I SPP/Go 77/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w dniu 15 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 sierpnia 2019 r. sygn. akt I SPP/Go 77/19 w sprawie ze skargi K. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 rok postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie K. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła skargę na wskazaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 2.315 zł skarżąca Spółka złożyła "zażalenie", które ze względu na treść jego uzasadnienia zostało uznane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z 7 sierpnia 2019 r. referendarz sądowy odmówił stronie skarżącej przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazał, że działalność gospodarcza spółki daje jej możliwość partycypacji w kosztach zainicjowanego przez nią postępowania. Oceny tej nie zmienia wysokość zobowiązania podatkowego będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji. Po pierwsze nie jest to bowiem decyzja prawomocna, po drugie spółka może skorzystać w wielu środków prawnych, aby odroczyć płatność wynikającej z niej należności. Podkreślił, że strona skarżąca może w umowie spółki zobowiązać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału, na podstawie art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1577 ze zm.). W sprzeciwie złożonym na powyższe postanowienie skarżąca, działając przez adwokata, wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazała, że w obecnej kondycji finansowej nie jest w stanie uiścić żądanego wpisu sądowego. Spółka przedstawił na powyższą okoliczność stosowne dowody księgowe. Podkreśliła, że rozstrzygnięcie jest nieprawidłowe i prowadzi w konsekwencji do nieuzasadnionego pozbawienia jej drogi sądowej w sprawie. Spółka nie ma majątku, a jedyne dochody pochodzą z najmu nieruchomości. Majątek spółki jest bezwartościowy, a jego ewentualna sprzedaż jest w chwili obecnej niemożliwa. Poza tym, majątek ten w chwili obecnej jest jedynym źródłem dochodu spółki, a jego sprzedaż doprowadziłaby do niewypłacalności spółki. Ponadto sprzedaż majątku miałaby charakter nieodwracalny. W przypadku pozytywnego dla spółki wyniku postępowania sądowoadministracyjnego niemożliwe byłoby odzyskanie posiadanego majątku trwałego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 (m.in. postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Po myśli § 2 ww. przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z regulacją art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zawarty w art. 246 zwrot "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś zwrot "może być przyznane" wskazuje na fakultatywny charakter orzeczenia Sądu o przyznaniu prawa pomocy. Przy spełnieniu przesłanek przewidzianych w wymienionym przepisie, Sąd bowiem może, ale nie musi, przyznać wnioskowaną pomoc, gdy uzna, że zachodzi taka potrzeba w świetle zapewnienia stronie realizacji zasady prawa do sądu (por. post. NSA z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt I GZ 173/08). Zatem to wnioskodawca zobowiązany jest do dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, iż spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wobec powyższego, mając na uwadze okoliczności wynikające ze składanych przez skarżącą dokumentów oraz złożonego sprzeciwu Sąd stwierdził, iż brak jest podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia i zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych. Sąd w całości podziela argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Skarżąca w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą, ponosi koszty swojego utrzymania i osiąga zysk z działalności operacyjnej. Ponadto posiada aktywa obrotowe znacznej wartości w postaci należności z tytułu dostaw i usług o okresie spłaty do 12 miesięcy. Podkreślić należy, że to na skarżącej spoczywa ciężar udowodnienia, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków. Zatem powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby Sąd, co do zasadności przyznania prawa pomocy. Bierność skarżącej w poszukiwanie majątku, by ponieść koszty postępowania, uniemożliwia Sądowi pozytywne rozpatrzenie sprzeciwu skarżącej. Skarżąca nie wykazała, by wbrew jej twierdzeniom, należności z prowadzonej działalności były zajęte przez komornika. Nie przedstawiła też informacji ze wszystkich kont bankowych, co uniemożliwia zbadanie i merytoryczną ocenę jej rzeczywistych zdolności płatniczych. Na marginesie wskazać należy, na co zwrócił uwagę referendarz sądowy w zaskarżonym postanowieniu, że skarżąca Spółka może w umowie spółki zobowiązać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału, na podstawie art. 177 § 1 k. s. h. Dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki i może być wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę. Brak podjęcia działań w tym zakresie uniemożliwia uwzględnienie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Na uwagę zasługuje fakt, że skarżąca zainicjowała postępowanie wnosząc skargę do tut. Sądu 18 marca 2019 r. (data nadania skargi w placówce pocztowej). Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu w kwocie 2.315 zł, natomiast wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony pismem z [...] lipca 2019 r. Z analizy znajdującego się w aktach sprawy protokołu nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników skarżącej spółki z dnia [...] sierpnia 2019 r. wynika, że w spółce wyrażono zgodę na sprzedaż nieruchomości położonej w [...]. W uzasadnieniu sprzeciwu zaś pełnomocnik skarżącej wywodzi, że na obecnym etapie nie jest możliwa sprzedaż majątku spółki. W tych okolicznościach z takim argumentem nie sposób się zgodzić. W ocenie Sądu skarżąca ma więc możliwość uzyskanie środków na uiszczenie wpisu sądowego. W orzecznictwie wskazuje się, iż obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do zwolnienia od kosztów sądowych (por. postanowienie NSA z dnia 22 stycznia 2015 r. sygn. akt II GZ 935/14, wszystkie cytowane orzeczenia dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Tym samym zdaniem Sądu, skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 260 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.