II SA/Go 101/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Asesor WSA Joanna Brzezińska Protokolant sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania karty parkingowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz [...] kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją [...] Starosta Powiatu S., działając na podstawie art. 104 § 1 k.p.a., oraz art. 8 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2005 r. Nr 108, póz. 908, ze zmianami ) odmówił wydania karty parkingowej N.M., w związku z niespełnieniem przesłanek niezbędnych do jej uzyskania. Z przedstawionego przez wnioskodawcę orzeczenia o niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. wynikało, iż przyczyna niepełnosprawności N.M. została oznaczona symbolem 04-O, a stopień niepełnosprawności zaliczono do znacznego. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na przepis art. 8 ust. 5 cytowanej wyżej ustawy Prawo o ruchu drogowym, w myśl którego kartę parkingową osobie, o której mowa w ust. 1 (osobie niepełnosprawnej o obniżonej sprawności ruchowej), wydaje się na podstawie, wydanego przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, orzeczenia o zaliczeniu do znacznego, umiarkowanego, lub lekkiego stopnia niepełnosprawności o przyczynie niepełnosprawności z kodu R lub N, lub na podstawie orzeczenia wydanego przez organy rentowe równoważnego na mocy przepisów szczególnych z orzeczeniami o niepełnosprawności. Zdaniem organu przesłankami koniecznymi do wydania karty parkingowej są: stopień niepełnosprawności oraz kod (symbol) tej niepełnosprawności R lub N stwierdzający ograniczoną sprawność ruchową. Ponadto osoba ubiegająca się o wydanie karty parkingowej musi mieć ograniczoną sprawność ruchową, której występowanie oceniają członkowie składów orzekających. Do otrzymania karty parkingowej konieczne jest łączne wystąpienie powyższych okoliczności. Zdaniem organu oznaczenie przyczyny niepełnosprawności N.M. kodem 04-O (który nie zalicza się do grupy symboli uprawniających do ubiegania się o wydanie karty parkingowej stwierdzających ograniczoną sprawność ruchową) nie kwalifikuje go do ubiegania się o wydanie karty parkingowej, albowiem nie są spełnione wszystkie przesłanki wynikające z art. 8 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym. Od decyzji Starosty odwołanie złożył opiekun prawny niepełnoletniego wówczas N.M., M. M. podnosząc, że decyzja została podjęta niezgodnie z prawem. Zdaniem autora odwołania z art. 8 ust. 4 i 5 Prawa o ruchu drogowym nie wynika aby do otrzymania karty parkingowej uprawnione były wyłącznie osoby o niepełnosprawności oznaczonej kodem R lub N. Uprawnienie to przysługuje bowiem wszystkim osobom niepełnosprawnym zaliczonym do znacznego i umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, oraz osobom zaliczonym do lekkiego stopnia niepełnosprawności, o ile ich niepełnosprawność została oznaczona kodem R lub N. Tę ostatnią kwestię w ocenie odwołującego szczegółowo reguluje art. 8 ust. 5a Prawa o ruchu drogowym. Ponadto podniósł on, że Starosta na podstawie tych samych przepisów już wcześniej wydawał karty parkingowe osobom niepełnosprawnym bez orzeczenia z kodem R lub N. Decyzją [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Powiatu S.. Zdaniem organu II instancji przesłankami koniecznymi do wydania karty parkingowej są: stopień niepełnosprawności oraz kod (symbol) tej niepełnosprawności R lub N stwierdzający ograniczoną sprawność ruchową. Przyczyna niepełnosprawności N.M. jest oznaczona symbolem 04-O, w związku z tym organ pierwszej instancji nie mógł wydać innej decyzji, ponieważ naruszyłby prawo. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dodało, że strona postępowania winna dążyć do zmiany treści orzeczenia o niepełnosprawności i dopiero występować o wydanie karty parkingowej. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego N. M., reprezentowany przez M. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie decyzji organów. Wskazał, iż o obniżonej sprawności ruchowej decydują zgodnie z prawem powołane do tego zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. One bowiem decydują, czy dana osoba spełnia przesłanki określone w art. 8 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W związku z tym nikt nie może podważać orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, które posiada skarżący. O ograniczeniu sprawności ruchowej nie przesądza kod (symbol) niepełnosprawności, są to tylko symbole przyczyny niepełnosprawności, nie mające związku ze sprawnością ruchową. Zdaniem autora skargi N. M. spełnia kryteria wymagane do wydania karty parkingowej wynikające z art. 8 ust. 5 ustawy prawo o ruchu drogowym, natomiast przepis art. 8 ust. 5a nie dotyczy skarżącego. Jedynie wówczas, gdyby skarżący miał orzeczony lekki stopień niepełnosprawności, musiałby udowodnić, że przyczyną jego niepełnosprawności jest choroba oznaczona kodem R lub N. , W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. 153, póz. 1269, ze zmianami ), sądy te sprawują kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z prawem. W związku z powyższym usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jej wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub przepisy postępowania określone art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, póz. 1270, ze zmianami). Sąd nie może opierać kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Dokonując oceny zasadności zaskarżonej decyzji w zakresie w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jej legalności uznać należy, decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem doszło do naruszenia prawa, a w szczególności przepisów prawa materialnego. Zgodnie z dyspozycją art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2005 r. Nr 108, póz. 908, ze zmianami ) osoba niepełnosprawna o obniżonej sprawności ruchowej, kierująca pojazdem samochodowym oznaczonym kartą parkingową może nie stosować się do niektórych znaków drogowych dotyczących zakazu ruchu lub postoju, w zakresie określonym przepisami, o których mowa w art. 7 ust. 2 ustawy. Przepis ten stosuje się również do: 1) kierującego pojazdem przewożącego osobę o obniżonej sprawności ruchowej; 2) pracowników placówek zajmujących się opieką, rehabilitacją lub edukacją osób niepełnosprawnych pozostających pod opieką tych placówek (art. 8 ust. 2 ustawy). Stosownie do treści art. 8 ust. 5 kartę parkingową osobie, o której mowa w ust. 1, wydaje się na podstawie, wydanego przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, orzeczenia o zaliczeniu do znacznego, umiarkowanego, lub lekkiego stopnia niepełnosprawności o przyczynie niepełnosprawności z kodu R lub N lub na podstawie orzeczenia wydanego przez organy rentowe równoważnego na mocy przepisów szczególnych z orzeczeniami o niepełnosprawności. W przypadku osób niepełnosprawnych posiadających orzeczenia zaliczające je do stopnia lekkiego kartę parkingową wydaje się na podstawie orzeczenia, wraz ze wskazaniem, o którym mowa w art. 6b ust. 3 pkt 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (chodzi o spełnianie przez osobę niepełnosprawną przesłanek określonych w art. 8 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym). W przypadku orzeczeń wydanych przez organy rentowe równoważnych z orzeczeniami o stopniu lekkim, w których nie określono przyczyny niepełnosprawności, kartę parkingową wydaje się na podstawie orzeczenia, wraz z zaświadczeniem lekarskim potwierdzającym ograniczenie sprawności ruchowej. Przesłanki nabycia prawa do otrzymania karty parkingowej wynikają zatem z art. 8 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym. Wykładnia przepisu, którą posłużyły się organy administracyjne obydwu instancji, sprowadza się do tego, iż do uzyskania karty parkingowej konieczne jest łączne spełnienie następujących wymogów: posiadania orzeczenia o zaliczeniu do jednego ze stopni niepełnosprawności ( znacznego, umiarkowanego lub lekkiego ), oznaczenia tej niepełnosprawności kodem R lub N oraz posiadania obniżonej sprawności ruchowej ( przesłanka wynikająca z art. 8 ust. 1 ). Wykładnia ta opiera się na założeniu, że ustawodawca zastosował koniunkcję przesłanek w przypadku każdego ze stopni niepełnosprawności, tzn. do wystąpienia skutku w postaci powstania uprawnienia do otrzymania karty parkingowej konieczne jest spełnienie wszystkich wymogów (m.in. oznaczenia przyczyny niepełnosprawności symbolem R lub N) niezależnie od stopnia niepełnosprawności. Zdaniem Sądu nie jest to interpretacja właściwa. Przepisy art. 8 ust. 1 i 5 Prawa o ruchu drogowym należy odczytywać w ten sposób, iż prawo do karty parkingowej przysługuje osobie niepełnosprawnej o obniżonej sprawności ruchowej, która legitymuje się wydanym przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności lub orzeczeniem wydanym przez organy rentowe równoważnym na mocy przepisów szczególnych z orzeczeniami o niepełnosprawności. Jeżeli niepełnosprawność ma charakter znaczny lub umiarkowany, prawo do karty parkingowej przysługuje bez względu na rodzaj kodu określającego przyczynę niepełnosprawności. Jeżeli natomiast niepełnosprawność ma charakter lekki, prawo do karty parkingowej przysługuje jedynie wówczas, gdy przyczyna niepełnosprawności została oznaczona kodem R lub N. Interpretację taką potwierdza sposób zredagowania przepisu art. 8 ust. 5 ustawy. Wyrażenie "lekkiego stopnia niepełnosprawności" nie zostało oddzielone od fragmentu dotyczącego przyczyny niepełnosprawności z kodu R lub N żadnym spójnikiem ani nawet przecinkiem. Fragment o stopniach niepełnosprawności został natomiast zredagowany na zasadzie alternatywy. Koniunkcja zachodzi jedynie między przesłanką lekkiego stopnia niepełnosprawności oraz przesłanką przyczyny niepełnosprawności z kodu R lub N. Gdyby ustawodawca zamierzał przypisać przesłankę kodu przyczyny niepełnosprawności do każdego z jej stopni, wówczas przed fragmentem o kodach użyłby spójnika "oraz" albo przynajmniej przecinka, bądź też inaczej sformułowałby cały przepis. Przykładem tego byłoby wyraźne stwierdzenie, że kartę parkingową wydaje się osobie, która spełnia łącznie wymienione przesłanki do jej uzyskania. Wobec takiej treści przepisu, jaka została opublikowana w Dzienniku Ustaw, należy go interpretować budując alternatywę między poszczególnymi stopniami niepełnosprawności, zaś koniunkcję jedynie pomiędzy przesłanką stopnia lekkiego a przesłanką kodu przyczyny niepełnosprawności. Przedstawiona sytuacja stanowi argument potwierdzający słuszność wykładni zaprezentowanej przez skarżącego, do której przychylił się Sąd, a która wymaga wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty S. Nie sposób zgodzić się z zawartą w uzasadnieniu decyzji Kolegium uwagą, że w związku z tym, iż przyczyna niepełnosprawności skarżącego została oznaczona kodem 04-O, strona winna najpierw dążyć do zmiany treści orzeczenia o niepełnosprawności i dopiero potem występować o wydanie karty parkingowej. Oznaczenie przyczyn niepełnosprawności poszczególnymi symbolami zostało unormowane w § 32 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności ( Dz. U. Nr 139, póz. 1328 ). Kodem 04-O oznacza się choroby narządu wzroku, natomiast kody R i N, o których mowa w art. 8 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym, oznaczają odpowiednio upośledzenie narządu ruchu oraz choroby neurologiczne. Jeżeli zatem niepełnosprawność skarżącego jest spowodowana chorobą narządu wzroku, to całkowicie błędna jest sugestia, aby dążył on do zmiany orzeczenia o niepełnosprawności poprzez oznaczenie przyczyny swojej niepełnosprawności kodem R lub N, którymi oznacza się zupełnie inne schorzenia. Orzeczenia z takim kodem skarżący uzyskać bowiem nie może. Wykładnię przepisów art. 8 ust. 1 i 5 Prawa o ruchu drogowym dokonaną w niniejszej sprawie przez organy administracji obydwu instancji należało zakwalifikować jako naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Wobec stwierdzenia naruszenia prawa tego rodzaju, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 a w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, póz. 1270, ze zmianami ) - dalej w skrócie p.p.s.a., Sąd zobligowany był do uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak i decyzji Starosty Powiatu S.. Rozpoznając ponownie sprawę organy administracji publicznej powinny zastosować przepisy art. 8 ust. 1 i 5 Prawa o ruchu drogowym zgodnie z przedstawioną powyżej wykładnią. Znaczny stopień niepełnosprawności skarżącego organy winny potraktować jako przesłankę do wydania karty parkingowej niezależną od kodu przyczyny niepełnosprawności, kod ten ma bowiem znaczenie jedynie w przypadku lekkiego stopnia niepełnosprawności. Nadto należy wziąć pod uwagę pkt 9 orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, w którym Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności stwierdził u skarżącego występowanie przesłanki określonej w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, tj. obniżoną sprawność ruchową. Uprawnienie do oceny istnienia tej przesłanki przyznaje zespołom do spraw orzekania o niepełnosprawności art. 6b ust. 3 pkt 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. z 2008 r. Nr 14, póz. 92 ). Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania znajduje oparcie w art. 200 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 221, póz. 2193 ).