I SPP/Go 12/23
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2023-06-06
Skład orzekający: Referendarz sądowy Katarzyna Kołodziej-Kobierowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy skarżąca została już zwolniona od kosztów sądowych prawomocnym postanowieniem, należy umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i czy w dalszym ciągu przysługuje jej prawo do ustanowienia pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należy umorzyć, jeśli skarżąca została już wcześniej prawomocnie zwolniona od tych kosztów. Wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu należy uwzględnić, jeśli sytuacja majątkowa i zdrowotna skarżącej uniemożliwia jej samodzielne poniesienie kosztów profesjonalnej pomocy prawnej, a pomoc ta może okazać się niezbędna w dalszym toku postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca N.P. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w związku z trudną sytuacją materialną i zdrowotną. Wcześniej została już zwolniona od kosztów sądowych prawomocnym postanowieniem. Skarżąca wskazała na brak dochodów, zadłużenie, zły stan zdrowia uniemożliwiający pracę zawodową oraz korzystanie z pomocy żywnościowej i użyczonego mieszkania. Wnioskiem objęto również żądanie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.Rozstrzygnięcie
1) Umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2) Ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku N.P. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi N.P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności wspólnika spółki cywilnej za zaległości tej spółki w podatku od towarów i usług za okres od maja do października 2014 roku p o s t a n a w i a: 1) Umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2) Ustanowić dla skarżącej radcę prawnego.
Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2022 r. sygn. akt I SA/Go 342/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym, oddalił w całości skargę N.P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wskazaną w sentencji niniejszego rozstrzygnięcia. Pismem z dnia [...] stycznia 2023 r. skarżąca wniosła o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku i jednocześnie o zwolnienie jej z opłaty kancelaryjnej za ww. uzasadnienie, z uwagi na bardzo trudną sytuację materialną i życiową. W nadesłanym w dniu 16 marca 2023 r. formularzu PPF skarżąca rozszerzyła zakres wniosku, żądając zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznanie pełnomocnika z urzędu (radcy prawnego lub adwokata). W uzasadnieniu wskazała, że z uwagi na zły stan zdrowia nie pracuje zawodowo, a w związku z blokadą konta w banku nie ma możliwości zaciągnięcia pożyczki. Stan jej rachunku bankowego wynosi -2.600 zł. Nie uzyskuje żadnych dochodów. Nie posiada nieruchomości, oszczędności, wierzytelności czy innych wartościowych rzeczy. Po stronie zobowiązań i wydatków wskazała: 24,99 zł opłata za abonament telefoniczny, 10 zł składka na stowarzyszenie.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do przedłożenia dodatkowych dokumentów, pismem z dnia [...] czerwca 2023 r. skarżąca oświadczyła, że korzysta z użyczenia pokoju mieszkalnego oraz pomocy żywnościowej Stowarzyszenia [...]. Z uwagi na stan zdrowia wymaga comiesięcznych porad lekarskich w kwocie 150 zł oraz stałego zażywania leków. Ponadto opłaca abonament za telefon i oraz składkę członkowską Stowarzyszenia [...], a także niezbędne wydatki na zakup żywności i środków czystości. Źródłem finansowania tych wydatków jest sprzedaż rzeczy prywatnych; sprzedaży ostatniej rzeczy, która jej pozostała i nadawała się do sprzedaży dokonała [...].03.2023r. za kwotę 3.409,99 zł (wpływ na konto). Skarżąca posiada debet na rachunku bankowym -1.767,78zł oraz zobowiązania wobec urzędu skarbowego w kwocie około 6mln i 700tyś zł. Do pisma dołączyła wyciągi z rachunku bankowego w [...] nr [...] za okres marzec-maj 2023r., kopie trzech rachunków za porady lekarskie z [...].03.2023r., [...].04.2023r. i [...].05.2023r. oraz oświadczenie w sprawie bezpłatnego użyczenia pokoju (podpis użyczającego nieczytelny).
Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023r. poz. 259 ze zm. - dalej zwanej "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie całkowitym czyli takim o jakie wnioskuje skarżąca, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2).
Z kolei zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
W tym miejscu zauważyć należy, że prawomocnym postanowieniem z dnia 20 października 2022r. sygn. akt I SPP/Go 66/22 referendarz sądowy tut. Sądu, po rozpoznaniu wniosku skarżącej złożonego na etapie wniesienia skargi, zwolnił ją od kosztów sądowych. Oznacza to, że N.P. jest zwolniona od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych tj. wszelkich wpisów i opłat kancelaryjnych w odniesieniu do całego postępowania sądowoadministracyjnego prowadzonego pod sygn. akt I SA/Go 342/22. W konsekwencji żądanie skarżącej w tym zakresie jest całkowicie spełnione, a rozpoznanie tej części jej wniosku - zbędne. Zgodnie zaś z art. 249a P.p.s.a., jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
Natomiast w zakresie dotyczącym ustanowienia pełnomocnika z urzędu wniosek skarżącej należało uwzględnić. Jej sytuacja majątkowa i rodzinna powoduje bowiem, że nie jest ona w stanie samodzielnie opłacić kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika, a z uwagi na etap postępowania, pomoc profesjonalnego pełnomocnika może okazać się niezbędna. Z oświadczeń skarżącej i dokumentów złożonych w niniejszej sprawie oraz zgromadzonych w sprawie o sygn. akt I SPP/Go 66/22 wynika, że skarżąca nie ma oszczędności, nieruchomości ani jakichkolwiek innych przedmiotów wartościowych. Posiada kilkumilionowe zadłużenie. Z uwagi na stan zdrowia nie pracuje. Leczy się. Mieszka w pokoju użyczonym jej bezpłatnie. Utrzymuje się ze sprzedaży rzeczy prywatnych oraz pomocy żywnościowej.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 249a, art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło