I SPP/Go 74/20
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2020-10-06
Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Niedzielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony przez pełnomocnika, powinien być doręczony bezpośrednio stronie, jeśli strona jest tymczasowo aresztowana?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy, nawet jeśli dotyczy oświadczenia o stanie majątkowym, powinien być doręczony pełnomocnikowi strony, jeśli taki został ustanowiony. Doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy pełnomocnikowi jest skuteczne, a termin do uzupełnienia braków biegnie od daty doręczenia pełnomocnikowi. Brak uzupełnienia braków w wyznaczonym terminie skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania.Stan faktyczny
Pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Przewodniczący Wydziału wezwał pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi, jednak skarżący nie nadesłał wypełnionego formularza. Referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania. Pełnomocnik wniósł sprzeciw, zarzucając naruszenie przepisów P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, twierdząc, że wezwanie nie zostało skutecznie doręczone skarżącemu, który jest tymczasowo aresztowany.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone zarządzenie Referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 października 2020 r. sprzeciwu M.A. od zarządzenia Referendarza sądowego z dnia 16 września 2020 r. sygn. akt I SPP/Go 74/20 wydanego w sprawie ze skargi M.A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wglądu w dokumenty wyłączone z akt postępowań postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 16 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Go 122/20 w kwocie 100 zł, M.A., reprezentowany przez pełnomocnika - ojca, pismami z dnia [...] sierpnia 2020 r. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 13 sierpnia 2020 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braku formalnego ww. wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF, tj. uzupełnienie i podpisanie przez skarżącego załączonego do wezwania druku www. formularza - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania - art. 252 i art. 257 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) powoływanej dalej jako "P.p.s.a."
Powyższe wezwanie wraz z formularzem PPF zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 20 sierpnia 2020 r. Jednakże skarżący nie nadesłał wypełnionego i podpisanego formularza PPF.
Zarządzeniem z dnia 16 września 2020 r. Referendarz sądowy, na podstawie art. 257 w zw. z art. 252 § 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 6 P.p.s.a., pozostawił ww. wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.
W motywach uzasadnienia zarządzenia Referendarz wyjaśnił, wobec nieuzupełnienia przez skarżącego braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, wniosek ten należało pozostawić bez rozpoznania. Zaznaczył jednak, że z uwagi na usunięcie braków formalnych zażalenia na postanowienie tut. Sądu z dnia 16 lipca 2020 r. i uiszczenie wymaganego wpisu sądowego, ww. zażaleniu nadano bieg.
Od ww. zarządzenia pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw zarzucając mu naruszenie art. 257 P.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym i przedwczesnym zarządzeniu o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy.
Podniósł, że skarżącemu nie zostało skutecznie doręczone wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych bezpośrednio na jego miejsce pobytu. Nie rozpoczął dla skarżącego bieg terminu do wypełnienia formularza PPF.
Zaznaczył, że skarżący jest tymczasowo aresztowany i z przyczyn oczywistych nie może odbierać korespondencji, terminowo odpowiadać na pisma i wypełniać formularzy. Podkreślił też, że kontakt ze skarżącym jest mocno ograniczony, zwłaszcza w sytuacji epidemii. W przypadku czynności wymagających osobistego działania M.A., wniósł o dokonywanie doręczeń pism nie tylko na adres pełnomocnika ale również bezpośrednio stronie.
Nadto pełnomocnik skarżącego zaznaczył, że sytuacja skarżącego zmieniła się. W tym zakresie wskazał na decyzje wydane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] w dniu [...] sierpnia 2020 r., po czym stwierdził, że ocena prawna sprawy M.A. przedstawiona w decyzjach Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] różni się od oceny, które dokonał Dyrektor Izby Administracji Skarbowej [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 260 § 1 P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 tej ustawy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Po myśli § 2 ww. przepisu, w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje wykonalność tego orzeczenia. Rozpoznając sprzeciw Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Zgodnie z art. 252 § 2 P.p.s.a, wniosek o przyznanie prawa pomocy, składa się na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru (w przypadku osób fizycznych jest to formularz PPF). W myśl art. 257 P.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.
Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 13 sierpnia 2020 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF, tj. uzupełnienie i podpisanie przez skarżącego załączonego do wezwania druku ww. formularza - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Wezwanie to doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 20 sierpnia 2020 r. tym samym siedmiodniowy termin do usunięcia ww. braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął skarżącemu z dniem 27 sierpnia 2020 r.
W ww. terminie skarżący nie nadesłał wypełnionego i podpisanego formularza PPF. W konsekwencji wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy należało pozostawić bez rozpoznania.
We wniesionym sprzeciwie, pełnomocnik skarżącego kwestionuje skuteczność samego doręczenia wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. Twierdzi, że brak było podstaw do wydania zarządzenia przez referendarza bowiem, wezwanie do uzupełnienia wniosku PPF nie zostało skutecznie doręczone bezpośrednio skarżącemu na jego miejsce pobytu. W konsekwencji nie rozpoczął dla skarżącego bieg terminu do wypełnienia formularza PPF.
Odnosząc się do powyższego, Sąd dostrzega oczywiście rozbieżności jakie wynikły na tle tego, czy wniosek o przyznanie prawa pomocy, zawierający oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach, strona zobowiązana jest podpisać osobiście, czy też dopuszczalny jest podpis pełnomocnika. Nie ulega jednak wątpliwości, że w niniejszej sprawie skarżący udzielił pełnomocnictwa ojcu – W.A. do reprezentowania go w postępowaniu przed sądem. W związku z tym, w pełni zasadnym było wystosowanie wezwania do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy do rąk pełnomocnika. Przyjęcie, że skarżący powinien osobiście złożyć oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach zawarte w formularzu PPF, nie zmienia tego, że w sytuacji, gdy ustanowił w sprawie pełnomocnika, korespondencja winna być kierowana do rąk tego ostatniego. Brzmienie art. 67 § 5 P.p.s.a. - w myśl którego, jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonywać tym osobom - nie pozostawia wątpliwości w tym zakresie. Rolą pełnomocnika było natomiast skontaktować się z mocodawcą, celem usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie uzupełnionych rubryk formularza. Sąd zdaje sobie sprawę, że w dobie epidemii i panujących w związku z tym obostrzeń kontakt z osadzonym w areszcie jest utrudniony, jednakże nie jest on niemożliwy.
Odnośnie wskazanych przez pełnomocnika skarżącego decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wyjaśnić należy, że w postępowaniu dotyczącym przyznania prawa pomocy Sąd nie ocenia merytorycznie sprawy zainicjowanej skargą, tylko bada, czy stronie należy przyznać wnioskowaną pomoc.
Na marginesie zauważyć trzeba, że przedmiotowy wniosek został złożony przez skarżącego na skutek wezwania do uiszczenia wpisu od zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 16 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Go 122/20 w kwocie 100 zł. Jak wynika z Rejestru Opłat Sądowych tutejszego Sądu skarżący uiścił ww. opłatę w dniu 6 sierpnia 2020 r. Zresztą na ten fakt wskazuje sam pełnomocnik skarżącego we wniesionym sprzeciwie.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 260 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło