I SPP/Go 92/20

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy na zalesienie na 2019 rok p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. E.P., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł skargę na wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2020 r. Jednocześnie zwrócił się o zwolnienie go z obowiązku ponoszenia wpisu od ww. skargi. W nadesłanym w dniu 28 października 2020 r. formularzu PPF skarżący rozszerzył zakres wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że jest osobą chorą z orzeczoną niepełnosprawnością w stopniu umiarkowanym. Mieszka wraz z żoną. Posiadają gospodarstwo rolne i grunty zalesione wskazane w decyzji, dom mieszkalny, budynek gospodarczy i samochód osobowy [...] w kredycie. Małżonkowie nie posiadają oszczędności, wierzytelności. Utrzymują się z emerytur w łącznej kwocie netto 4.788 zł miesięcznie. Do stałych wydatków i zobowiązań miesięcznych skarżący zaliczył: koszty utrzymania domu i gospodarstwa rolnego - 2.260 zł, koszty rehabilitacji i leczenia - 650 zł. Ponadto oświadczył, że ponosi koszty utrzymania gruntów zalesionych wg wskazań starostwa - 20.000 zł rocznie. Do wniosku dołączono kopie decyzji w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2020 r. oraz faktur na zakup i montaż systemu fotowoltaicznego, budowę przydomowej oczyszczalni ścieków, zakup pompy ciepła (wraz z montażem), a także zakup aparatu do terapii zaburzeń oddychania. Ponieważ treść ww. oświadczeń nie była wystarczająca do ustalenia rzeczywistych zdolności płatniczych skarżącego, wezwano jego pełnomocnika do przedłożenia: -dokumentów potwierdzających źródło i wysokość dochodów skarżącego oraz jego małżonki (przekazu pocztowego lub bankowego bądź aktualnej decyzji ustalającej wysokość świadczenia), -dokumentów potwierdzających otrzymanie dopłat bądź innej pomocy finansowej dla rolników w okresie ostatnich dwóch lat, -wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych i lokat skarżącego oraz jego żony, obrazujących ich stan oraz wszystkie operacje dokonane w ciągu ostatnich trzech miesięcy, -oświadczenia skarżącego o pojazdach mechanicznych, w tym sprzętu rolniczego (z podaniem ich marki, roku produkcji i szacunkowej wartości), -dokumentów potwierdzających wysokość zadłużenia skarżącego oraz spłatę i wysokość miesięcznych rat zobowiązań kredytowych, -oświadczenia o kosztach utrzymania skarżącego i jego małżonki, z wyszczególnieniem kwot przeznaczanych na konkretne cele oraz o źródłach ich finansowania. W odpowiedzi pełnomocnik skarżącego nadesłał jedynie kopie decyzji ustalającej wysokość świadczenia emerytalnego skarżącego po waloryzacji na kwotę 2.322 zł netto, harmonogramu spłat kredytu samochodowego oraz faktury z [...] kwietnia 2020 r. Odnośnie zaś pozostałych dokumentów źródłowych, z uwagi na stan zdrowia skarżącego i sytuację epidemiczną w kraju, zwrócił się o przedłużenie zakreślonego do ich przedłożenia terminu. Zarządzeniem z dnia 17 listopada 2020 r. Referendarz sądowy tut. Sądu przedłużył do 2 grudnia 2020 r termin do udzielenia odpowiedzi na wezwanie z 30 października 2020 r. Do dnia dzisiejszego brakujące dokumenty nie zostały jednak nadesłane. W dniu 27 listopada 2020 r. w Rejestrze Opłat Sądowych tut. Sądu odnotowano wpis od skargi w kwocie 200 zł uiszczony w sprawie o sygn. akt I SA/Go 369/20. Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej zwanej "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§4). Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarty w ww. przepisie zwrot "gdy wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Strona powinna zatem podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane (por. postanowienie NSA z dnia 30 lipca 2009r. sygn. akt I FZ 171/09 - wszystkie cytowane w niniejszym postanowieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przedłożone dokumenty nie mogą budzić zatem wątpliwości. Powinien z nich wynikać wszechstronny i wiarygodny obraz sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej wnioskodawcy. W postanowieniu z dnia 21 marca 2016 r. w sprawie II FZ 118/16 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że gdy oświadczenie zawarte we wniosku okaże się być niewystarczające, do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, to zgodnie z art. 255 P.p.s.a strona obowiązana jest złożyć na wezwanie Sądu/referendarza sądowego, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09, z 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09). I właśnie z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Skarżący, nawet pomimo przedłużenia terminu do nadesłania dodatkowych dokumentów, nie zrealizował w pełni tego wezwania. Nie nadesłał przede wszystkim dokumentów potwierdzających wysokość uzyskiwanych dochodów, w tym z prowadzonego gospodarstwa rolnego, otrzymanych dopłat bądź innej pomocy finansowej dla rolników, wykazując jednocześnie znaczne koszty związane z jego utrzymaniem. Nie przedłożył również wyciągów z rachunków bankowych i lokat swoich, jak i żony. Historia rachunku bankowego jest zaś tego rodzaju dowodem, który obrazuje nie tylko wpływ środków czy obciążeń, ale także przepływy pieniężne oraz posiadane oszczędności. Może zatem w dużym stopniu przyczynić się do wyjaśnienia i określenia zdolności płatniczych wnioskodawcy. W rezultacie, przyjąć należy, że skarżący nie udowodnił w sposób wystarczająco przekonujący jakoby zasługiwał na jakiekolwiek dofinansowanie z budżetu państwa. Niedostarczenie żądanych dokumentów źródłowych uniemożliwiło bowiem dokonanie pełnej analizy oraz rzetelnej oceny sytuacji finansowej skarżącego i jego małżonki, a także ich zdolności płatniczych, wykluczając tym samym przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.