I SPP/Go 76/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 października 2020 r. sprzeciwu M.A. od zarządzenia Referendarza sądowego z dnia 16 września 2020 r. sygn. akt I SPP/Go 76/20 wydanego w sprawie ze skargi M.A. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wglądu w dokumenty wyłączone z akt postępowania podatkowego postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie. M.A., reprezentowany przez pełnomocnika – ojca, wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wglądu w dokumenty wyłączone z akt postępowania podatkowego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego do ww. skargi w kwocie 100 zł wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 19 sierpnia 2020 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braku formalnego ww. wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF, tj. uzupełnienie i podpisanie przez skarżącego załączonego do wezwania druku www. formularza - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania - art. 252 i art. 257 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) powoływanej dalej jako "P.p.s.a." Powyższe wezwanie wraz z formularzem PPF zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 25 sierpnia 2020 r. Jednakże skarżący nie nadesłał wypełnionego i podpisanego formularza PPF. Zarządzeniem z dnia 16 września 2020 r. Referendarz sądowy, na podstawie art. 257 w zw. z art. 252 § 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 6 P.p.s.a., pozostawił ww. wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. W motywach uzasadnienia zarządzenia Referendarz wyjaśnił, wobec nieuzupełnienia przez skarżącego braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, wniosek ten należało pozostawić bez rozpoznania. Zaznaczył jednak, że z uwagi na usunięcie braków formalnych ww. skargi i uiszczenie wymaganego wpisu sądowego, ww. skardze nadano bieg. Od ww. zarządzenia pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw zarzucając mu naruszenie art. 257 P.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym i przedwczesnym zarządzeniu o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Podniósł, że skarżącemu nie zostało skutecznie doręczone wezwanie do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych bezpośrednio na jego miejsce pobytu. Nie rozpoczął dla skarżącego bieg terminu do wypełnienia formularza PPF. Zaznaczył, że skarżący jest tymczasowo aresztowany i z przyczyn oczywistych nie może odbierać korespondencji, terminowo odpowiadać na pisma i wypełniać formularzy. Podkreślił też, że kontakt ze skarżącym jest mocno ograniczony, zwłaszcza w sytuacji epidemii. W przypadku czynności wymagających osobistego działania M.A., wniósł o dokonywanie doręczeń pism nie tylko na adres pełnomocnika ale również bezpośrednio stronie. Nadto pełnomocnik skarżącego zaznaczył, że sytuacja skarżącego zmieniła się. W tym zakresie wskazał na decyzje wydane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] w dniu [...] sierpnia 2020 r., po czym stwierdził, że ocena prawna sprawy M.A. przedstawiona w decyzjach Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] różni się od oceny, które dokonał Dyrektor Izby Administracji Skarbowej [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 260 § 1 P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 tej ustawy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Po myśli § 2 ww. przepisu, w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje wykonalność tego orzeczenia. Rozpoznając sprzeciw Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 252 § 2 P.p.s.a, wniosek o przyznanie prawa pomocy, składa się na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru (w przypadku osób fizycznych jest to formularz PPF). W myśl art. 257 P.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 19 sierpnia 2020 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF, tj. uzupełnienie i podpisanie przez skarżącego załączonego do wezwania druku ww. formularza - w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie to doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 25 sierpnia 2020 r. tym samym siedmiodniowy termin do usunięcia ww. braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął skarżącemu z dniem 1 września 2020 r. W ww. terminie skarżący nie nadesłał wypełnionego i podpisanego formularza PPF. W konsekwencji wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy należało pozostawić bez rozpoznania. We wniesionym sprzeciwie, pełnomocnik skarżącego kwestionuje skuteczność samego doręczenia wezwania do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. Twierdzi, że brak było podstaw do wydania zarządzenia przez referendarza bowiem, wezwanie do uzupełnienia wniosku PPF nie zostało skutecznie doręczone bezpośrednio skarżącemu na jego miejsce pobytu. W konsekwencji nie rozpoczął dla skarżącego bieg terminu do wypełnienia formularza PPF. Odnosząc się do powyższego, Sąd dostrzega oczywiście rozbieżności jakie wynikły na tle tego, czy wniosek o przyznanie prawa pomocy, zawierający oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach, strona zobowiązana jest podpisać osobiście, czy też dopuszczalny jest podpis pełnomocnika. Nie ulega jednak wątpliwości, że w niniejszej sprawie skarżący udzielił pełnomocnictwa ojcu – W.A. do reprezentowania go w postępowaniu przed sądem. W związku z tym, w pełni zasadnym było wystosowanie wezwania do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy do rąk pełnomocnika. Przyjęcie, że skarżący powinien osobiście złożyć oświadczenie o stanie majątkowym i dochodach zawarte w formularzu PPF, nie zmienia tego, że w sytuacji, gdy ustanowił w sprawie pełnomocnika, korespondencja winna być kierowana do rąk tego ostatniego. Brzmienie art. 67 § 5 P.p.s.a. - w myśl którego, jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonywać tym osobom - nie pozostawia wątpliwości w tym zakresie. Rolą pełnomocnika było natomiast skontaktować się z mocodawcą, celem usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez nadesłanie uzupełnionych rubryk formularza. Sąd zdaje sobie sprawę, że w dobie epidemii i panujących w związku z tym obostrzeń kontakt z osadzonym w areszcie jest utrudniony, jednakże nie jest on niemożliwy. Odnośnie wskazanych przez pełnomocnika skarżącego decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wyjaśnić należy, że w postępowaniu dotyczącym przyznania prawa pomocy Sąd nie ocenia merytorycznie sprawy zainicjowanej skargą, tylko bada, czy stronie należy przyznać wnioskowaną pomoc. Na marginesie zauważyć należy, że wniosek został złożony przez skarżącego na skutek wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie I SA/Go 296/20. Jak wynika z akt ww. sprawy skarżący uiścił ww. opłatę w dniu 17 sierpnia 2020 r. Zresztą na ten fakt wskazuje sam pełnomocnik skarżącego we wniesionym sprzeciwie. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 260 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.