I SPP/Go 9/20

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 rok p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. R.K, reprezentowany przez pełnomocnika, złożył skargę na decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] grudnia 2019 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2012 rok. Jednocześnie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że zamieszkuje wraz z byłą żoną – I.K. i uczącą się córką. Jest właścicielem nieruchomości gruntowej niezabudowanej (działka nr [...] o pow. 0,1535ha i nr [...] o pow. 0,1103ha), współwłaścicielem w 1/2 części: działki zabudowanej domem mieszkalnym oraz lokalu mieszkalnego o pow. 30,15m², a w 3/18 części gruntów ornych o pow. 924m². Dodał, że ww. nieruchomości są obciążone hipotekami przymusowymi na rzecz Prokuratury Okręgowej, Urzędu Skarbowego oraz m. S.A., co uniemożliwia ich zbycie celem uzyskania środków na poczet postępowania sądowego. Jednocześnie oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności i wierzytelności. Podał, że prowadzi działalność gospodarczą jako wspólnik H. sp. z o.o., która nie przynosi przychodów. Do zobowiązań zaliczył koszty związane z utrzymaniem domu, w którym mieszka wraz z rodziną, oraz za użytkowanie mediów w kwocie około 700 zł miesięcznie, zobowiązanie alimentacyjne względem córki - 1.000 zł miesięcznie oraz podatki i ubezpieczenie - ok. 70 zł miesięcznie. Dodał, że posiada obciążenia z tytułu kart kredytowych na dzień złożenia wniosku na kwotę 14.200 zł i kredyty w łącznej wysokości ok. 56.000 zł. Ponieważ treść ww. oświadczeń nie była wystarczająca do ustalenia rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego, wezwano jego pełnomocnika do przedłożenia dodatkowych dokumentów i informacji: -dokumentu potwierdzającego stan cywilny skarżącego, -dokumentów potwierdzających źródło i wysokość dochodów skarżącego oraz byłej małżonki wspólnie z nim zamieszkującej, -wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych i lokat skarżącego i jego byłej żony za ostatnie trzy miesiące, -oświadczenia o posiadanych pojazdach mechanicznych z podaniem ich marki, roku produkcji i szacunkowej wartości, -dokumentów potwierdzających wysokość zadłużenia skarżącego oraz spłatę i wysokość miesięcznych rat zobowiązań kredytowych skarżącego, -dokumentów potwierdzających zajęcia nieruchomości, -oświadczenia o wydatkach związanych z kosztami utrzymania skarżącego i jego rodziny, z wyszczególnieniem kwot przeznaczanych na konkretne cele (w tym m.in. opłaty za energię elektryczną, gaz, ogrzewanie, wodę, odbiór nieczystości, telefon, telewizja, internet itp.) w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz źródeł ich finansowania. W odpowiedzi skarżący nadesłał kopię wyroku rozwodowego z [...] lipca 2014r., wydruki z systemu elektronicznego ksiąg wieczystych potwierdzających zajęcie nieruchomości należących do skarżącego, wskazanych w formularzu PPF, a także kopię postanowienia z dnia [...] lutego 2020 r. o połączeniu postępowań egzekucyjnych prowadzonych co do ww. nieruchomości. Jednocześnie dołączył wyciąg z rachunku bankowego skarżącego prowadzonego przez [...] za okres od [...] listopada 2019 r. do [...] stycznia 2020 r., wydruk historii bankowej rachunku I.K. prowadzonego przez [...] za okres od [...] listopada 2019 r. do [...] lutego 2010 r., wydruk historii bankowej rachunku prowadzonego przez [...] (bez wskazania danych posiadacza) za okres od [...] grudnia 2019 r. do [...] lutego 2020 r. oraz kopie dwóch umów pożyczek gotówkowych zaciągniętych przez skarżącego w 2016 i 2017 r. wraz z harmonogramami ich spłaty. Pełnomocnik skarżącego oświadczył nadto, że skarżący aktualnie nie jest właścicielem żadnego pojazdu mechanicznego. Posiadany przez niego samochód [...] został zbyty w toku postępowania egzekucyjnego, na potwierdzenie czego dołączył kopię postanowienia z [...] maja 2019 r. Jednocześnie nadesłał kopie dowodów zapłaty za prąd z dnia [...].11.2019 r. - 392,70 zł i [...].01.2020 r. - 398,91 zł, za gaz [...].01.2020 r. i [...].02.2020 r. - po 939,43 zł, za wodę [...].10.2019 r. - 296,81 zł i w styczniu 2020 r. - 347,70 zł, za telefon po 74,27 zł miesięcznie oraz za telewizję [...].01.2020 r. - 119,97 zł. Z nadesłanego zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia wynika z kolei, że I.K. uzyskała dochód brutto za listopad 2019 r. - 301,25 zł, za grudzień 2019 r. - 301,25 zł i za styczeń 2010 r. - 345,00 zł. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej: "P.p.s.a."), prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje, jeżeli osoba występująca z wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z treści ww. przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa. To ona ma inicjatywę dowodową w zakresie właściwego przedstawienia przyczyn uzasadniających przyznanie prawa pomocy, a sąd na podstawie przedstawionych przez stronę dowodów dokonuje oceny, czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (por. postanowienie NSA z dnia 30 marca 2016 r. sygn. akt I GZ 134/16, dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedłożone dokumenty nie mogą budzić wątpliwości. Powinien z nich wynikać wszechstronny i wiarygodny obraz sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej wnioskodawcy. W ocenie referendarza sądowego, wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości jaka jest jego rzeczywista sytuacja finansowa. Wątpliwości rozpoznającego wniosek wzbudza przede wszystkim źródło utrzymania skarżącego. W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wskazał bowiem żadnych źródeł dochodu. Podał jedynie, że prowadzi działalność gospodarczą jako wspólnik spółki H. sp. z o.o., jednak nie przynosi ona żadnych dochodów. Nie przedłożył przy tym jakichkolwiek dokumentów dotyczących działalności ww. spółki. Wskazał nadto, że nie posiada żadnych oszczędności. Z kolei jego żona, z którą wspólnie prowadzi gospodarstwo domowe, uzyskuje dochód z wynagrodzenia w kwocie około 315 zł brutto. Tymczasem, do stałych miesięcznych zobowiązań skarżący zaliczył alimenty na córkę w wysokości 1.000 zł, podatki i ubezpieczenie w kwocie około 70 zł oraz koszty związane z utrzymaniem domu w wysokości około 700 zł, przedkładając dowody zapłaty m.in. za prąd, gaz, wodę. Ponadto, jak wynika z przedłożonych harmonogramów spłaty pożyczki, skarżący jest zobowiązany do uiszczania comiesięcznych rat w kwotach 1.119,26 zł i 859,11 zł. Zatem wydatki ponoszone przez skarżącego, nawet przy wsparciu osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, nie znajdują pokrycia w ujawnionych dochodach. Również w odpowiedzi z dnia [...] lutego 2020 r., pomimo wyraźnej treści wezwania z 18 lutego 2020r., skarżący nie wskazał źródeł finansowania wydatków związanych z kosztami utrzymania. Powyższe świadczy o tym, że strona nie ujawniła faktycznej wysokości swoich aktualnych dochodów bądź posiada oszczędności, poza systemem bankowym, których nie wykazała we wniosku. Potwierdzają to również przedłożone przez skarżącego historie operacji na rachunkach bankowych za ostatnie trzy miesiące, na których nie odnotowano przelewów za wskazane przez skarżącego wydatki. W odniesieniu do nadesłanych historii bankowych zauważyć nadto należy, że wyciągi z rachunków bankowych prowadzonych przez [...] za okres od [...] listopada 2019 r. do [...] lutego 2020 r. i [...] za okres od [...] grudnia 2019 r. do [...] lutego 2020 r. nie pozwalają na określenie wysokości aktualnie dostępnych środków i ewentualnych oszczędności na nich ulokowanych, bowiem nie wskazano w nich stanu konta na pierwszy i ostatni dzień sporządzenia wydruku. Dodatkowo, w wydruku konta w [...] nie wskazano, kto jest jego posiadaczem. Wskazać zatem należy, że oświadczenia skarżącego zawarte we wniosku, jak i dotychczas nadesłane w rozpoznawanej sprawie dokumenty okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistej, pełnej sytuacji finansowej i aktualnych możliwości płatniczych skarżącego. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że skarżący posiada realne możliwości zarobkowe. Jest młody i nie wykazał żadnych przeciwskazań zdrowotnych do podjęcia zatrudnienia. Również posiadany przez skarżącego majątek, mimo, że jest obciążony hipoteką, daje możliwości zdobycia dodatkowych funduszy, chociażby poprzez jego dzierżawę, najem, tym bardziej, że, jak sam wskazał, oprócz domu w którym skarżący wraz z rodziną zamieszkuje, posiada też mieszkanie. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Orzekając o przyznaniu prawa pomocy sąd powinien mieć na uwadze nie tylko osiągany dochód, ale również samą możliwość zarobkowania przez wnioskującego, a także posiadany majątek, czyli obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.