I SPP/Go 100/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A.G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do marca 2015 r. postanawia: 1. Zwolnić skarżącego od wpisu sądowego do skargi. 2. Ustanowić dla skarżącego adwokata. 3. W pozostałym zakresie wniosek oddalić. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję w kwocie 29.164 zł, A.G. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W piśmie z [...] września 2019 r. stwierdził, że wezwanie o wpis jest przedwczesne i pociąga za sobą zbyt daleko idące skutki w postaci odmówienia podatnikowi prawa do sądu. We wniosku PPF skarżący oświadczył, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, mieszka u rodziców w użyczonym pokoju, został bez środków do życia, a przy tym posiada rodzinę na utrzymaniu. Dodał, że konto bankowe zostało zabezpieczone, zajęty w innym postępowaniu został także samochód [...] o wartości 7.000 zł. Sam skarżący, przez toczące się postępowanie nie może znaleźć pracy. W skład wspólnego gospodarstwa domowego wchodzą prócz skarżącego jego konkubina osiągająca dochód w kwocie 1100 zł (zasiłek macierzyński) oraz dwoje dzieci tj. O.G. oraz E.G. Łączny miesięczny dochód określił na kwotę 2.100 zł. Jednocześnie ponoszą oni wydatki w kwocie równej uzyskiwanemu dochodowi. Ponieważ treść ww. oświadczeń nie była wystarczająca do ustalenia rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego, wezwano go do przedłożenia dodatkowych dokumentów. W odpowiedzi wnioskodawca przedłożył oświadczenie rodziców o udzielanej pomocy oraz postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] z [...] kwietnia 2015 r. o zabezpieczeniu majątkowym na mieniu skarżącego poprzez zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych prowadzonych przez bank [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 245 § 1 - § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 poz. 1302 ze zm.– powoływanej dalej jako "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei przepis art. 246 § 1 P.p.s.a wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. W zakresie całkowitym, czyli takim o jakie wnioskuje skarżący, następuje ono gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1 art. 246 § 1 P.p.s.a.). Natomiast w zakresie częściowym, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbki utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 art. 246 § 1 P.p.s.a.). Zawarty w ww. przepisie zwrot "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś zwrot "może być przyznane" wskazuje na fakultatywny charakter orzeczenia Sądu o przyznaniu prawa pomocy. Przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w wymienionym przepisie, Sąd bowiem może, ale nie musi, przyznać wnioskowaną pomoc, gdy uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu (por. post. NSA z dnia 8 lipca 2008r., I GZ 173/08). Obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 22 stycznia 2015r. sygn. akt II GZ 935/14). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, zasadne jest zwolnienie skarżącego w zakresie częściowym tj. od poniesienia kosztu sądowego w postaci wpisu sądowego od skargi, bowiem skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Z przedstawionej przez niego argumentacji oraz dokumentów i oświadczeń wynika bowiem, że jest osobą bezrobotną, mieszka u rodziców, nie posiada oszczędności, a podstawowe wydatki pochłaniają całość uzyskiwanych dochodów. Konta bankowe zostały zajęte ramach postępowania prokuratorskiego prowadzonego w stosunku do skarżącego. W tej sytuacji nie ulega wątpliwości, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztu wpisu sądowego w kwocie 29.164 zł. Jednocześnie Sąd zauważa, że na obecnym etapie postępowania, wpis od skargi jest jedynym kosztem, do którego uiszczenia Skarżący jest zobowiązany, stąd też Sąd orzekł zwolnieniu jedynie od wpisu sądowego od skargi. Zauważyć jednak należy, że zwolnienie jedynie z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, nie stanowi przeszkody w składaniu przez stronę wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych na późniejszych etapach postępowania. W wyniku dokonanej analizy sytuacji finansowej strony skarżącej należało uznać, że wnioskodawca wykazał również, że nie jest w stanie ponieść też kosztów ustanowienia pełnomocnika. Stąd też zasadnym w ocenie Sądu będzie ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu. Uwzględniając powyższe, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.