II SA/Go 1012/21
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2022-02-03
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Jacek Jaśkiewicz, Krzysztof Rogalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy prawidłowo odmówił zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, opierając się wyłącznie na kodzie PKD wpisanym do rejestru REGON, mimo że strona skarżąca wykazywała, iż faktycznie prowadzi inną, przeważającą działalność gospodarczą?Ratio decidendi
Organ rentowy nie może odmówić zwolnienia z opłacania składek wyłącznie na podstawie kodu PKD wpisanego do rejestru REGON, jeśli strona skarżąca kwestionuje ten wpis i przedstawia dowody na prowadzenie innej, faktycznie przeważającej działalności gospodarczej. W takiej sytuacji organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, aby ustalić rzeczywisty stan faktyczny, zgodnie z zasadami k.p.a.Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił spółce F. Sp. z o.o. zwolnienia z opłacania składek za okres od grudnia 2020 r. do stycznia 2021 r., uznając, że jej przeważająca działalność gospodarcza według kodu PKD wpisanego do rejestru REGON (46.90.Z) nie uprawnia do tego zwolnienia. Spółka twierdziła, że faktycznie prowadzi działalność w zakresie obiektów służących poprawie kondycji fizycznej (93.13.Z). Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję odmowną, opierając się na danych rejestrowych. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 lutego 2022 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od [...] grudnia 2020 r. do [...] stycznia 2021 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej F. Sp. z o.o. kwotę 497 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] lipca 2021 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] odmawiającą F. Sp. z o.o. prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym. W dniu 2 lutego 2021 r. skarżąca spółka złożyła na formularzu RDZ-B7 wniosek o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za okres od dnia [...] grudnia 2020 r. do dnia [...] stycznia 2021 r.
We wniosku skarżąca wskazała, że prowadzi działalność gospodarczą jako mikroprzedsiębiorca, a jej przychód za miesiąc styczeń 2021 r. był niższy o co najmniej 40 % w stosunku do jej przychodu za grudzień 2020 r. Jako przeważającą działalność wnioskująca spółka podała kod PKD 9313Z.
Odmawiając przyznania zwolnienia decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] organ powołał się na art. 31zq ust. 7 i 30zy ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm., zwana dalej ustawą COVID-19) oraz § 10 ust. 1 pkt 2 r rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID -19 (DZ.U. z 2021 r. poz. 152) w zw. z § 17 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID -19 (DZ.U. 2021 r. poz. 371)
Zdaniem organu podany we wniosku numer (kod) PKD, jak wymagają tego wskazane wyżej przepisy, dotyczący przeważającej działalności prowadzonej przez spółkę na dzień [...] listopada 2020 r, nie jest zgodny z danymi zawartymi w bazie Centralnej Ewidencji Informacji i Działalności Gospodarczej zgonie z którymi na dzień [...] listopada 2020 r. przeważająca działalności spółki według PKD to 46.90.Z.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca spółka podniosła, że jej faktycznie prowadzona przeważająca działalność na dzień [...] listopada 2020 r. mieści się w zakresie działalności obiektów służących poprawie kondycji fizycznej (93.13.Z). Wśród proponowanych i dostępnych aktywności można znaleźć m.in. zajęcia w formie treningu metabolicznego, treningu funkcjonalnego, pilates, zestawy ćwiczeń rozciągająco - relaksujących, czy bloki ćwiczeń służących profilaktyce i terapii narządu ruchu.
Utrzymując w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2021 r. organ podtrzymał stanowisko, że na dzień [...] listopada 2020 r. rodzajem "przeważającej działalności" prowadzonej przez spółkę była działalność oznaczona kodem PKD 46.90.Z, która w świetle przepisów ustawy COVID - 19 nie uprawnia do zwolnienia ze składek.
Od powyższej decyzji ZUS z dnia [...] lipca 2021 r. F. spółka z o.o., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę zarzucając organowi naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, tj. § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 poprzez jego niezastosowanie w brzmieniu obowiązującym w dniu rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, skutkujące brakiem oceny przesłanek przyznania skarżącej zwolnienia z obowiązku opłacania składek z uwzględnieniem zmiany stanu prawnego, do której doszło przed wydaniem decyzji odwoławczej, tymczasem zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą organ odwoławczy powinien z urzędu ocenić sprawę według przepisów obowiązujących w dniu wydania decyzji przez ten organ, natomiast w myśl przepisu ocena spełnienia przesłanki prowadzenia działalności gospodarczej zgodnie z kodem PKD wskazanym w rozporządzeniu powinna być dokonana na dzień 31 marca 2021 r., nie natomiast na dzień [...] listopada 2020 r., co powinno skutkować zwolnieniem skarżącej z obowiązku opłacania składek za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r., bowiem działalność skarżącej od dnia [...] marca 2021 r. opisana jest kodem PKD 93.13.Z,
2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Z ostrożności procesowej skarżąca zarzuciła również naruszenie prawa materialnego tj.
- art. 40 ust. 1 i 2 w zw. z art. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r, o statystyce publicznej w zw. z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) poprzez niezastosowanie w.w. przepisów skutkujące odmową udzielenia skarżącej zwolnienia,
- § 10 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 poprzez uznanie, iż podstawą zwolnienia z obowiązku opłacania składek jest posiadanie w rejestrze publicznym wpisu odpowiedniego kodu PKD, tymczasem warunkiem przyznania zwolnienia jest prowadzenie określonego rodzaju działalności, odpowiadającej określonemu kodowi.
Z uwagi na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obydwu instancji, zobowiązanie organu do wydania decyzji przyznającej skarżącej zwolnienia z opłacania składek ZUS oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako wniesionej z uchybieniem terminu, ewentualnie z ostrożności procesowej - o jej oddalenie.
W toku postępowania sądowego ustalono, że przesyłka zawierająca skargę na powyższą decyzję ZUS nadana została za pośrednictwem poczty w dniu 25 sierpnia 2021 r., natomiast do organu skarga wpłynęła w dniu 26 sierpnia 2021 r.
W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2021 r. pełnomocnik organu cofnął wniosek o odrzucenie skargi uznając, że skarga wniesiona została z zachowaniem terminu. W pozostałym zakresie podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Sprawa niniejsza rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2019 r. poz. 2325 zwana dalej p.p.s.a.). Zgodnie z treścią wskazanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W sprawie organ złożył wniosek o jej rozpoznanie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, a strona nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., powoływanej dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Stosownie do § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie przekazania rozpoznania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. z 2000 r., poz. 1773 ze zm.), rozpoznanie spraw z zakresu działania Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczących zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ustawy o COVID-19 przekazuje się wojewódzkim sądom administracyjnym, na których obszarze właściwości strona skarżąca zamieszkuje lub ma siedzibę. Skarżąca posiada siedzibę na obszarze właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii zachowania przez skarżącą terminu do wniesienia skargi na decyzję ZUS z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...]. Z akt sprawy wynika, że wskazana decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 26 lipca 2021 r. Stosownie do treści art. 53 § 1 p.p.s.a. termin do wniesienia skargi wynosi 30 dni od daty doręczenia decyzji, a zatem w przedmiotowej sprawie termin do wniesienia skargi upływał z dniem 25 sierpnia 2021 r. Skarga została złożona drogą tradycyjną, czyli za pośrednictwem poczty. Organ na wezwanie Sądu nie przedstawił koperty w której skarga została przesłana podając, że koperta zaginęła. Z wydruku śledzenia przesyłek wynika natomiast, że przesyłka zawierająca skargę została nadana na poczcie dniu 25 sierpnia 2021 r. W tych okolicznościach sprawy uznać należy, że skarga wniesiona została z zachowaniem terminu.
Sporna w sprawie jest kwestia spełnienia przez skarżącą spółkę przesłanek do uzyskania zwolnienia w opłacaniu składek na ubezpieczenia za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r., a dokładnie przesłanki prowadzenia na dzień [...] listopada 2020 r. "przeważającej działalności" gospodarczej w zakresie uprawniającym do uzyskania tego zwolnienia. W ocenie organu, w przypadku skarżącej kod PKD jej "przeważającej" działalności gospodarczej ustalony na wskazany dzień na podstawie informacji rejestrowych i systemu REGON (PKD 46.90.Z) nie uprawnia do skorzystania ze zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek. Zdaniem skarżącej stan ten nie jest miarodajny, gdyż faktycznie przeważającą we wskazanym okresie i prowadzoną przez spółkę działalnością gospodarczą było prowadzenie działalności w zakresie obiektów służących poprawie kondycji fizycznej (kod PKD 93.13.Z).
Mając na uwadze tak zarysowany spór, wskazać należy, że istotą problemu prawnego sprawy jest interpretacja § 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 ustawy COVID-19, zgodnie z którym oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 tego przepisu, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień [...] listopada 2020 r.
