I SPP/Go 68/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Damian Bronowicki po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu strony skarżącej od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 września 2021 r. sygn. akt I SPP/Go 68/21 w sprawie ze skargi L. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. L. sp. z o.o. wniosła skargę na wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W skardze Spółka zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku oświadczyła, że złożyła wnioski o zwrot podatku od towarów i usług w łącznej wysokości 1.710.284 zł plus odsetki. Jest to kwota wyjęta z obrotu spółki co skutkuje utratą płynności finansowej. Względem Spółki są prowadzone liczne egzekucje komornicze, ma zajęte konto bankowe (dokonuje jedynie częściowych wypłat na poczet wynagrodzeń dla pracowników). Nieruchomości spółki obciążone są hipoteką, a wierzytelności kontrahentów zajęte. Spółka nie jest w stanie normalnie funkcjonować i zaplanować jakichkolwiek wydatków. Z oświadczenia o majątku o dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 410.000,00 zł, wartości środków trwałych 7.021.735,00 zł. Spółka wykazała "zerowe" saldo rachunku bankowego w [...]. Oświadczyła ponadto, że jej miesięczny dochód wynosi około 18.000-25.000 zł, w zależności ilu jest klientów na piasek, a miesięczne koszty jej działalności to około 24.000,00 zł (wynagrodzenia dla pracowników, ZUS, PIT-4, koszt najmu lokalu, podatek od nieruchomości, koszt najmu sprzętu) i około 3.000-4.000 zł na paliwo do urządzeń. Ze względu na zajęcia komornicze część klientów Spółki zrezygnowała ze współpracy, a inni przekazują zapłaty za towary bezpośrednio do urzędu skarbowego. Na konto Spółki wpływają małe kwoty, które nie wystarczają na wypłatę całego wynagrodzenia dla pracowników, dlatego Spółka jest zmuszona zaciągać pożyczki od udziałowca, ale i jego oszczędności i możliwości finansowe już się skończyły. Ze złożonego bilansu sporządzonego na dzień [...] grudnia 2020 r. wynika, że Spółka posiada aktywa w wysokości 12.612.363,18 zł, na które składają się przede wszystkim grunty o wartości 7.021.735,00 zł oraz należności krótkoterminowe od pozostałych jednostek w wysokości 5.574.515,36 zł. W ewidencji środków trwałych (wydruk na dzień [...] maja 2021r.) wykazano nieruchomości, dokumentację geologiczną oraz koparkę i ciągnik. Zgodnie z zeznaniami podatkowymi CIT-8, w 2019 r. skarżąca Spółka osiągnęła przychód w wysokości 557.569,56 zł przy kosztach jego uzyskania w wysokości 329.238,47 zł, a w 2020 r. przychód w wysokości 307.443,60 zł przy kosztach w wysokości 366.396,08 zł. Z deklaracji dla podatku od towarów i usług wynika, że w IV kwartale 2020 r. Spółka dokonała dostaw towarów na kwotę 35.797 zł przy nabyciu towarów na kwotę 12.716 zł, a w I kwartale 2021 r. na kwotę 239.029 zł przy nabyciu towarów na kwotę 19.210 zł. Z kolei z przedłożonych raportów kasowych za okres od lutego do kwietnia 2021 r. wynika, że R.S. jako udziałowiec udzielił Spółce pięciu pożyczek: w dniu [...] lutego 2021 r. w kwocie 11.000 zł, [...] marca 2021 r. - 12.500 zł, [...] kwietnia 2021 r. - 15.000 zł, [...] kwietnia 2021 r. - 15.000 zł i [...] kwietnia 2021 r. - 3.000 zł, zaś w dniu [...] marca 2021 r. dokonano zwrotu pożyczki dla R.S. w kwocie 9.900 zł. Postanowieniem z dnia 20 maja 2021 r. sygn. akt I SPP/Go 18/21 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim odmówił skarżącej Spółce przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazał, że mimo zajętych kont bankowych, obciążeń hipotecznych, Spółka w dalszym ciągu prowadzi dochodową działalność gospodarczą, nadto posiada majątek znacznej wartości oraz otrzymuje wsparcie finansowe w formie pożyczek od wspólników. W wyniku rozpoznania sprzeciwu, postanowieniem z dnia 29 czerwca 2021 r. tut. Sąd utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Następnie, zarządzeniem z dnia 14 lipca 2021 r. skarżąca Spółka została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1.368 zł. W odpowiedzi, pismem z [...] lipca 2021 r. Spółka ponownie wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku, tak jak i w poprzednim, oświadczyła, że z uwagi na zablokowanie zwrotu podatku od towarów i usług w łącznej