II SA/Go 10/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik, Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz, Asesor WSA Michał Ruszyński (spr.), Protokolant Krzysztof Rogalski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi E.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej na dziecko uchyla zaskarżoną decyzję - 2 - II SA/Go 10/06 U Z A S A D N I E N I E Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] października 2005r. Nr [...] odmówił E.C. przyznania zaliczki alimentacyjnej na córkę W.C.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej ( Dz.U. z 2005r. Nr 86, poz. 732 ze zm. ), osobą uprawnioną do zaliczki alimentacyjnej jest osoba uprawniona do świadczeń alimentacyjnych na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli wychowywana jest przez osobę samotnie wychowująca dziecko w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, osobą samotnie wychowującą dziecko jest panna, kawaler, osoba pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osoba rozwiedziona, wdowa lub wdowiec, jeżeli wspólnie nie wychowuje dziecka z ojcem lub matką dziecka. Biorąc pod uwagę powyższe przepisy, organ I instancji uznał, że córka E.C. nie spełnia wszystkich warunków koniecznych do przyznania zaliczki alimentacyjnej. Egzekucja świadczeń alimentacyjnych od jej ojca jest wprawdzie bezskuteczna lecz nie jest ona wychowywana przez osobę samotnie wychowująca dziecko. E.C. żyje bowiem w konkubinacie ze S.T.. We wniosku w części dotyczącej składu rodziny E.C. podała siebie, konkubenta, ich wspólne dziecko P.T. oraz pozostałe dzieci w tym W.C. uprawnioną do świadczeń alimentacyjnych. Wszyscy zatem zgodnie z art. 3 pkt 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. z 2003r. Nr 228, poz. 2255 ze zm. ) tworzą rodzinę. Od decyzji organu I instancji odwołała się E.C., wskazując, że przepisy wyraźnie mówią, iż zaliczka należy się, gdy osoba ubiegająca się o zaliczkę jest panną, kawalerem, osobą pozostającą w separacji, rozwiedzioną i nie wychowuje dziecka z ojcem dziecka ( art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych ). Strona jest osobą rozwiedzioną i nie wychowuje córki W. z jej ojcem – zobowiązanym do płacenia alimentów, a egzekucja komornicza jest bezskuteczna. Odwołująca się uważa zatem, że należy jej się zaliczka. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] listopada 2005r. Nr [...] uchyliło pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że W.C. nie spełnia wszystkich warunków koniecznych do przyznania - 3 - zaliczki alimentacyjnej, nie jest bowiem wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko. Wnioskodawczyni żyje w konkubinacie ze S.T.. We wniosku w części dotyczącej składu rodziny podała siebie, konkubenta, ich wspólne dziecko oraz pozostałe dzieci, w tym W.C.. Wszystkie te osoby, zgodnie z art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych tworzą rodzinę. Uprawniona do świadczeń alimentacyjnych W.C. nie jest zatem wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko, nie jest więc uprawniona do zaliczki alimentacyjnej. Z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodziła się E.C. i złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze skarżąca podniosła, że w wyjątkowych sytuacjach zaliczka alimentacyjna powinna być przyznana. Takim wyjątkowym przypadkiem jest sytuacja życiowa skarżącej, a przede wszystkim stan zdrowia córki, która ma wodogłowie, rozszczep kręgosłupa i inne schorzenia. Skarżącą wskazała ponadto, że ojciec dziecka nie wywiązuje się z zobowiązań alimentacyjnych i mimo prowadzonej egzekucji nie jest możliwe wyegzekwowanie świadczeń alimentacyjnych więcej niż 20-30- zł na okres dwóch miesięcy. Tak więc w ocenie skarżącej nie powinien mieć wpływu na decyzję o przyznaniu zaliczki alimentacyjnej fakt, iż pozostaje ona w nieformalnym związku z ojcem drugiego dziecka S.T., ponieważ nie jest on ojcem biologicznym dziecka, na które wnioskowała o przyznanie zaliczki alimentacyjnej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Organ odwoławczy podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wskazał, że uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, ponieważ organ I instancji naruszył podstawową zasadę procedury administracyjnej tj. zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, wyrażoną w art. 10 kpa. W szczególności organ I instancji nie umożliwił stronie wypowiedzenie się na temat zebranego materiału dowodowego przez wydaniem decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest zasadna, lecz z innych przyczyn niż w niej wskazane. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wskazać należy, że w uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy uznał, że córka skarżącej – W.C. nie spełnia wszystkich warunków do przyznania zaliczki alimentacyjnej, nie jest ona bowiem - 4 - wychowywana przez osobę samotnie wychowująca dziecko. Organ odwoławczy zgodził się zatem z argumentacją przedstawioną przez organ I instancji w decyzji z dnia [...] października 2005r. W takiej sytuacji organ odwoławczy powinien na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymać w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. Tymczasem organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Treść uzasadnienia pozostaje zatem w sprzeczności z rozstrzygnięciem. Taka sytuacja narusza art. 107 § 1 i § 3 kpa. Przyczynę wydania decyzji uchylającej i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji ( niezapewnienie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu ) organ odwoławczy podał dopiero w odpowiedzi na skargę. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że odpowiedź organu administracji publicznej na skargę nie może uzupełniać zaskarżonej decyzji przez zamieszczenie w niej ocen i rozważań, które zgodnie z art. 107 § 3 kpa powinny zawierać jej uzasadnienie faktyczne i prawne ( wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 1992r., III SA 1938/91, ONSA 1992, nr 2, poz. 45 ). Uznać zatem należy, że wyjaśnienia organu administracji przedstawione w odpowiedzi na skargę nie zastępuję uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). M. Ruszyński I. Fornalik M. Bohdanowicz II SA/Go 10/06 20.04.2006r. ZARZĄDZENIE Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć : - skarżącej, - SKO, Z pouczeniem o skardze kasacyjnej. M. Ruszyński