II SA/Go 1013/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.Z. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. W dniu 28 grudnia 2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie WIkp. wpłynęła skarga A.Z. oraz A.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2009r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Osobnymi zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału z dnia 6 stycznia 2009r. wezwano skarżących do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w wysokości po 200 zł. W terminie otwartym skarżący złożyli wniosek o przyznanie im prawa pomocy, który zarządzeniem referendarza sądowego z dnia [...] lutego 2010r. pozostawiono bez rozpoznania z uwagi na niedotrzymanie przez skarżących wyznaczonego 7-dniowego terminu do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF. W dniu 2 marca 2010r. do tutejszego Sądu wpłynął sprzeciw A.Z. oraz A.Z. od powyższego zarządzenia referendarza, w którym skarżący podnieśli, że uzupełnione formularze PPF nadali w Urzędzie Pocztowym w dniu [...] lutego 2010r., mieszcząc się tym samym w wyznaczonym terminie. Okoliczność tę potwierdził Zastępca Dyrektora Oddziału Rejonowego Poczty Polskiej S.A. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) -zwanej dalej p.p.s.a., od zarządzeń wydanych przez referendarza sądowego w zakresie prawa pomocy przysługuje sprzeciw do wojewódzkiego sądu administracyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia. W razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 260 p.p.s.a.). Przepis art. 246 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika, przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w istocie swej ma stanowić zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Instytucja prawa pomocy ma bowiem umożliwić dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Z drugiej jednak strony opłaty sądowe, do których zalicza się wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP, dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Również w literaturze podkreśla się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (H. Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4 s. 36-39). Wniosek o prawo pomocy został złożony w niniejszej sprawie przez dwóch skarżących, tj. przez A.Z. i A.Z.. Przedmiotem niniejszego postanowienia jest wyłącznie prawo pomocy udzielone A.Z., natomiast wniosek A.Z. zostanie załatwiony przez Sąd odrębnym postanowieniem. W niniejszej sprawie, fakty podane przez A.Z. świadczą o jej trudnej sytuacji materialnej. Wystarczy wskazać, iż jej dochód stanowi wyłącznie zasiłek stały otrzymywany w ramach pomocy społecznej, który wynosi zaledwie 444 zł. W świetle zasad doświadczenia życiowego jest zatem oczywiste, iż uzyskiwane środki pozwalają jedynie na częściowe zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącej. Należy też zwrócić uwagę, że wraz ze skarżącą zamieszkuje jej wnuk - student bez stałej pracy. W takiej sytuacji trudno mówić o możliwości dokonywania przez skarżącą oszczędności w wydatkach w celu poniesienia kosztów postępowania sądowego. W konkluzji należy stwierdzić, iż A.Z. wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.