II SA/Go 1/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2017 r. sprawy ze skargi M.B. w przedmiocie wymierzenia grzywny Burmistrzowi Miasta i Gminy za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 12 października 2016 r. w sprawie II SAB/Go 45/16 I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz radcy prawnego P.K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych wraz z należną stawką podatku od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Pismem z dnia [...] grudnia 2016r. M.B. wniósł skargę na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 12 pażdziernika 2016 r. sygn. akt II SAB/Go 45/16. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że z uwagi na nie uzupełnienie w zakreślonym terminie braków wniosku z dnia [...] lipca 2015 r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego, pismem z dnia [...] listopada 2016 r. zawiadomił skarżącego o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Ponadto, stosownie do treści wyroku, organ uiścił na konto Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. grzywnę w wysokości 500 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie była zasadna, dlatego podlegała oddaleniu. Zgodnie z treścią art. 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2016 r. poz. 718), dalej p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania występuje w przypadku bezskutecznego upływu terminu, wyznaczonego przez sąd na wydanie aktu lub dokonanie czynności. Termin do załatwienia sprawy przez organ administracji, określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd, liczy się od dnia doręczenia akt temu organowi (art. 286 § 2). Termin wyznaczony przez sąd administracyjny do wydania aktu lub podjęcia czynności jest terminem dodatkowym w stosunku do ustawowego terminu, w jakim sprawa powinna być załatwiona, i z tego względu nie może ulec przedłużeniu w trybie art. 37 § 2 k.p.a. - L. Żukowski, Glosa do postanowienia NSA z 12 maja 1998 r., IV SA 1317/96, Lex Polonica nr 333576, OSP 1999, nr 3, poz. 57. Jeżeli uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sąd wymierzył organowi grzywnę na zasadach określonych w art. 149 § 2, to niewykonanie tego wyroku w rozumieniu art. 154 § 1 będzie zachodziło również w przypadku nieuiszczenia wymierzonej grzywny, nawet jeżeli organ wyda akt lub podejmie czynność w wyznaczonym przez sąd terminie. Zatem i ta sytuacja będzie uprawniała stronę do złożenia skargi o ukaranie organu grzywną w trybie art. 154 § 1, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku ( por. komentarz do art. 154 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Paweł Tarno, Lex) Celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu, stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. Skuteczność skargi zależy zatem od tego, czy organ podjął czynności zmierzające do wykonania wyroku bez zbędnej zwłoki i wykonał wytyczne sądu, a nie od końcowego efektu tych czynności. Nie przesądza zatem o niewykonaniu wyroku wydanie rozstrzygnięcia, niezgodnego z oczekiwaniami strony domagającej się działania organu. Z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] lipca 2015 r. skarżący zwrócił się o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r., na podstawie art. 64 § 2 kpa, organ wezwał stronę do usunięcia braków wniosku poprzez przedłożenie prawomocnego wyroku sądu o przysługującym lokalu zamiennym lub socjalnym, wskazując że nieuzupełnienie wniosku w wyznaczonym - siedmiodniowym terminie - spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Skarżący złożył skargę na bezczynności Burmistrza Miasta i Gminy w załatwieniu jego wniosku z dnia [...] lipca 2015 r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Wyrokiem z dnia 12 pażdziernika 2016 r. sygn. akt II SAB/Go 45/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.B. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie rozpoznania wniosku o dodatek mieszkaniowy - w punkcie I sentencji zobowiązał Burmistrza Miasta i Gminy do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2015 r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku; w punkcie II sentencji stwierdził, że Burmistrz Miasta i Gminy dopuścił się bezczynności z rażącym naruszeniem prawa; w punkcie III sentencji wymierzył Burmistrzowi Miasta i Gminy grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; w punkcie IV sentencji przyznał od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz adwokata M.G. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, że M.B. złożył 29 lipca 2015 r. do Burmistrza Miasta i Gminy wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, na którym widnieje adnotacja pracownika Urzędu Miasta i Gminy, że wnioskodawca nie dostarczył umowy najmu. Pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. Burmistrz wezwał skarżącego, w trybie art. 64 § 2 k.p.a., do usunięcia braków ww. wniosku poprzez nadesłanie uprawomocnionego wyroku sądu o przysługującym lokalu zamiennym lub socjalnym - w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieuzupełnienie braków spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Pismem z dnia [...] listopada 2015 r. M.B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., za pośrednictwem Burmistrza Miasta i Gminy, skargę na bezczynność tego organu w sprawach dodatku mieszkaniowego i uznania czynności za bezskuteczną. Postanowieniem z dnia 15 marca 2016 r. sygn. II SAB/Go 107/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia. Pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. M.B. złożył skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w sprawie o przyznanie dodatku mieszkaniowego, o który zwrócił się na podstawie wniosku z dnia [...] lipca 2015 r. Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd wskazał, że okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości, iż Burmistrz Miasta i Gminy przekroczył terminy wynikające z art. 36 i art. 37 kpa, albowiem od złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego minął ponad rok, a w tym czasie czynności organu sprowadzały się wyłącznie do skierowania do skarżącego pisma z dnia [...] sierpnia 2015 r. w którym wezwano go, w trybie art. 64 § 2 k.p.a., do usunięcia braków wniosku poprzez nadesłanie uprawomocnionego wyroku sądu o przysługującym lokalu zamiennym lub socjalnym. W związku z powyższym Sąd wskazał, iż pozostawienie pisma bez rozpoznania, o którym mowa w art. 64 § 2 k.p.a. to czynność materialno - techniczna, o której należy zawiadomić stronę pismem (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2013 r., sygn. II OSK 2266/11, LEX nr 1340237). Pozostawienie wniosku bez rozpoznania w żadnym wypadku nie może polegać na całkowitej bierności organu prowadzącego postępowanie i niepodejmowaniu przez niego żadnych czynności w tym postępowaniu. Konieczne jest zawiadomienie strony o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Sąd zauważył, że w niniejszej sprawie takiego zawiadomienia do skarżącego nie skierowano. Sąd podniósł, że omawiany art. 64 § 2 k.p.a. służy do usunięcia braków formalnych, a nie nakładania na stronę obowiązku przedłożenia dowodów w sprawie. W ocenie Sądu, w okolicznościach sprawy nie budziło wątpliwości, że organ pozostawał w bezczynności, albowiem Burmistrz Miasta i Gminy nie podjął żadnych czynności w związku z wnioskiem skarżącego z dnia [...] lipca 2015 r., ograniczając się do skierowania pisma z dnia [...] sierpnia 2015 r., które jak wskazano wyżej nie stanowiło załatwienia sprawy administracyjnej. Akta sprawy administracyjnej wraz z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 12 pażdziernika 2016 r. sygn. akt II SAB/Go 45/16 zostały doręczone Burmistrzowi Miasta I Gminy w dniu 27 grudnia 2016 r. Natomiast w dniu 9 listopada 2016r. organowi doręczono odpis w.w. nieprawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o możliwości wniesienia skargi kasacyjnej. Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy zawiadomił M.B., iż w związku z wezwaniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. i nie uzupełnieniem braków wniosku z dnia [...] lipca 2015 r., na podstawie art. 64 § 2 kpa, wniosek o dodatek mieszkaniowy pozostaje bez rozpoznania. Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. skarżący wezwał organ do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 pażdziernika 2016 r. sygn. akt II SAB/Go 45/16. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. organ poinformował skarżącego, że wobec treści w.w. pisma z dnia [...] listopada 2016 r. oraz uiszczenia nałożonej wyrokiem grzywny, powyższy wyrok został przez organ wykonany. W okolicznościach rozpatrywanej sprawy sformułowany w skardze zarzut niewykonania wyroku nie był zasadny. Słusznie podniósł organ, że pozostawienie wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 kpa stanowi załatwienie sprawy, jest to bowiem jedna z procesowych form załatwienia wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego. Trzeba pamiętać, że w wyroku stwierdzającym bezczynność organu, Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2015 r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie wskazując formy procesowej w jakiej ma to nastąpić. Odnosząc się do treści pisma organu z dnia [...] sierpnia 2015 r., Sąd wskazał, że pozostawienie wniosku bez rozpoznania stanowi czynność materialno – techniczną, która powinna być zakomunikowania stronie w formie pisemnej. Wskazać w tym miejscu przyjdzie, że wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie administracyjnej uruchamia tryb, którego skutkiem może być wszczęcie postępowania i wydanie decyzji, wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego (art. 61a kpa), bądź podjęcie czynności materialno – technicznej o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania (art. 64 § 2 kpa). Warto wskazać, że przepis art. 64 § 2 powinien być interpretowany przy uwzględnieniu dyrektyw wynikających z zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 9. W niepublikowanym wyroku NSA w Warszawie z dnia 6 listopada 1985 r., I SA 1935/85, przyjęto, że: "Artykuł 64 § 2 k.p.a. upoważnia jedynie właściwy organ administracji państwowej do pozostawienia podania bez rozpoznania, jeżeli nie czyni ono zadość wymaganiom prawa, a wskazanych braków nie usunięto w wyznaczonym terminie. Niewykonanie żądania opartego na art. 64 § 2 k.p.a. nie może stanowić podstawy do rozstrzygnięcia żądania strony na jej niekorzyść. Rozstrzygnięcie sprawy co do jego istoty może nastąpić po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego przez przyznanie stronie praw lub ustalenie obowiązków wynikających z przepisów prawa materialnego". Bezpodstawne pozostawienie podania bez rozpoznania oznacza, że organ administracji publicznej, właściwy w sprawie, której dotyczy podanie, pozostaje bezczynnym i na tę jego bezczynność służy skarga do sądu administracyjnego. W uchwale składu siedmiu sędziów SN z dnia 8 czerwca 2000 r., III ZP 11/00, OSNAPiUS 2000, nr 19, poz. 702; OSP 2001, z. 1, poz. 12, z glosą B. Adamiak, stwierdzono, że: "(...) w każdym wypadku, gdy organ "pozostawia podanie bez rozpoznania" (art. 64 § 1 i 2 k.p.a.), osobie, która zarzuca organowi administracji publicznej naruszenie prawa, polegające na bezczynności organu wobec zaniechania wszczęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego na podstawie wniesionego przez nią podania (żądania), przysługuje na ogólnych zasadach skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 17 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.), która powinna być wniesiona z zachowaniem trybu określonego w art. 34 tej ustawy"; por. podobnie w wyroku NSA z dnia 8 kwietnia 2008 r., I GSK 485/07, LEX nr 469747, w którym przyjęto, że: "Pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia, jako czynność materialno-techniczna, nie podlega zaskarżeniu w drodze odwołania, a tym samym nie może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Natomiast, jeżeli w ocenie składającego wniosek jego wniosek spełnił kryterium kompletności, może on złożyć skargę na bezczynność organu. Wówczas wynik tego postępowania przesądzi o tym, czy wniosek spełniał wszystkie wymogi formalne, a zatem czy organ pozostawał bezczynnym w sprawie" (por. Andrzej Wróbel, Komentarz do art. 64 Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex). Przenosząc powyższe uwagi na tło rozpatrywanej sprawy przyjdzie stwierdzić, że wobec załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2015 r., co nastąpiło w formie pozostawienia go bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 kpa, zarzut niewykonania wyroku stwierdzającego bezczynność organu był chybiony. W postępowaniu którego przedmiotem jest skarga wniesiona na postawie art. 154 p.p.s.a. sąd nie jest władny do badania czy załatwienie przez organ wniosku było prawidłowe – zarówno pod względem procesowym jak i merytorycznym, zagadnienia te podlegają bowiem analizie w innych trybach przewidzianych w procedurze administracyjnej, a następnie sądowoadministracyjnej. Jak wyżej podniesiono, prawidłowość załatwienia wniosku poprzez pozostawienie go bez rozpoznania, podlega kontroli sądowej w trybie wniesienia skargi na bezczynność organu. W okolicznościach sprawy skarga podlegała oddaleniu, o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 lit "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 październik 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (DZ.U. z 2016 r. poz. 1714). ----------------------- 2 6 i 1