I SPP/Go 140/19

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2020-02-17

Skład orzekający: Referendarz sądowy Katarzyna Kołodziej-Kobierowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka jawna, która zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, nie posiada majątku ani środków pieniężnych, a jej wspólnicy znajdują się w trudnej sytuacji finansowej, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Spółka jawna, która wykazała brak majątku, środków pieniężnych oraz zaprzestanie działalności gospodarczej, a jej wspólnicy znajdują się w trudnej sytuacji finansowej, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Ciężar dowodu spoczywa na stronie wnioskującej o zwolnienie, a przy ocenie sytuacji należy brać pod uwagę także sytuację majątkową wspólników, którzy odpowiadają solidarnie za zobowiązania spółki.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka jawna złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług oraz wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Spółka podała, że z powodu kłopotów finansowych musiała zwolnić pracowników, wyprzedać środki trwałe i zlikwidować działalność, a jej majątek został obciążony hipoteką, a konta zajęte przez Urząd Skarbowy. Wspólnicy spółki również przedstawili swoją trudną sytuację finansową. Sąd wezwał do przedłożenia dodatkowych dokumentów, które potwierdziły zaprzestanie działalności, brak majątku i środków pieniężnych, a także pogorszenie sytuacji finansowej wspólników.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą spółkę od wpisu od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącej spółki o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Hurtowni [...] spółka jawna na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2016 r. p o s t a n a w i a: zwolnić skarżącą spółkę od wpisu od skargi. Skarżąca spółka złożyła skargę na wymienioną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...]. Jednocześnie wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Analogiczny wniosek spółka złożyła również w sprawie o sygn. akt I SPP/Go 139/19. We wniosku PPPr podała, że jesienią 2017 r., ze względu na kłopoty finansowe, została zmuszona do zwolnienia 30 pracowników, wyprzedaży środków trwałych, a w konsekwencji likwidacji działalności. Hale magazynowe zostały obciążone hipotecznie, zaś konta bankowe zajęte przez US. Spółka posiada liczne zobowiązania wobec urzędu miasta z tytułu podatku od nieruchomości, urzędu skarbowego oraz dostawców. Wspólnicy spółki w nadesłanych wnioskach PPF podtrzymali, że spółka nie posiada żadnego majątku, a środki trwałe firmy zostały częściowe zlicytowane. Hale magazynowe zostały obciążone hipoteką, zaś konta bankowe zajęte przez US. Własne dochody określili na kwotę: 1.630 zł - wynagrodzenie R.B., 1.000 zł - 2.500 zł z działalności R.B. w zależności od obrotów (60% udziałów w s.c.) oraz 1.500 zł za pełnienie funkcji prokurenta w spółce. Zobowiązania określili na łączną kwotę 1.300.000 zł i dodatkowo kwotę 9.900 zł - wyrok z lipca 2019 r. Ponieważ treść ww. oświadczeń nie była wystarczająca do ustalenia rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącej spółki, w sprawie I SPP/Go 139/19 wezwano jej pełnomocnika do przedłożenia dodatkowych dokumentów. Z nadesłanego zestawienia rozliczeń działalności B. [...] za rok 2019 wynika przychód w wysokości 1.194.138,90 zł przy kosztach jego uzyskania w wysokości 1.062.808,00, z kolei dla właściciela R.B.: przychód w kwocie 716.483,34 zł przy kosztach jego uzyskania 659.293,57 zł. Z deklaracji VAT-7 Przedsiębiorstwa wynika, że w poszczególnych miesiącach od października do grudnia 2019 r. dokonano dostaw towarów na kwoty: 98.109 zł (październik), 89.402 zł (listopad), 107.756 zł (grudzień), przy nabyciu towarów na kwotę: 89.527 zł (październik), 58.570 zł (listopad), 