II SA/Go 1006/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu K.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego za świadczenie nienależnie pobrane postanawia: odrzucić sprzeciw. K.C. pismem z dnia [...] września 2017 r. (data nadania 18 września 2017 r.) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę m. in. na decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 – dalej jako k.p.a.) decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych i Funduszu Alimentacyjnego z dnia [...] maja 2017 r., nr [...] w sprawie uznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłaconego K.C. na J.C. w okresie od [...].12.2015 r. do [...].12.2015 r. oraz w okresie od [...].04.2016 r. do [...].09.2016 r. za świadczenie nienależnie pobrane w kwocie 3.150 zł oraz zobowiązania do zwrotu tej kwoty wraz z odsetkami za opóźnienie, liczonymi od dnia zapłaty i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzję SKO skarżąca odebrała w dniu 25 sierpnia 2017 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zauważyć, że skarga została wniesiona zgodnie z pouczeniem zawartym w zaskarżonej decyzji, z zachowaniem wskazanego przez organ trybu i terminu, mimo to nie może być rozpatrzona merytorycznie. Zgodnie bowiem z art. 64 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz.1369 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., wprowadzonym z dniem 1 czerwca 2017 r. (art. 9 pkt 7 i art. 18 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz.935) – od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw (...). Sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (art. 64c § 1 p.p.s.a.). W świetle powyższego, wniesienie we wrześniu 2017 r., a więc po wejściu w życie przytoczonego przepisu art. 64a p.p.s.a., skargi na decyzję wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. było niedopuszczalne. Skarżącej przysługiwało natomiast prawo wniesienia sprzeciwu. Z uwagi jednak na to, że skarżąca została błędnie pouczona przez organ, że od kwestionowanej decyzji przysługuje jej skarga wnoszona w określonym trybie i terminie, Sąd skargę tę potraktował jako sprzeciw, mając na względzie zasadę, że wadliwe pouczenie nie może wywoływać dla strony negatywnych skutków. Jednakże również sprzeciw nie może być merytorycznie rozpatrzony, gdyż został wniesiony z uchybieniem czternastodniowego terminu, o którym mowa w przytoczonym art. 64 c § 1 p.p.s.a. Zaskarżona decyzja została bowiem doręczona skarżącej w dniu 25 sierpnia 2017 r. (potwierdzenie odbioru w aktach administracyjnych), zaś sprzeciw został wniesiony w dniu 18 września 2017 r. Jak wyżej wskazano, zgodnie z art. 64b § 1 p.p.s.a., do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., skarga wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia podlega odrzuceniu. Sąd podziela stanowisko wyrażone przez WSA w Białymstoku w postanowieniu z dnia 4 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 551/17 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach, na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej jako CBOSA), że przepis ten ma odpowiednie zastosowanie do spóźnionego sprzeciwu, bowiem w p.p.s.a. nie przewidziano innego skutku prawnego dla orzeczenia o sprzeciwie od decyzji wniesionym z uchybieniem czternastodniowego terminu. Sprzeciw od decyzji wniesiony w sprawie niniejszej podlega zatem odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 64 b § 1 p.p.s.a. Skarżącej przysługuje natomiast prawo złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu i w tym postępowaniu oceniana będzie przyczyna uchybienia terminu. Art. 87 § 1 p.p.s.a. przewiduje, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Momentem ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia sprzeciwu od przedmiotowej decyzji SKO z dnia [...] sierpnia 2017 r., będzie dzień otrzymania niniejszego postanowienia przez skarżącą. Zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (w niniejszej sprawie: pouczenie w zakwestionowanej decyzji i zmiana stanu prawnego). Z woli ustawodawcy, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (sprzeciwu od decyzji) wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie jest przedmiotem sprzeciwu do decyzji, przy czym równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 3-4 p.p.s.a.). Niewątpliwie bowiem, w ocenie Sądu nie do zaakceptowania pozostawałaby sytuacja, gdy na skutek zastosowania się do pouczeń widniejących w decyzji strona na skutek zmiany stanu prawnego poniosłaby negatywne konsekwencje, zwłaszcza, że z art. 9 k.p.a. wynika, iż organy administracji publicznej są obowiązane do należytego wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.