I SPP/Go 76/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu w dniu 8 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu strony skarżącej od postanowienia referendarza sądowego z dnia 24 lipca 2019 r. sygn. akt I SPP/Go 76/19 w sprawie ze skargi E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 r. postanawia: zmienić postanowienie referendarza sądowego w ten sposób, że przyznać skarżącej Spółce prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej i ustanowić adwokata z urzędu. E. sp. z o.o. wniosła skargę na wymienioną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...]. Po doręczeniu jej wyroku oddalającego skargę wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku Prezes Zarządu Spółki podniosła m.in., że Spółka ma słabą kondycję finansową spowodowaną przewlekłością kontroli podatkowej oraz zajęciem konta bankowego. Postępowanie organu podatkowego wymusiło sprzedaż majątku spółki, konieczność zaciągnięcia pożyczki oraz zakończenia działalności gastronomicznej. Do dnia dzisiejszego skarżąca nie otrzymała zwrotu nadpłaconego podatku VAT. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 5.000 zł, nie posiada żadnych środków trwałych, a w ostatnim roku podatkowym poniosła stratę w wysokości 6.600,14 zł. Stan jej dwóch rachunków bankowych wynosi odpowiednio -196.871,25 zł oraz -130.528,00 zł. Miesięczne obroty spółki wynoszą około 6.000 zł, wydatki na poziomie 6.000 zł. Spółka zobowiązana jest do spłaty pożyczki w wysokości 12.400 zł. Urząd Skarbowy w [...] dokonał zajęcia kont bankowych na poczet przyszłych należności. Do formularza PPPr załączono wyciągi z kont bankowych, które wskazują dodatnie salda. Ponieważ treść ww. oświadczeń nie była wystarczająca do ustalenia rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącej, wezwano ją do przedłożenia odpisu ostatniego sprawozdania finansowego, kopii rocznego zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2018 r., kopii deklaracji w podatku od towarów i usług, kopii ewidencji środków trwałych, kopii wyciągów z kont bankowych za ostatnie 2 miesiące. Wezwanie uznano za doręczone, na podstawie art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej zwanej "p.p.s.a."), z dniem 5 lipca 2019 r. W zakreślonym terminie Spółka nie nadesłała żądanych dokumentów. Postanowieniem z 24 lipca 2019 r. sygn. akt I SPP/Go 76/19 referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej Spółce prawa pomocy w zakresie wskazanym we wniosku, z uwagi na brak dokumentacji wskazującej na aktualną sytuację majątkową Spółki. Od powyższego orzeczenia strona skarżąca wniosła w ustawowym terminie sprzeciw. W jego treści wyjaśniła, że co prawda jest w posiadaniu kwoty łącznej na obu rachunkach 4.034,94 zł, lecz nie może tymi środkami dysponować do czasu zakończenia sporu o zwrot podatku VAT. Co więcej kwota ta, z uwagi na koszty obsługi rachunku, tylko topnieje. Na potwierdzenie czego skarżąca dołączyła wyciągi bankowe obu kont: [...] z 6 miesięcy, a [...] z ostatnich 2 lat, oraz print screen pulpitu wskazujący na dostępne środki w [...] 0,00 zł, a na rachunku w [...] -196.976,25 zł. Oświadczyła nadto, że na dzień [...] sierpnia 2019r. nie posiada żadnych środków trwałych. Do sprzeciwu dołączyła też bilans i rachunek wyników za 2018 r. oraz dowód reklamacji przesyłki z Sądu zawierającej wezwanie do złożenia żądanych przez referendarza dokumentów. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, pismem z dnia [...] września 2019 r. skarżąca Spółka poinformowała, że została wykreślona z rejestru podatnika VAT, dlatego nie może przedłożyć żądanych deklaracji VAT-7 oraz, że, z uwagi na brak obowiązku, nie sporządzała rachunku przepływu pieniężnych. Nadesłała z kolei sprawozdanie zarządu z działalności Spółki za 2018 r. wraz z protokołem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie merytorycznych rozważań należy zauważyć, że zgodnie z art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od postanowień i zarządzeń, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 ustawy p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie (zarządzenie) referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Ponieważ orzeka jako sąd drugiej instancji, stosuje odpowiednio przepisy o zażaleniu. Stosownie natomiast do art. 245 § 1 - § 3 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W zakresie częściowym obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Z kolei przepis art. 246 § 2 p.p.s.a wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie prawnej. W zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie zaś częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zawarty w ww. przepisie zwrot "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś zwrot "może być przyznane" wskazuje na fakultatywny charakter orzeczenia Sądu o przyznaniu prawa pomocy. Przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w wymienionym przepisie, Sąd bowiem może, ale nie musi, przyznać wnioskowaną pomoc, gdy uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu (por. post. NSA z 8 lipca 2008 r., sygn. akt I GZ 173/08). Sprzeciw strony skarżącej okazał się zasadny jedynie w części. O ile bowiem referendarz sądowy nie dysponował aktualną dokumentacją obrazującą sytuację majątkową strony skarżącej, należy zwrócić uwagę, że stosowne dokumenty zostały dołączone do samego sprzeciwu, a następnie nadesłane w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 27 sierpnia 2019 r. Według bilansu i rachunku wyników za 2018 rok, skarżąca Spółka osiągnęła przychód w kwocie 268.757,98 zł, zaś koszty uzyskania przychodu wykazała w wysokości 274.202.20 zł. Zwrócić należy w tym zakresie uwagę, że jest to kolejny rok podatkowy zakończony stratą. Spółka obecnie nie posiada środków trwałych. Jej rachunki bankowe wykazują co prawda niewielkie saldo dodatnie, ale jak wynika z przedstawionych przez Spółkę w sprzeciwie dokumentów, konta Spółki są zajęte. Nadto, Spółka zobowiązana jest do spłaty pożyczki w wysokości 12.400 zł. Jak wynika ze sprawozdania zarządu skarżącej Spółki, Spółka ogranicza działalność w zakresie pośrednictwa ubezpieczeniowego (wcześniej zamknęła działalność gastronomiczną). Jak oświadczyła zaś w piśmie z dnia [...] września 2019 r., Spółka została wykreślona z rejestru podatników VAT. Wobec powyższego, Sąd postanowił zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 24 lipca 2019 r. i w celu zapewnienia realizacji prawa do sądu, za zasadne uznał przyznanie skarżącej Spółce prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej, jedynej w chwili obecnej opłaty niezbędnej dla dalszego prowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego, oraz przyznanie jej adwokata z urzędu, z uwagi na przymus adwokacki wymagany przy sporządzaniu tego środka zaskarżenia. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na mocy art. 260 § 1 i § 3 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.