I SPP/Go 6/19

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Damian Bronowicki po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L.D. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 rok od dochodu nieznajdującego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. L. D. wniósł skargę na wymienioną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. W uzasadnieniu wniosku podniósł m.in., że jest osobą częściowo ociemniałą – nie widzi na jedno oko. Z uwagi na sytuację majątkową nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego i opłacić doradcy podatkowego. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, wierzytelności oraz przedmiotów wartościowych. Utrzymuje się wyłącznie z dochodów z tytułu umów o pracę w łącznej wysokości około 400 zł brutto miesiecznie. Wnioskodawca oświadczył również, że nie ma żadnych zobowiązań i innych stałych wydatków takich jak np. czynsze najmu, koszty mieszkania, opłat za media, leczenia, rehabilitacji itd. Dokumenty załączone do wniosku (kopie umów o pracę) potwierdzają wysokość ujawnionych zarobków. Z wyciągu z konta bankowego za okres od [...] października do [...] grudnia 2018 r. wynika ponadto, że skarżący nie reguluje z niego żadnych rachunków, dokonuje jedynie wypłat gotówkowych. Ponieważ treść powyższego oświadczenia oraz załączonych dokumentów była niewystarczająca do ustalenia rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego, wezwano go do nadesłania: informacji czy jest żonaty, a w takim wypadku także dokumentów potwierdzających wysokość jej dochodów oraz odpisu rocznego zeznania podatkowego, a jeżeli jest żonaty – również jego żony, w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 lub 2018 r. W odpowiedzi skarżący nadesłał nowy formularz PPF, w którym zawarł informację, że jest kawalerem oraz nadesłał kopie zaświadczeń o własnych zarobkach oraz wyciąg z konta bankowego za okres od [...] listopada 2018 r. do [...] stycznia 2019 r. Dokumenty te potwierdzają przedstawione wcześniej informacje. Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – powoływanej dalej jako P.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.), zaś w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika w sprawie (art. 245 § 3 tej ustawy). Z kolei art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a określa przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. W zakresie całkowitym następuje ono, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarty w art. 246 § 1 i 2 P.p.s.a. zwrot "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś zwrot "może być przyznane" wskazuje na fakultatywny charakter orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy. Przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w wymienionym przepisie, sąd bowiem może, ale nie musi, przyznać wnioskowaną pomoc, gdy uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji prawa do sądu. W ocenie orzekającego wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy. Przede wszystkim wskazać należy, że pomimo wezwania nie nadesłał zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 lub 2018 r. Uniemożliwia to ocenę, czy jedynymi źródłami dochodów skarżącego są wskazane przez niego umowy o pracę. Skarżący oświadczył ponadto, że nie ponosi żadnych stałych wydatków takich jak czynsz czy opłaty za media. Z nadesłanych wyciągów z konta bankowego również nie wynika aby skarżący ponosił jakiekolwiek koszty utrzymania. Okoliczność dokonywania wypłat gotówkowych nie je wystarczająca do uznania, że całość ujawnionych dochodów skarżący przeznacza na wydatki niezbędne takie jak żywność czy lekarstwa. Sposób przedstawienia przez wnioskodawcę swoich dochodów i wydatków uniemożliwia ocenę czy poniesienie przez niego kosztów postępowania wiązać się będzie z uszczerbkiem jego utrzymania koniecznego. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji. Na zakończenie wskazać należy, że odmowa przyznania prawa pomocy nie pozbawia strony prawa do złożenia ponownego wniosku w tym zakresie i przedstawienia swojej sytuacji finansowej w sposób bardziej kompleksowy.