64.647 zł (grudzień). Pełnomocnik strony skarżącej przesłał nadto kopię aneksu do umowy o rozwiązanie spółki cywilnej B. [...] z dniem [...].12.2019 r., a także wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej z wpisem o zaprzestaniu prowadzenia działalności oraz zgłoszenie aktualizacyjne NIP-2 i VAT-Z. Dodatkowo przedłożył zaświadczenie o dochodach R.B. z tytułu pełnienia funkcji prokurenta za okres [...].10.2019r. - [...].12.2019 r. średnio 1.500 zł brutto miesięcznie oraz oświadczenie z dnia [...] stycznia 2020 r. o odwołaniu ze skutkiem dnia [...] stycznia 2020r. ww. prokury. W piśmie z dnia [...] lutego 2010 r. R.B. oświadczyła, że od dnia [...] lutego 2020r. jest osobą bezrobotną i na chwilę obecną szuka pracy. Ponadto pełnomocnik nadesłał zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę R.B. Wyciągi z rachunków bankowych potwierdziły brak zgromadzonych środków finansowych. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej "P.p.s.a."), osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, czyli takim o jakie wnioskuje skarżąca spółka, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zawarty w ww. przepisie zwrot "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Istotne jest również to, że przy ocenie zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy spółki jawnej, oprócz sytuacji majątkowej spółki, należy wziąć pod uwagę także sytuację majątkową jej wspólników. Stosownie bowiem do art. 22 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2019 r. poz. 505, ze zm.) każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką. W tym miejscu wskazać należy, że sytuacja finansowa i majątkowa spółki, jak i jej wspólników były już przedmiotem oceny w postępowaniach prowadzonych przed tutejszym sądem, m.in. w sprawach o sygn. akt I SPP/Go 88/19, I SA/Go 80/19 oraz I SPP/Go 10/19 i I SPP/Go 3/19. Zgodnie z dokumentami znajdującymi się w ww. aktach spraw, spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, nie osiąga żadnych przychodów, nie posiada majątku ani środków pieniężnych na rachunkach bankowych, nie zatrudnia pracowników. Powyższe ustalenia pozostają aktualne w niniejszej sprawie bowiem ww. okoliczności nie uległy zmianie. Dokonując z kolei oceny możliwości finansowych wspólników spółki jawnej zauważyć należy, że ich sytuacja uległa znacznemu pogorszeniu. R.B. nadal pracuje uzyskując miesięczny dochód netto w kwocie 1.630 zł, jednak zawiadomieniami z dnia [...] października 2019 r. Komornik sądowy i Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] dokonali zajęcia ww. wynagrodzenia za pracę (z uwagi na wysokość wynagrodzenia potrącenia nie są dokonywane). Z kolei R.B. utraciła źródła dochodu: z dniem [...] grudnia 2019 r. rozwiązaniu uległa spółka cywilna zawarta pomiędzy R.B. a P.B. pod nazwą B. [...], zaś z dniem [...] stycznia 2020 r. odwołano ją z funkcji prokurenta w spółce z o.o. G. Małżonkowie nie posiadają oszczędności i składników majątkowych, które mogliby spieniężyć i w ten sposób pokryć koszty sądowe w niniejszej sprawie. Wśród zobowiązań wskazali nadto kwotę 1.300.000 zł wobec dostawców, urzędu miasta i urzędu skarbowego. W tej sytuacji uznać należy, że strona wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z uwagi jednak na fakt, że jedyną opłatą niezbędną do dalszego prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego jest wpis od skargi w wysokości 1.547 zł, przy czym łączna wysokość wpisów w sprawach I SPP/Go 139/19 i I SPP/Go 140/19 wynosi 3.547 zł, zasadne jest udzielenie pomocy sądowej skarżącej spółce w postaci zwolnienia od uiszczenia tego wpisu. Niewykluczone jest także to, że sytuacja wspólników jest przejściową i w przyszłości może ulec poprawie, tym bardziej, że jak sama deklaruje R.B. - obecnie szuka pracy. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło