I SPP/Go 126/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 listopada 2019 r. wniosku T. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2015 roku postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. T. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (powoływana dalej jako: "spółka", "skarżąca") wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2015 roku. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 8.713 zł skarżąca wpłaciła 1000 zł (polecenie przelewu k. 41 akt sądowych I SA/Go 680/19). Jednocześnie wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W motywach uzasadnienia wniosku wskazano, że spółka w latach 2017-2018 przyniosła straty/niewielkie zyski z uwagi na trudną sytuację rynkową branży, w której działa. Ponadto osoby reprezentujące spółkę są jedynymi osobami w rodzinie, które zarabiają na ich utrzymanie. Nie posiadają również majątku, z którego byłyby w stanie pokryć wpis w całości lub nawet w części. W obecnej sytuacji osoby te nie mają również zdolności kredytowej. Nadto skarżąca zaznaczyła, że wobec spółek z nią powiązanych prowadzone są postępowania, w ramach których zastosowano procedurę STIR, w konsekwencji tego zablokowane zostały ich rachunki bankowe i tym samym środki na nich zgromadzone nie pozostają w dyspozycji posiadaczy wskazanych rachunków bankowych. W związku z powyższym spółka nie jest również w stanie uiszczać własnych zobowiązań zarówno cywilno-prawnych, jak i podatkowoprawnych. Skarżąca podniosła, że z uwagi na skomplikowany charakter sprawy prawdopodobieństwo szybkiego zwolnienia spod zabezpieczenia ww. rachunków bankowych jest znikome. W tym stanie rzeczy nie jest w stanie uiścić wpisu stosunkowego od skargi w całości. Skarżąca podniosła, że ewentualna odmowa przyznania prawa pomocy spółce w zakresie częściowym będzie prowadzić do uniemożliwienia jej poddania decyzji organu podatkowego sądowej kontroli. Wyjaśniła również, że częściowy wpis w kwocie 1000 zł przelano z konta spółki S. Sp. z o.o. - udziałowca w spółce T. Spółka S. nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje żadnych przychodów. W oświadczeniu o majątku i dochodach wskazano, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 5.000,00 zł, wartość środków trwałych 0 zł, wartość zysków lub strat za ostatni rok obrotowy 0 zł oraz, że spółka nie posiada rachunków bankowych. Wobec uznania, że informacje zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie są wystarczające do ustalenia sytuacji majątkowej skarżącej wezwano ją do złożenia: składanych przez skarżącą spółkę odpisów deklaracji miesięcznych w podatku od towarów i usług za ostatnie 12 miesięcy; rocznego zeznania podatkowego spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 2017 i 2018; zbiorczego zestawienia wartości przychodów i kosztów uzyskania przychodów skarżącej spółki za miesiące od stycznia do września 2019 r. oraz zestawienia miesięcznych wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów za ten okres; informacji czy spółka w ciągu ostatniego roku uzyskała dopłaty od wspólników; oświadczenia czy i z jakich przedmiotów spółka korzysta na podstawie umowy leasingu z podaniem wartości miesięcznych obciążeń z tego tytułu. W odpowiedzi skarżąca wskazała, że nie składała deklaracji podatkowych w latach 2016 - 2019 i tym samym nie złożyła deklaracji miesięcznych w podatku od towarów i usług za ostatnie 12 miesięcy; nie składała zeznań podatkowych w latach 2016 - 2019 i tym samym nie złożyła zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 2017 - 2018; nie osiągała wartości przychodów i kosztów uzyskania przychodów w latach 2016 -2019. Wartości te wynoszą zero i tym samym brak podstaw do sporządzenia zbiorczego zestawienia wartości przychodów i kosztów uzyskania przychodów za miesiące od stycznia do września 2019 r. oraz zestawienia miesięcznych wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów za ten okres; w latach 2016 - 2019 nie uzyskiwała dopłat od wspólników; oświadcza, że w latach 2016 - 2019 nie korzystała z żadnych przedmiotów na podstawie umowy leasingu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a." prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim o jakie wnioskuje skarżąca, obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zaznaczyć należy, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu. Obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza jednak konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 22 stycznia 2015r. sygn. akt II GZ 935/14, wszystkie cytowane orzeczenia dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zawarty w art. 246 zwrot "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś zwrot "może być przyznane" wskazuje na fakultatywny charakter orzeczenia Sądu o przyznaniu prawa pomocy. Przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w wymienionym przepisie, Sąd bowiem może, ale nie musi, przyznać wnioskowaną pomoc, gdy uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu (por. post. NSA z dnia 8 lipca 2008r., I GZ 173/08). Zatem to wnioskodawca zobowiązany jest do dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, iż spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Rozstrzygniecie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Właściwe przedstawienie przez stronę przyczyn uzasadniających wobec niej zastosowanie prawa pomocy oraz dowodów na ich poparcie umożliwi wówczas rozpoznającemu wniosek dokonanie prawidłowej oceny jej sytuacji finansowej i majątkowej. Nastąpić to może tylko w przypadku, gdy strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy przedstawi w sposób przekonywujący, tj. spójny, nie budzący wątpliwości, że znajduje się w sytuacji umożliwiającej zasadność zastosowania wobec niej instytucji prawa pomocy (por. postanowienie WSA w Opolu z dnia 14 listopada 2019 r. sygn. akt I SPP/Op 102/19). W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała przesłanek, o których mowa w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Nie przedłożyła bowiem żadnych dokumentów pozwalających zweryfikować podnoszone przez nią okoliczności wskazujące na jej trudną sytuację finansową. Z kolei same oświadczenia spółki złożone w tym zakresie nie są wystarczające do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć należy, że uzasadniając wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych skarżąca wskazała w latach 2017-2018 T. sp. z o.o. przyniosła straty/niewielkie zyski z uwagi na trudną sytuację rynkową branży, w której działa. Natomiast wezwana, w trybie art. 255 P.p.s.a., do złożenia dodatkowo m.in. rocznego zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 2017 i 2018 oświadczyła jedynie, że nie składała zeznań podatkowych w latach 2016 - 2019 i tym samym nie złożyła zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych za lata 2017 – 2018 oraz, że nie osiągała wartości przychodów i kosztów uzyskania przychodów w latach 2016 -2019. Stwierdzić zatem należy, że ww. oświadczenia spółki są sprzeczne, a tym samym podważają wiarygodność podnoszonych przez skarżącą okoliczności. Skoro bowiem spółka w latach 2017-2018 miała przynosić "straty/niewielkie zyski" trudno przyjąć by w tym czasie nie osiągała wartości przychodów i kosztów uzyskania przychodów. Podobnie, wobec faktu, że wpłaty 1000 zł tytułem częściowego wpisu od skargi dokonano z konta udziałowca skarżącej, wątpliwości budzi jej oświadczenie, że wobec powiązanych z nią spółek prowadzone są postępowania, w ramach których zablokowano ich rachunki bankowe. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 4 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.