wysokości 1.710.284 zł plus odsetki, utraciła płynność finansową. W chwili obecnej jej możliwości finansowe są zerowe. W toku postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia konta bankowego, nieruchomości i wierzytelności. Z oświadczenia o majątku o dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi 410.000,00 zł, wartości środków trwałych 7.021.735,00 zł, a wysokość straty za ostatni rok obrotowy 90.867,91 zł. Saldo rachunku bankowego w [...] wynosi 0,00 zł. Oświadczyła ponadto, że jej miesięczny dochód wynosi około 10.000-15.000 zł, w zależności od liczby klientów, a miesięczne koszty jej działalności to około 28.000,00 zł. Z uwagi na brak wystarczających środków, Spółka jest zmuszona zaciągać pożyczki od udziałowca, ale i jego oszczędności i możliwości finansowe już się skończyły. W związku ze złożeniem kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego z dnia 25 sierpnia 2021 r., wezwano Spółkę do wskazania nowych okoliczności dotyczących jej sytuacji materialnej, które powodowałyby istotną zmianę jej sytuacji w stosunku do stanu ustalonego w prawomocnym postanowieniu o sygn. akt I SPP/Go 18/21 oraz do przedłożenia dodatkowych dokumentów i informacji. W odpowiedzi skarżąca przedłożyła kopię ewidencji środków trwałych na dzień [...] września 2021 r., w której wykazano nieruchomości w [...], dokumentację geologiczną oraz ciągnik, wyciąg z rachunku bankowego w [...] za okres czerwiec-sierpień 2021 r. z saldem końcowym 0,00 zł. W nadesłanej deklaracji dla podatku od towarów i usług za II kwartał 2021r. Spółka wykazała dostawę towarów na kwotę 502.748 zł przy nabyciu towarów na kwotę 47.583 zł. Przedłożone raporty kasowe za okres czerwiec-sierpień 2021 r. potwierdziły zaś udzielenie Spółce przez udziałowca – R.S. pożyczek: w dniu [...] czerwca 2021 r. w kwocie 15.000 zł, [...] czerwca 2021 r. - 10.000 zł, [...] czerwca 2021 r. - 5.500 zł, [...] lipca 2021 r. - 15.000 zł, [...] lipca 2021 r. - 15.000 zł, [...] lipca 2021 r. w kwocie 15.000 zł, [...] sierpnia 2021 r. - 15.000 zł, [...] sierpnia 2021 r. - 15.000 zł, [...] sierpnia 2021 r. - 15.000 zł i [...] sierpnia 2021 r. - 4.000 zł, a także zwrot pożyczki R.S. w kwocie 9.000 zł w dniu [...] lipca 2021 r. Postanowieniem z dnia 23 września 2021 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim odmówił zmiany postanowienia z dnia 20 maja 2021 r. sygn. akt I SPP/Go 18/21. W uzasadnieniu referendarz wskazał, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym zainicjowanym skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2020 r. skarżąca ubiegała się już o prawo pomocy w tym samym, co obecnie zakresie, tj. w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W takiej sytuacji, kolejny wniosek strony w takim samym zakresie należy traktować jak wniosek o zmianę wcześniejszego rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Ponadto referendarz wskazał, iż Strona w ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wykazała, by w jej sytuacji finansowej, majątkowej nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych lub prawnych, która uzasadniałaby zmianę postanowienia. Od powyższego postanowienia Spółka wniosła sprzeciw, podając, iż w całości nie zgadza się z rozstrzygnięciem. Strona skarżąca wskazała, iż w toku postępowania złożyła szereg dokumentów potwierdzających fakt, iż rachunki bankowe spółki są zadłużone, lub zajęte przez komorników, nieruchomości z kolei są obciążone hipoteką, a środki trwałe, które Sąd wskazał w uzasadnieniu o wartości 7 mln są nieruchomościami, które nie mogą zostać obciążone przez Skarżącego zgodnie z wpisem dokonanym przez wierzycieli jak również spieniężone. Z kolei zyski, które Spółka osiąga zajmowane są przez komorników i pomimo wypracowanego zysku Spółka nie otrzymuje żadnych środków z tytułu prowadzonej działalności. Skarżąca zaznaczyła, iż w obecnej sytuacji nie jest w stanie zgromadzić środków finansowych na pokrycie kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z zm. – dalej jako P.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 (m.in. postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Po myśli § 2 ww. przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.), natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 tej ustawy). Po myśli art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym (czyli takim o jakie wnioskuje skarżąca) gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zawarty w ww. przepisie zwrot "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś zwrot "może być przyznane" wskazuje na fakultatywny charakter orzeczenia Sądu o przyznaniu prawa pomocy. Przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w wymienionym przepisie, Sąd bowiem może, ale nie musi, przyznać wnioskowaną pomoc, gdy uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu (por. post. NSA z dnia 8 lipca 2008 r., I GZ 173/08). Zatem to wnioskodawca zobowiązany jest do dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, iż spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wobec powyższego, mając na uwadze okoliczności wynikające ze składanych przez skarżącą dokumentów, oświadczeń oraz złożonego sprzeciwu Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia i zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych. Zauważyć należy, że skarżąca mimo trudności na jakie się powołuje tj. m.in. zajęcie kont bankowych przez Urząd Skarbowy oraz kancelarię komorniczą, czego Sąd nie kwestionuje, w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą i osiąga zysk. We wniosku o przyznanie prawa pomocy Spółka wskazała, że jej miesięczny dochód w ostatnich miesiącach wynosi 18.000-25.000 zł. Z kolei w postępowaniu z przedłożonych przez Spółkę deklaracji VAT – 7 za I kwartał 2021 r., wynika, że w ramach prowadzonej działalności dokonała ona dostaw towarów i usług w kwocie 239.029 zł przy nabyciu towarów na kwotę 19.210 zł, oraz w kwocie 502.748 zł przy nabyciu towarów na kwotę 47.583 zł (II kwartał 2021 r.). W ewidencji środków trwałych wykazano nieruchomości, dokumentację geologiczną oraz koparkę i ciągnik. Przede wszystkim zauważyć należy, że dane wskazane w formularzu PPPr z [...] sierpnia 2021 r. oraz argumentacja kolejnego wniosku o prawo pomocy są niemalże całkowicie tożsame z danymi zawartymi w pierwszym formularzu PPPr oraz argumentacją pierwotnego wniosku. W obu przypadkach Spółka podniosła, że wobec niej prowadzone są liczne egzekucje komornicze. Ma zajęte konta bankowe, wierzytelności i nieruchomości. Nie dysponuje środkami w kasie oraz na rachunkach bankowych co powoduje, że nie jest w stanie funkcjonować. Na pokrycie niezbędnych wydatków Spółka zaciąga pożyczki od udziałowca, ale i jego oszczędności i możliwości finansowe już się skończyły. Z danych przedstawionych przez stronę nie ulega wątpliwości, iż Spółka posiada zasoby finansowe, które pozwalają na kontynuowanie działalności. Skarżąca nie wskazała, by w związku z sytuacją na którą się powołuje, zostało zainicjowane jakiekolwiek postępowanie upadłościowe, układowe lub restrukturyzacyjne. Ponadto Spółka podobnie jak w zakończonym postępowaniu z 29 czerwca 2021 r., wskazała, iż dysponuje środkami trwałymi o znacznej wartości. Oceniając powyższe informacje, należy podzielić pogląd referendarza, iż strona nie wykazała, by w jej sytuacji finansowej, majątkowej nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych lub prawnych, która uzasadniałaby zmianę postanowienia z dnia 20 maja 20201 r. sygn. akt I SPP/Go 18/21. Podkreślenia również wymaga, że w złożonym sprzeciwie Skarżąca nie wskazuje, jakie okoliczności faktyczne lub prawne zmieniły się w sposób uzasadniający zajęcie innego stanowiska niż w postanowieniach z 20 maja i 29 czerwca 2021 r. Zaznaczyć należy, że niniejsza sprawa jest jedną z wielu spraw zainicjowanych przez skarżącą Spółkę przed tutejszym sądem. Także w pozostałych sprawach strona domagała się zwolnienia od kosztów sądowych. W wydanych w tym przedmiocie postanowieniach zarówno Sąd jak i referendarz zwracali uwagę, że to na stronie spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się ona w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, i że niczym niepoparte twierdzenia strony nie są wystarczające do uzyskania tego prawa. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe a tego skarżąca Spółka w niniejszej sprawie nie wykazała. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 260 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.