II SA/Go 1015/15

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-05-17

Skład orzekający: Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od tych kosztów powinno zostać umorzone, a prawo pomocy może być przyznane w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy strona jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ich uiszczania. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może być przyznane stronie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, nawet jeśli jest zwolniona z opłat sądowych, a jej sytuacja majątkowa uzasadnia przyznanie takiej pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący S.D. złożył skargę na decyzję Wojewody o utracie statusu osoby bezrobotnej. Po oddaleniu skargi przez WSA, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący wskazał na trudną sytuację majątkową, utrzymując się z kwoty 500 zł miesięcznie od ojca i nie posiadając majątku ani oszczędności.
Rozstrzygnięcie
1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. ustanowić adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2016 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.D. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej p o s t a n a w i a : 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. ustanowić adwokata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 30 marca 2016 r. oddalił skargę S.D. na decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej. 10 maja 2016 r. wpłynął do tut. sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jest opiekuje się ojcem, który przekazuje mu kwotę 500 zl miesięcznie. S.D. oświadczył, że nie posiada majątku ani oszczędności. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Należy zauważyć, że skarżący z mocy ustawy jest zwolniony od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 lit. b p.p.s.a.). Przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych (art. 262 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Zgodnie z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznanie prawa pomocy umarza się. Z uwagi na fakt, że S.D. jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w niniejszej sprawie na mocy art. 239 pkt 1 lit. b p.p.s.a., należy stwierdzić, że spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.. Zważyć trzeba, że skarżący otrzymuje od swojego ojca za pomoc w opiece kwotę 500 zł miesięcznie. S.D. nie posiada innego dochodu. Z treści formularza PPF wynika, że skarżący nie posiada oszczędności ani majątku. W sprawie nie występują racjonalne przesłanki mogące podważyć wiarygodność jego oświadczenia odnośnie trudnej sytuacji majątkowej. Uzasadnia to wniosek, że ustanowienie adwokata przekracza możliwości finansowe skarżącego. W konkluzji należy zatem stwierdzić, że S.D. wykazał, że zachodzi ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego na podstawie powyższego przepisu i art. 249a p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło