II SA/Go 1013/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.Z. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 28 grudnia 2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga A.Z. oraz A.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2009r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Osobnymi zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału z dnia 6 stycznia 2009r. wezwano skarżących do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w wysokości po 200 zł. W terminie otwartym skarżący złożyli wniosek o przyznanie im prawa pomocy, który zarządzeniami referendarza sądowego z dnia 16 lutego 2010r. pozostawiono bez rozpoznania z uwagi na niedotrzymanie przez skarżących wyznaczonego 7-dniowego terminu do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF. W dniu 2 marca 2010r. do tutejszego Sądu wpłynął sprzeciw A.Z. oraz A.Z. od powyższego zarządzenia referendarza, w którym skarżący podnieśli, że uzupełnione formularze PPF nadali w Urzędzie Pocztowym w dniu 8 lutego 2010r., mieszcząc się tym samym w wyznaczonym terminie. Okoliczność tę potwierdził Zastępca Dyrektora Oddziału Rejonowego Poczty Polskiej S.A w piśmie z dnia 15 marca 2010r. Postanowieniem z dnia 24 marca 2010r. Sąd przyznał A.Z. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowił dla niej adwokata, natomiast A.Z. został wezwany do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku o prawo pomocy poprzez nadesłanie określonych dokumentów wykazujących jego sytuację materialną pod rygorem oddalenia wniosku. Na wezwanie powyższe A.Z. odpowiedział pismem z dnia 6 kwietnia 2010r., do którego załączył protokół z posiedzenia Sądu Rejonowego Wydział Rodzinny i Nieletnich, które odbyło się [...] czerwca 2005r., sygn. akt III RC. 197/05, oraz zaświadczenie o zarobkach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) -zwanej dalej p.p.s.a., od zarządzeń wydanych przez referendarza sądowego w zakresie prawa pomocy przysługuje sprzeciw do wojewódzkiego sądu administracyjnego w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia. W razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym (art. 260 p.p.s.a.). Przepis art. 246 p.p.s.a. stanowi, że prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika, przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w istocie swej ma stanowić zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Instytucja prawa pomocy ma bowiem umożliwić dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Z drugiej jednak strony opłaty sądowe, do których zalicza się wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP, dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Również w literaturze podkreśla się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (H. Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4 s. 36-39). Bezspornym jest, że ciężar dowodu wykazania, iż istnieją okoliczności uzasadniające przyznanie przez Sąd prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. W nadesłanym formularzu PPF wnioskodawca A.Z. wskazał, że jest jedynym żywicielem wielodzietnej rodziny, miesięczny dochód brutto jaki otrzymuje to 2370 zł, a jego żona jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wskazał też, że ponosi wydatki na paliwo z uwagi na konieczność dojazdu do pracy. Jednakże nie przedłożył, nawet na wezwanie Sądu, żadnych rachunków, które udowadniałyby wysokość ponoszonych przez niego comiesięcznych wydatków związanych z eksploatacją lokalu mieszkalnego, z wyżywieniem, ewentualnym leczeniem oraz koniecznością zakupu paliwa w związku z dojazdami do pracy, jak również nie przedłożył żadnego zaświadczenia potwierdzającego posiadanie przez jego żonę M.Z. statusu osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku. Zaznaczyć w tym miejscu trzeba, że przy rozpatrywaniu wniosku o prawo pomocy Sąd bada możliwości finansowe strony na tle sytuacji majątkowej i życiowej całej rodziny wnioskodawcy. Skoro skarżący pozostaje we wspólności małżeńskiej, to istotnym było dokonanie stosownych ustaleń również co do jego żony. Ponadto w piśmie z [...] kwietnia 2010r. A.Z. podniósł, że spłaca kredyt zaciągnięty w banku [...] S.A. w wysokości 560 zł, lecz nie potwierdził tego żadnym dokumentem. Wskazał też, że płaci co miesiąc alimenty w wysokości 1250 zł, gdy tymczasem załączony przez niego protokół z posiedzenia Sądu Rejonowego potwierdza, że jest on zobligowany do uiszczania łącznie kwoty 900 zł miesięcznie tytułem alimentów na troje dzieci, które to alimenty są płatne do rąk matki dzieci M.Z.. W konkluzji należy stwierdzić, że brak spójności pomiędzy oświadczeniami skarżącego a treścią przedłożonych przez niego dokumentów oraz nieudzielenie wyczerpujących informacji dotyczących ponoszonych comiesięcznych wydatków powoduje, że należało uznać, iż A.Z. nie wykazał w sposób wystarczający, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.