I SPP/Go 76/19
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2019-07-24
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a., gdy nie wykazała dostatecznych środków na pokrycie kosztów postępowania oraz nie dostarczyła wymaganych dokumentów finansowych?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Brak dostarczenia przez spółkę wymaganych dokumentów finansowych oraz sprzeczności w oświadczeniach majątkowych uniemożliwiły ocenę rzeczywistej sytuacji finansowej, co skutkowało odmową zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
Spółka E sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej dotyczącą podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 r. Po oddaleniu skargi wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wskazując na trudną sytuację finansową spowodowaną kontrolą podatkową i zajęciem kont bankowych. Spółka złożyła oświadczenie majątkowe, które zawierało sprzeczne dane oraz nie dostarczyła na wezwanie sądu wymaganych dokumentów finansowych, co uniemożliwiło ocenę jej zdolności płatniczej.Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Damian Bronowicki po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E sp. z o.o. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
E sp. z o.o. wniosła skargę na wymienioną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Po doręczeniu jej wyroku oddalającego skargę wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu wniosku Prezes Zarządu Spółki podniosła m.in., że Spółka ma słabą kondycję finansową spowodowaną przewlekłością kontroli podatkowej oraz zajęciem konta bankowego. Postępowanie organu podatkowego wymusiło sprzedaż majątku spółki, konieczność zaciągnięcia pożyczki oraz zakończenia działalności gastronomicznej. Do dnia dzisiejszego skarżąca nie otrzymała zwrotu nadpłaconego podatku VAT.
Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 5.000 zł, nie posiada żadnych środków trwałych, a w ostatnim roku podatkowym poniosła stratę w wysokości 6.600,14 zł. Stan jej dwóch rachunków bankowych wynosi odpowiednio -196.871,25 zł oraz -130.528,00 zł. Miesięczne obroty spółki wynoszą około 6.000 zł, wydatki na poziomie 6.000 zł. Spółka zobowiązana jest do spłaty pożyczki w wysokości 12.400 zł. Urząd Skarbowy w Krośnie dokonał zajęcia kont bankowych na poczet przyszłych należności. Do formularza PPPr załączono wyciągi z kont bankowych, które wskazują dodatnie salda.
Ponieważ treść ww. oświadczeń nie była wystarczająca do ustalenia rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącej, wezwano ją do przedłożenia odpisu ostatniego sprawozdania finansowego, kopii rocznego zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2018 r., kopii deklaracji w podatku od towarów i usług, kopii ewidencji środków trwałych, kopii wyciągów z kont bankowych za ostatnie 2 miesiące.
Wezwanie uznano za doręczone na podstawie art. 73 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. Nr z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej zwanej P.p.s.a.). z dniem 5 lipca 2019 r. Do dnia dzisiejszego Spółka nie nadesłała żądanych dokumentów.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy wykaże że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Zawarty w art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a. zwrot "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś zwrot "może być przyznane" wskazuje na fakultatywny charakter orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy. Przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w wymienionym przepisie, sąd bowiem może, ale nie musi, przyznać wnioskowaną pomoc, gdy uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji prawa do sądu.
W ocenie orzekającego wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy.
Przede wszystkim wskazać należy, że treść oświadczenia o majątku o dochodach złożonego na formularzu PPPr w dniu 10 czerwca 2019 r. jest wewnętrznie sprzeczna. Stan rachunków bankowych wskazanych w rubryce 9 formularza jest inny niż wynika to danych dotyczących majątku zawartych w rubryce 9. Ponadto wysokość zysku lub straty za ostatni rok obrotowy według bilansu (rubryka nr 8) jest identyczna jak w formularzu złożonym 22 października 2018 r. co podważa rzetelność tej informacji.
Sposób przedstawienia przez Spółkę swojego majątku i dochodów uniemożliwił ocenę czy spełnia ona przesłanki przyznania prawa pomocy.
W postanowieniu z dnia 21 marca 2016 r. w sprawie II FZ 118/16 Naczelny Sąd Administracyjny (www.orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, że gdy oświadczenie zawarte we wniosku okaże się być niewystarczające, do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, to zgodnie z art. 255 P.p.s.a strona obowiązana jest złożyć na wezwanie Sądu, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Konstrukcja tego przepisu zakłada więc obowiązek współpracy wnioskodawcy z sądem. Niedopełnienie powyższego obowiązku może w konsekwencji skutkować niewykazaniem, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Jest to bowiem rodzaj dodatkowego postępowania dowodowego, w którym Sąd ma możliwość uzupełnienia wniosku oraz określenia w sposób pełny i klarowny stanu majątkowego wnioskodawcy.
Skoro Spółka nie nadesłała żadnego z dokumentów z wskazanych w wezwaniu z 18 czerwca 2019 r., nie można przyjąć, że dokonała wszelkich starań, by w sposób zupełny zobrazować swoją sytuację finansową, a w konsekwencji wykazał zasadność złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło