II SA/Go 1010/12

Dnia 20 grudnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.B. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie zobowiązania organu do ustosunkowania się do pisma strony p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] października 2012 r. D.B. wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z zażaleniem na działalność Prezydenta Miasta, który zdaniem wnioskodawczyni dopuszcza się licznych naruszeń prawa w trakcie rozpatrywania spraw wszczętych z jej wniosków. Pismem z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało Prezydenta Miasta o pisemne ustosunkowanie się do treści pisma oraz o nadesłanie w terminie 14 dni akt administracyjnych sprawy. Egzemplarz tego pisma Kolegium przesłało do wiadomości D.B.. Na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] D.B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kwestionując jego zasadność i zgodność z prawem oraz wyrażając swoje niezadowolenie z podejmowanych przez ten organ rozstrzygnięć. Zarzuciła Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu nadmierną biurokrację i stosowanie automatyzmu przy załatwianiu jej spraw. Wniosła o usunięcie naruszenia swego interesu prawnego wywołanego powyższym pismem organu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie wskazując, iż zaskarżone pismo nie mieści się w katalogu aktów i czynności organów administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Poddanie w przepisie art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych wykonywania administracji publicznej kontroli sądu administracyjnego nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej w skrócie p.p.s.a., który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli sądów administracyjnych. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W rozpatrywanej sprawie zasadniczym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia było to, czy zaskarżone pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] stanowi jedną z prawnych form działania administracji wskazanych w art. 3 p.p.s.a. W szczególności należało rozważyć, czy akt ten mieści się w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, skierowane do konkretnego podmiotu, 3) mają charakter publicznoprawny oraz 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 31-32; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 29- 31). Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2008, s.32). Zaskarżone pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] nie spełnia w odniesieniu do D.B. drugiej i czwartej ze wskazanych wyżej przesłanek "aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Jeżeli chodzi o niespełnienie drugiej z wymienionych przesłanek, to nie zostało ono skierowane do skarżącej, lecz do Prezydenta Miasta, zaś D.B. zostało ono przesłane jedynie do wiadomości, celem zapewnienia stronie możliwie szerokiej i wyczerpującej informacji o toczących się przed Kolegium sprawach wszczętych jej pismami. Jeżeli natomiast chodzi o niespełnienie czwartej z powyższych przesłanek, to brak jest bezpośredniego związku między treścią zaskarżonego pisma organu a sferą praw i obowiązków skarżącej. Zaskarżonym pismem Kolegium wezwało jedynie Prezydenta Miasta o nadesłanie wyjaśnień w terminie 14 dni wraz z aktami sprawy, zaś jego treść nie zawiera konkretyzacji w odniesieniu do skarżącej jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku. Prowadzi to do wniosku, że pismo to nie podlega zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W świetle powyższych okoliczności należało uznać, że rozpatrywana sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, wobec czego w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a skarga podlega odrzuceniu.