I SPP/Go 74/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w dniu 8 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 10 września 2019 r. sygn. akt I SPP/Go 74/19 w sprawie ze skargi L. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 rok postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. L. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła skargę na wymienioną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 rok. W skardze zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Prawomocnym postanowieniem z 2 kwietnia 2019 r. sygn. akt I SA/Go 566/18 tut. Sąd utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego z 21 lutego 2019 r., w którym odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 8 maja 2019 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1.368 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. Na powyższe zarządzenie pismem z [...] maja 2019 r. skarżąca złożyła zażalenie wnosząc jednocześnie, na wypadek nieuwzględnienia niniejszego zażalenia, o przyznanie prawa pomocy, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części. Prawomocnym postanowieniem z 8 sierpnia 2019 r. sygn. akt II FZ 473/19 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącej. Postanowieniem z 10 września 2019 r. sygn. akt I SPP/Go 74/19 referendarz sądowy działając na podstawie art. 165 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. – powoływanej dalej jako P.p.s.a.), odmówił zmiany postanowienia z 21 lutego 2019 r. sygn. akt I SA/Go 566/18. W uzasadnieniu wskazał, że spółka nadal pozostaje w obrocie gospodarczym, nadal generuje zysk i posiada wielomilionowy majątek trwały. Podkreślił, że okoliczności prowadzenia wobec spółki licznych postępowań egzekucyjnych, zajęć wierzytelności z rachunku bankowego, ponoszenia kosztów związanych z dochodzeniem (także na drodze sądowej) należności z tytułu zwrotu podatku, a także obciążenia hipotecznego należącego do spółki majątku nieruchomego były już podnoszone i rozpoznane w poprzednim postępowaniu dotyczącym prawa pomocy. Odmienna ich ocena niż zawarta w postanowieniach z dnia 21 lutego 2019 r. i z dnia 2 kwietnia 2019 r. jest niedopuszczalna. Z informacji przedstawionych przez stronę skarżącą w nowo złożonym wniosku nie wynika natomiast, by okoliczności te zmieniły się w taki sposób, aby można było przyznać skarżącej prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. Referendarz sądowy w uzasadnieniu wskazał również, iż nie bez znaczenia jest czasokres toczącego się postępowania przed tutejszym Sądem (od 10 listopada 2018 r.). Wysokość wpisu w sprawie wynosi 1.368 zł. A zatem spółka, która osiągnęła wg. ostatniego bilansu zysk na poziomie 204.084,92 zł i posiada środki trwałe w wysokości 7.021.735 zł, jest w stanie zgromadzić środki finansowe na pokrycie wspomnianego kosztu sądowego. W sprzeciwie złożonym na powyższe postanowienie skarżąca wskazała, że złożyła szereg dokumentów potwierdzających fakt znajdowania się w bardzo trudnej sytuacji majątkowej. Rachunki bankowe są zadłużone, bądź zajęte przez komorników. Nieruchomości należące do skarżącej są obciążone hipoteką i nie mogą zostać spieniężone, zaś zyski, które spółka osiąga, zajmowane są przez komorników, którzy prowadzą wobec niej liczne egzekucje. Pomimo wypracowanego zysku spółka nie otrzymuje żadnych środków z tytułu prowadzonej działalności, gdyż są one bezpośrednio pobierane od kontrahentów strony skarżącej przez komorników. Stąd też niemożliwym jest, by strona skarżąca od listopada 2018 r. była w stanie zgromadzić środki finansowe na pokrycie kosztu sądowego w wysokości 1368 zł. Ponadto podniosła, iż niezrozumiałym jest, dlaczego Sąd wyrywkowo ocenia zebrane dokumenty, które jednoznacznie wskazują, że strona skarżąca nie posiada środków finansowych pozwalających na wniesienie stosownej opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 § 1 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 (m.in. postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Po myśli § 2 ww. przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z regulacją art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarty w art. 246 zwrot "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś zwrot "może być przyznane" wskazuje na fakultatywny charakter orzeczenia Sądu o przyznaniu prawa pomocy. Przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w wymienionym przepisie, Sąd bowiem może, ale nie musi, przyznać wnioskowaną pomoc, gdy uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu (por. post. NSA z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt I GZ 173/08). Zatem to wnioskodawca zobowiązany jest do dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, iż spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sytuacji jednak, gdy w danej sprawie zapadło już postanowienie odmawiające prawa pomocy, jego zmiana może nastąpić wyłącznie w przypadku zmiany okoliczności sprawy (art. 165 p.p.s.a.). Wyrażenie "zmiana okoliczności sprawy" oznacza zmianę okoliczności faktycznych, które dotyczą zasadności utrzymania w obrocie prawnym tegoż postanowienia. Bez zmiany okoliczności sprawy w powyższym znaczeniu sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia. Ponieważ w niniejszej sprawie skarżącej, postanowieniem referendarza sądowego z 21 lutego 2019 r. utrzymanym w mocy postanowieniem Sądu z 2 kwietnia 2019 r. odmówiono przyznania prawa mocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, obecnie rozważenia wymagało, czy spółka wykazała zmianę okoliczności faktycznych dotyczących jej sytuacji majątkowej w stosunku do ustalonych w postanowieniu oddalającym jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd w całości podziela stanowisko referendarza sądowego zawarte w zaskarżonym postanowieniu, iż brak jest podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia i zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych. Z oświadczeń Spółki wynika, że w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą i osiąga przychody. Żadnym dokumentem nie wykazała jednocześnie, by nie finansowała kosztów uzyskania przychodów. Z uzasadnienia wniosku wynika również, że spółka finansuje swoje wydatki z pożyczki udzielonej przez wspólnika. Ponadto wobec skarżącej nie jest prowadzone postępowanie upadłościowe, układowe lub restrukturyzacyjne. Tym samym również obecnie nie można uznać, by sytuacja majątkowa spółki pogorszyła się na tyle by obecnie nie posiadała zdolności do pokrycia kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania zawierają się w kwocie wpisu od skargo ustalonego zaledwie na 1.386 zł. Stąd Sąd za trafne uznał stanowisko referendarza sądowego, iż nie zaszły przesłanki do zmiany jego postanowienia z 21 lutego 2019 r. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 260 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.