W tym miejscu wskazać należy, że wbrew twierdzeniom skargi w sprawie znajdują zastosowanie przepisy w.w. rozporządzenia z dnia 19 stycznia 2021 r. Wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania składek złożony został bowiem w dniu 2 lutego 2021 r. Stosownie do treści § 17 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 do wniosków złożonych na podstawie § 1 ust. 1, § 4 ust. 1, § 7 ust. 1 oraz § 10 ust. 1 rozporządzenia z dnia 19 stycznia 2021 r. przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia i nierozpatrzonych stosuje się przepisy dotychczasowe, z wyjątkiem terminu przesłania deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych, do którego stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia. W.w. rozporządzenie 26 lutego 2021 r. weszło w życie z dniem 28 lutego 2021 r.
Klasyfikacja Działalności (PKD) jest unormowana w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007r. Nr 251 poz. 1885 ze zm.; dalej: rozporządzenie PKD). Rozporządzenie PKD wydane zostało na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 443 ze zm.). W załączniku do tej ustawy "Zasady PKD Zasady Budowy Klasyfikacji (pkt 7) wskazuje się, że "przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana".
Z kolei w przepisie art. 42 ust. 3 pkt 4 ustawy o statystyce publicznej wskazano, że wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu.
Sposób kodowania wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności reguluje § 9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń z dnia 30 listopada 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 2009 ze zm.), w którego ust. 1 przewidziano, że "wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy", zaś w ust. 2 pkt 1, że "rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio [...] - na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących".
Zwolnienie przewidziane w § 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 wraz innymi zwolnieniami przewidzianymi w ustawie COVID-19 i wydanych do niej aktach wykonawczych zalicza się do pakietu aktów prawnych nazywanych powszechnie "Tarczą Antykryzysową". Regulacje wchodzące w skład tego pakietu opierają się pięciu filarach: ochronie miejsc pracy i bezpieczeństwu pracowników, finansowaniu przedsiębiorców, ochronie zdrowia, wzmocnieniu systemu finansowego, inwestycjach publicznych. "Tarcza" ta ma na celu ustabilizowanie polskiej gospodarki, a także stworzenie jej impulsu inwestycyjnego, a przepisy pomocowe mają na celu, m.in. łagodzenie społeczno-gospodarczych skutków związanych z występowaniem epidemii przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom.
Pakiet ten pozostaje w istotnym związku z wprowadzonymi przez władze publiczne daleko idącymi ograniczeniami w prowadzeniu działalności gospodarczej i możliwości zarobkowania. Jak wskazuje się w rozporządzeniu przewidziane w nim zwolnienia mają na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, skutki nimi wywołane, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z tych stanów oraz obszary życia gospodarczego i społecznego w szczególny sposób dotknięte konsekwencjami COVID-19.
Forma i zakres oraz organizacja danego wsparcia należy do władz publicznych i jest przedmiotem regulacji na poziomie prawa powszechnie obowiązującego. Z brzmienia art. 31zy ust. 1 ustawy COVID-19 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 w.w. rozporządzenia z dnia 19 stycznia 2021 r. wynika, że ustawodawca zdecydował się przyznać wsparcie finansowe w zapłacie składek przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą wybranych rodzajów (branż) klasyfikowanych jako "płatnicy składek" prowadzący na określony dzień "działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), jako rodzaj przeważającej działalności", wskazanymi w tym przepisie kodami. W kontekście celów i całego systemu wsparcia, o których mowa było wyżej należy uznać, że narzędzie jakim jest klasyfikacja statystyczna PKD może być wykorzystywane w systemie organizowania pomocy dla przedsiębiorców poszkodowanych pandemią, ale nie może być samoistną przesłanką jej przyznawania. Klasyfikacja PKD, którą posługuje się w tym przypadku rozporządzenie w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego ma zatem znaczenie wyłącznie instrumentalne i pomocnicze. Innymi słowy przesłanką materialnoprawną wsparcia, określoną w rozważanym przepisie, jest rodzaj faktycznie prowadzonej przez przedsiębiorcę "przeważającej" działalności gospodarczej, a klasyfikacja PKD jest tylko preferowanym, ale nie wyłącznym środkiem dowodowym do jej ustalenia.
Praktykowany przez organ sposób ustalenia spełnienia kryterium "przeważającej działalności gospodarczej", sprowadzający się do ustalania stanu faktycznego wyłącznie na podstawie formalnego zapisu - kodu "przeważającej działalności" skonstruowanego i wpisywanego do systemu statystycznego w innych celach i warunkach jest nieprawidłowy. Może on bowiem w danych stanach faktycznych prowadzić do wypaczenia celów i funkcji wsparcia, w konsekwencji do nierównego, nieproporcjonalnego lub niesprawiedliwego dostępu do pomocy w ramach tej samej kategorii podmiotowej. Posługiwanie się przy ustalaniu prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej tylko formalną klasyfikacją kodów PKD może nie tylko pozbawiać pomocy tych, do których rzeczywiście została ona skierowana i którzy najbardziej jej potrzebują, ale również prowadzić do nadużywania tej interwencji publicznej przez przyznawanie wsparcia tym przedsiębiorcom, którzy w systemie PKD mają wpisane kody objęte zwolnieniem, a w rzeczywistości prowadzą inną działalność, nie objętą zakresem wsparcia.
Dlatego wsparcie, o którym mowa w ustawie COVID-19 oraz wydanych na jej podstawie przepisach wykonawczych w każdym przypadku musi dotyczyć działalności rzeczywiście prowadzonej jako przeważająca. Rozwiązanie polegające na odesłaniu do kodów PKD nie może być zatem, jak przyjmuje organ, przesłanką merytoryczną przyznania wsparcia, ale jedynie środkiem dowodowym o charakterze formalnym, za pomocą którego w pierwszej kolejności następuje ustalenie przez organ rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności. Jeśli w sprawie nie zachodzą wątpliwości, że taka działalność jest prowadzona, to organ nie ma potrzeby weryfikować stanu faktycznego w oparciu o inne dowody. Jeśli jednak stan faktyczny objęty kodem PKD jest wątpliwy (w szczególności, gdy strona go kwestionuje, a tym bardziej wykazuje to innymi dowodami), to organ ma obowiązek przeprowadzić ustalenia dotyczące stanu rzeczywistego przy pomocy innych środków dowodowych, które są do takich ustaleń konieczne, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, 75 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a., mającego pełne zastosowanie w sprawie (art. 31zq ust. 7 i 8 ustawy COVID-19 oraz art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).
Jak trafnie bowiem wskazuje się w orzecznictwie odwołanie do klasyfikacji PKD ma charakter domniemania zakładającego, że widniejący w systemach ewidencyjnych lub statystycznych kod PKD "przeważającej działalności" przedsiębiorcy odpowiada stanowi rzeczywistemu (por. przykładowo wyroki: WSA we Wrocławiu z dnia 4 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Wr 614/20; WSA w Rzeszowie z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt I SA/Rz 279/21; WSA w Bydgoszczy z dnia 1 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Bd 221/21 WSA w Łodzi z dnia 2 czerwca 2021 r., sygn. akt III SA/Łd 347/21; WSA w Krakowie z dnia 9 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Kr 524/21; WSA w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Sz 290/21, CBOSA). Domniemanie to jest jednak wzruszalne na zasadach przewidzianych w art. 76 § 3 k.p.a. Obalenie tego domniemania może nastąpić na podstawie wszystkich środków dowodowych, jakie przewiduje kodeks (por. art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 i 81 k.p.a.).
W sprawie takie postępowanie dotyczące rzeczywiście prowadzonej przez stronę skarżącą działalności nie zostało przeprowadzone, mimo że spółka we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przedstawiła argumenty mające na celu wykazanie podnoszonych okoliczności i obalenie domniemania wynikającego z wpisu do systemu REGON. Wyjaśnienie tej okoliczności czyli dokładne ustalenie stanu faktycznego i jego konsekwencji prawnych jest niezbędne dla praworządnego zrealizowania celu i funkcji udzielanego wsparcia w tej sprawie. W konsekwencji uchybienie powinnościom wynikającym z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 31zq ust. 7 i art. 31zy ust. 10 ustawy COVID-19 miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów, sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku uchylając zaskarżoną decyzję.
W ponownym postępowaniu organ będzie związany przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu oceną prawną (art. 153 p.p.s.a.). W szczególności obowiązkiem organu będzie dokonanie ponownej oceny spełnienia przez skarżącą spółkę przesłanek zwolnienia przez rzetelne i wszechstronne ustalenie stanu faktycznego co do przedmiotu prowadzonej przez nią przeważającej działalności gospodarczej we wskazanym w przepisie prawa materialnego okresie.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło