I SPP/Go 117/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.A. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.A. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności byłego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia do czerwca 2014 r. oraz od września do listopada 2014 r. wraz z należnymi odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego postanawia: 1. zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 10 września 2019 r. sygn. akt I SPP/Go 90/19 i zwolnić skarżącego od wpisu od skargi w części przekraczającej 150 (sto pięćdziesiąt) złotych; 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Skarżący A.A. wniósł skargę do tut. Sądu na decyzję wskazaną w sentencji niniejszego postanowienia. W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 26 lipca 2019 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł, skarżący wniósł o zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniósł jedynie, że nie jest w stanie ponieść kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący mieszka wraz z konkubiną i pasierbicą. Jest właścicielem mieszkania o powierzchni 63 m2 i wartości około 100.000 zł. Nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, wierzytelności oraz przedmiotów wartościowych. Na dochody jego gospodarstwa domowego składa się wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę wnioskodawcy w wysokości 500 zł oraz konkubiny w wysokości 3.500 zł. Wśród zobowiązań i stałych wydatków wnioskodawca wskazał koszty leczenia córki konkubiny 1000 zł, kredyt hipoteczny 511 zł, kredyty gotówkowe 1.759 zł, rata za telewizor 120 zł, rata za pralkę 104 zł, światło 60 zł, gaz 58 zł. Ponieważ treść powyższego oświadczenia oraz załączonych dokumentów była niewystarczająca do ustalenia rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego, wezwano go do nadesłania: dokumentów potwierdzających źródło i wysokość dochodów, oświadczenia czy jest żonaty, dokumentów potwierdzających wysokość dochodów żony, kopii rocznego zeznania podatkowego za 2018 r., kopii wyciągów ze wszystkich kont bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy. W odpowiedzi skarżący poinformował, że jest rozwodnikiem oraz kopię umowy o pracę wraz z zaświadczeniem o zarobkach za ostatnie 3 miesiące. Prawomocnym postanowieniem z 10 września 2019 r. sygn. akt I SPP/Go 90/19 referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W ocenie referendarza sądowego skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy. Pomimo wezwania nie nadesłał zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. ani wyciągów z posiadanych kont bankowych, co uniemożliwiło ocenę, czy posiada oszczędności oraz czy jedynym źródłem dochodów jest wskazana przez niego umowa o pracę. Wskazane okoliczności w ocenie referendarza sądowego wskazują na niechęć skarżącego do ujawnienia swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej. Jest to równoznaczne z brakiem woli wykazania, że w jego przypadku zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – powoływanej dalej jako p.p.s.a.) Dnia 19 września 2019 r. do tut. Sądu wpłynął kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, w którym podał, że nadal prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z konkubiną i jej pasierbicą. Jest właścicielem nieruchomości o powierzchni 63 m2 i wartości około 100.000 zł. Nie posiada oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, wierzytelności oraz przedmiotów wartościowych. Z oświadczeń skarżącego wynika, że na dochody jego gospodarstwa domowego składają się wynagrodzenia za pracę wnioskodawcy w wysokości ok. 464 zł oraz konkubiny w wysokości 3.000 zł. Wśród zobowiązań i stałych wydatków wskazał kredyt hipoteczny 511 zł, raty 2.084,42 zł, czynsz 492,44 zł, prąd 60 zł, telefon 410,28 zł, telewizja i internet 112,50 zł, wyjazd do szpitala córki konkubiny raz w miesiącu ok. 1000 zł. Do wniosku dołączył kserokopie dowodu opłat z wyciągu bankowego swojej konkubiny. Nadto 7 października 2019 r. przedłożył kopię listy płac za okres od [...] do [...] sierpnia 2019 r., z której wynika wysokość dochodów skarżącego oraz jego konkubiny. Ponieważ treść powyższego oświadczenia oraz załączonych dokumentów była niewystarczająca do ustalenia rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego, wezwano go do nadesłania: kopii wyciągów ze wszystkich posiadanych kont bankowych za ostatnie 3 miesiące oraz kopii zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. W odpowiedzi skarżący przesłał kopię rocznego zeznania podatkowego za 2018 r., kopię umowy o prowadzenie rachunku bankowego zawartą z Bankiem [...] wraz z historią jego prowadzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek był częściowo uzasadniony. Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Instytucja przewidziana w art. 165 p.p.s.a. nie służy do ponownego rozpatrzenia argumentów strony przedstawionych w trakcie rozpoznawania wniosku o przyznanie prawa pomocy, lecz do umożliwienia zmiany postanowień niekończących sprawę (w tym postanowień w przedmiocie prawa pomocy) w przypadku, gdy okoliczności sprawy uległy zmianie, powodując nieadekwatność poprzednio zapadłego postanowienia do zmienionej sytuacji. Przy czym, w orzecznictwie podkreśla się, że przez zmianę okoliczności sprawy należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia (por. postanowienie NSA z 8 sierpnia 2014 r., II OZ 746/14, dostępne są w internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl). Sąd oceniając przesłanki zmiany postanowienia niekończącego postępowania, czy wykazane w ponownym wniosku okoliczności faktyczne zmieniły się w stosunku do ustalonych przez sąd przy wydawaniu poprzedniego orzeczenia. W niniejszej sprawie prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z 10 września 2019 r. odmówiono przyznania prawa mocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a u podstaw tego orzeczenia legło stwierdzenie, że wskutek nieprzedstawienia dokumentów dotyczących sytuacji materialnej, skarżący nie wykazał przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz nie mógł zatem ustalić jego sytuacji materialnej, w związku z czym ponownego wniosku nie można odnosić do poczynionych pierwotnie ustaleń faktycznych. W nowo złożonym, a obecnie rozpoznawanym, wniosku skarżący przedstawił i udokumentował swoją sytuację faktyczną. Ze złożonych przezeń oświadczeń i dowodów wynika, że łączne dochody rodziny skarżącego wynoszą 4.000 zł, zaś deklarowane stałe wydatki pochłaniają znaczną większość tej kwoty. Uwzględniając, że skarżący jest stroną w łącznie 4 sprawach prowadzonych przed tut. WSA, a w każdej z tych spraw wpis od skargi wynosi 500 zł, Sąd uznał, że uiszczenie wpisów w pełnej wysokości mogłoby narazić skarżącego i jego rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego. Dlatego w niniejszej sprawie orzekł o zmianie postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie skarżącego od wpisu od skargi w części przekraczającej 150 zł przy jednoczesnym oddaleniu wniosku w pozostałym zakresie (art. 165 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).