu faktycznego danej sprawy. Skład orzekający w niniejszej sprawie uznał za zasadne odstąpienie od ukarania Rady Gminy grzywną za nieterminowe wykonanie obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., pomimo dostrzeżenia istotnego "przedłużenia" trzydziestodniowego terminu ustalonego w ostatnio powołanym przepisie. Organ wraz z odpowiedzią na wniosek o wymierzenie grzywny przesłał skargę wraz z odpowiedzią na nią. Do odpowiedzi na wniosek dołączono także Uchwałę Nr XXV/228/09 Rady Gminy z dnia [...] listopada 2009r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych na terenie Gminy oraz pismo do Prokuratora Okręgowego z dnia [...] grudnia 2009 r. Wobec powyższych okoliczności Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi potrzeba zdyscyplinowania organu do dokonania czynności wynikającej z art. 54 §2 p.p.s.a. Organ wykonał obowiązek z art. 54 § 2 p.p.s.a. - co prawda z opóźnieniem - jednak ewentualne wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. pozbawia grzywnę cechy dyscyplinowania organu. Okoliczności sprawy nie dają podstaw do stwierdzenia, by przyczyną zwłoki był zamiar niedopuszczenia do szybkiego rozpoznania skargi Prokuratora, a wyłącznie tą przyczyną jest brak znajomości przepisów w zakresie obowiązków nałożonych na organ na podstawie przepisów p.p.s.a. Organ bezzasadnie przyjął, że w sytuacji w której uwzględni zarzuty w całości nie ma obowiązku przekazywania skargi do Sądu. Skład orzekający uwzględnił również to, iż nieprzekazanie skargi do Sądu miało charakter incydentalny i jednostkowy. Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 160 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji. |Sędzia WSA |Sędzia WSA |Sędzia WSA | |Anna Juszczyk-Wiśniewska |Dariusz Skupień |Jacek Niedzielski |