I SPP/Go 10/19

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Damian Bronowicki po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za lipiec 2015 r. postanawia: zwolnić skarżącego od wpisu od skargi w części przekraczającej 500 (pięćset) złotych. R. B. złożył skargę na wymienioną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. W środku zaskarżenia zawarł wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazać należy, że analogiczny wniosek skarżącego został rozpoznany w sprawach o sygn. akt I SA/Go 367/18 oraz I SA/Go 388/18 postanowieniami z 5 września 2018 r. W orzeczeniach tych wskazano m.in., że zgodnie z zawartym w formularzu PPF oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący mieszka wraz z żoną. Jest właścicielem dwóch magazynów: o powierzchni 600 m2 i wartości ok. 800.000 zł (obciążonego hipoteką do 350.000 zł) oraz o powierzchni 2000 m2 i wartości ok. 2.300.00 zł (obciążonego hipoteką do 2.250.000 zł). Posiada wierzytelności o wartości ok. 150.000 zł zajęte przez urząd skarbowy. Skarżący nie uzyskuje żadnego dochodu, natomiast jego żona prowadzi działalność gospodarczą przynoszącą dochód ok. 5.000 zł miesięcznie. Wśród stałych wydatków skarżący wskazał: ugodę kredytową 1000 zł, 1.500 zł prąd hurtowni, 800 zł umowa [...], 150 zł ochrona obiektu, 300 zł gaz, 70 zł woda. Ponadto wskazał zobowiązania w postaci: podatku od nieruchomości - 45.000 zł, zobowiązania dla dostawców - ok. 1.500.000, podatek VAT – ok. 250.000 zł, inne zobowiązania podatkowe – 350.000 zł. Ponieważ treść ww. oświadczeń nie była wystarczająca do ustalenia rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego, wezwano jego pełnomocnika do przedłożenia dodatkowych dokumentów. Z nadesłanych rozliczeń podatkowych PIT-5L firmy H wynikało, że R.B. i jego żona, za okres maj-lipiec 2018 r. uzyskali przychód w wysokości 20.639,94 zł przy kosztach jego uzyskania w wysokości 40.270,65. Z kolei działalność P prowadzona przez żonę skarżącego, przyniosła 200.685,34 zł przychodu przy kosztach jego uzyskania w wysokości 193.340,17 zł. Wyciągi z rachunków bankowych potwierdzały skalę działalności gospodarczych, okoliczność spłaty kredytów oraz brak zgromadzonych środków finansowych. Ponadto pełnomocnik strony skarżącej przesłał do Sądu dokumenty potwierdzające prowadzenie postępowań egzekucyjnych. Wartość wykazanych przez niego nieruchomości i wierzytelności wynosiła około 3.250.000 zł. Skarżący nie wskazał stanu majątkowego żony informując jedynie, że "wszystko zajęte przez US, Komornika i Bank". Jak wynika z zawiadomienia o ustanowieniu zastawu skarbowego z [...] czerwca 2017 r. skarżący wraz z żoną posiadali przynajmniej dwa samochody ciężarowe o znacznej wartości: [...] (rok produkcji 2007 i 2009) oraz samochód osobowy [...] (rok produkcji 2006 r.). Wartość ww. majątku przekracza zatem wysokość należności podatkowych skarżącego oraz ustanowionych hipotek. Powyższe ustalenia dotyczące zdolności finansowych skarżącego pozostają aktualne w niniejszej sprawie bowiem jego stan majątkowy, rodzinny i dochody uległy niewielkiej zmianie. W formularzu PPF złożonym na potrzeby kolejnego wniosku skarżący nie wskazał wartości posiadanych magazynów. Wykazał również stratę z prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 6.272 zł (u obu małżonków) miesięcznie oraz dochód żony w wysokości 1.100 zł. Wśród zobowiązań i stałych wydatków podał kredyt w banku [...] (ok. 550.000 zł), zobowiązania wobec dostawców około 1.550.000 zł, zobowiązania wobec US ok. 300.000 zł, zaległości w podatku od nieruchomości (ok. 50.000 zł), koszty komornicze ok. 50.000 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. - dalej: "P.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje, jeżeli osoba występująca z wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podobnie jak w postanowieniu z [...] września 2018 r. wyjaśnić należy, że dla oceny zdolności płatniczych osoby prowadzącej działalność gospodarczą istotny jest osiągany przychód, nie zaś dochód. Kategoria przychodu wskazuje bowiem na to, z jakim efektem prowadzona jest działalność gospodarcza. Okoliczność bilansowania się przychodów i wydatków nie przesądza jeszcze faktu, że podmiot utracił płynność finansową, a co za tym idzie, że zaistniały przesłanki przyznania prawa pomocy. Trzeba pamiętać, że brak lub niewielki dochód z prowadzonej działalności gospodarczej powstający wskutek wysokich kosztów uzyskania przychodu, skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania i nie stanowi sytuacji tożsamej z brakiem środków finansowych. Stąd w przypadku przedsiębiorców, miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego (por. postanowienie NSA z dnia 27 listopada 2014 r. sygn. akt II FZ 1843/14, CBOSA). Zgodnie deklaracjami VAT-7 nadesłanymi [...] lutego 2019 r. do sprawy I SA/Go 367/18 (I SPP 3/19) małżonkowie B w ramach prowadzonych działalności gospodarczych dokonali dostaw towarów i usług w kwocie: styczeń 2019 r. 82.209 zł, grudzień 2018 r. 96.073, listopad 2018 r. 94.089 zł. Z zestawienia rozliczeń działalności gospodarczej wynika z kolei, że przychód z działalności gospodarczych wyniósł w 2018 r. łącznie 886.746,14 zł. Działalność gospodarcza P jest nadal prowadzona. Przyjąć zatem należy, że skarżący dysponuje zasobami finansowymi, które pozwalają na ich kontynuowanie. Wśród kosztów ich prowadzenia znajdują się wydatki związane z kredytami, których konieczność spłaty co do zasady nie ma pierwszeństwa przed obowiązkiem poniesienia kosztów postępowania. Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona skarżąca musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Na chwilę obecną, jedyną opłatą niezbędną dla dalszego prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego jest wpis od skargi w wysokości 7.963 zł. Zestawienie wysokości tej kwoty z majątkiem skarżącego i przychodami z działalności gospodarczej małżonków B. pozwala przyjąć, że uiszczenie ww. wpisu w pełnej wysokości wpłynie na płynność finansową prowadzonej działalności gospodarczej, co w dalszej perspektywie prowadzić może do uszczerbku utrzymania koniecznego rodziny skarżącego. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.