II SA/Go 102/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędzia WSA Marek Szumilas Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2012 r. sprawy ze skargi B.D. i A.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę. W dniu 23 stycznia 2007 roku A.D. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego wskazując, że liczba osób w jego gospodarstwie domowym wynosi 2 (on i jego żona B.D.). Podał również, iż łączny dochód gospodarstwa domowego - w okresie trzech miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku (październik -grudzień 2006 r.) wyniósł 2.000,73 zł. Na kwotę tę złożyła się wyłącznie emerytura wnioskodawcy, bowiem w rubryce dotyczącej B.D. znalazła się informacja "nie pracuje" - wysokość dochodu "O". Działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, Kierownik Oddziału Dodatków Mieszkaniowych Urzędu Miasta, decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., nr [...] przyznał wnioskodawcy dodatek mieszkaniowy w wysokości po 95,53 zł miesięcznie na okres od [...] lutego 2007r. do [...] lipca 2007 roku. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2011 r. Prezydent Miasta, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego, wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2007roku. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu 16 września 2011 r. otrzymał kserokopie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2011 r. (znak [...]) o podwyższeniu B.D. renty socjalnej. Pismem z dnia [...] października 2011 r. ([...]) Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na wniosek Prezydenta Miasta podał, że B.D. pobiera rentę socjalną o numerze [...], którą przyznano jej [...] października 2003 r. na stałe. W związku z powyższym Prezydent Miasta uznał, iż fakt pobierania przez B.D. renty socjalnej stanowi okoliczność mogącą mieć istotny wpływ na wynik sprawy zakończonej przedmiotową decyzją z dnia [...] stycznia 2007roku i wobec tego wznowił postępowanie administracyjne. Mając na uwadze, że B.D. w okresie 3 miesięcy poprzedzających wniosek o dodatek mieszkaniowy, pobierała rentę w wysokości 501,87 zł miesięcznie (zgodnie z informacją ZUS), wyliczył ponownie dodatek mieszkaniowy wysokości 35,31 zł, w tym ryczałt za brak CO i CW w wysokości 16,04 zł miesięcznie. Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. ([...]) Prezydent Miasta, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 i art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 7 ust. 1 i 5 w związku z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz .U. Nr 71, póz. 734, ze zm.), uchylił własną decyzję z dnia [...] stycznia 2007r. i po ponownym rozpatrzeniu wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, przyznał to świadczenie we wcześniej ustalonej wysokości, tj. 35,31 zł, w tym ryczałt za brak CO i CW w wysokości 16,04 zł miesięcznie na okres od [...] lutego 2007 r. do [...] lipca 2007 roku. W uzasadnieniu organ podał między innymi, ze zgodnie z art. 7 ust. 9 ustawy 0 dodatkach mieszkaniowych jeżeli w wyniku wznowienia postępowania stwierdzono, że dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku, o których mowa w ust. 1, osoba otrzymująca dodatek mieszkaniowy jest obowiązana do zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości. Należności te wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. Wypłatę dodatku mieszkaniowego w skorygowanej wysokości wstrzymuje się do czasu wyegzekwowania należności. Od powyższej decyzji w ustawowym terminie odwołali się B.D. 1 A.D. wskazując, że B.D. jest analfabetką i osobą niepełnosprawną, dlatego też urzędnicy powinni ją pokierować a nie wykorzystywać jej analfabetyzm do swoich celów. Ponadto strona oświadczyła, że nie była świadoma i nie jest oszustką, natomiast A.D. stwierdził, że Wydział Spraw Społecznych doskonale wiedział o pobieranej rencie żony. Decyzją z dnia [...] grudnia 2011r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 2, art. 3, art. 6 i art. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż organ l instancji po przeprowadzeniu postępowania wznowieńiowego ustalił, że stronie przyznano dodatek mieszkaniowy w oparciu o nieprawdziwe dane zawarte w deklaracji o dochodach, gdyż jak wynika z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2011 r. B.D. pobiera od 2003r. rentę socjalną. W oparciu o przepis art. 151 §1 pkt 2 k.p.a., organ l instancji uchylił decyzję dotychczasową z dnia [...] lipca 2007r., gdyż stwierdził istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 §1 pkt 5 k.p.a, i wydał nową decyzję orzekającą o istocie sprawy. SKO stwierdziło, iż organ l instancji działał na podstawie przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych i danych zawartych we wniosku strony oraz uwzględnił zweryfikowane dane o dochodach stron. Do dochodu za miesiące październik - grudzień 2006 r. wliczył emeryturę A.D. w kwocie 2.033.04 zł i rentę socjalną B.D. w kwocie 1.505,61 zł, łączny dochód wyniósł 3.506,34 zł. Pozostałe dane nie uległy zmianie. Organ odwoławczy podał, iż w myśl art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, z zastrzeżeniem art. 7 ust, 3 i 4, świadczenie to przysługuje najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Stosownie do art. 3 ust. 1 cyt. ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych chyba, że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego (art. 3 ust. 3). Dalej organ odwoławczy wskazał, iż art. 5 ust. 1 omawianej ustawy określa normatywną powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny) oraz podał jakiej powierzchni normatywnej dla celów dodatku mieszkaniowego, w przeliczeniu na liczbę, członków gospodarstwa domowego, nie może przekraczać lokal przekraczać. W przypadku gospodarstwa 2 - osobowego jest to 40 m2. Z kolei zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego dla takiego gospodarstwa wynosi 12% dochodów gospodarstwa domowego. Jednocześnie zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy jeżeli średni miesięczny dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1, jest równy lub wyższy od 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1, wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym. Przepisy art. 6 ust. 3 i 4 stanowią, że wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Wydatkami tymi są: czynsz, opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej, zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną, odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, inne niż wymienione w pkt 1-4 opłaty za używanie lokalu mieszkalnego, opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych, wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opalu. Zgodnie z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28.12.2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, póz. 1817, ze zm.) jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, za wydatek stanowiący podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opalu, uznaje się równowartość 5 kWh energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz starych opłat miesięcznych, na 1 m2 normatywnej powierzchni użytkowej, o której mowa w art. 5, z uwzględnieniem art. 6 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalacje ciepłej wody, za wydatek, stanowiący podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opalu, uznaje się równowartość 20 kWh energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na każdego członka gospodarstwa. Z załączonych akt sprawy wynika, że cena 1 kWh wynosiła 0.3842 zł. W świetle powyższego w przedmiotowej sprawie do wydatków na mieszkanie naliczono ryczałt za brak centralnego ogrzewania i centralnie dostarczanej ciepłej wody łącznie w kwocie 79,74 zł. Wysokość dodatku mieszkaniowego wynika z następującego wyliczenia 175,56 zł - 0,12 x 1168,78 = 35,31 - w tym ryczałt za brak CO i CW w kwocie 16,04 zł. Ryczałt ustalony został w oparciu o § 4 ww. rozporządzenia Rady Ministrów. Rozpatrując sprawę Kolegium nie uwzględniło zarzutów odwołania dotyczących analfabetyzmu B.D., albowiem wniosek o dodatek mieszkaniowy złożył A.D., który prawdziwość danych zawartych w deklaracji potwierdził własnoręcznym podpisem. Skargę na powyższą decyzję Kolegium złożyli B.D. i A.D. powtarzając argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu l instancji. Ponadto skarżący wnieśli o umorzenie "nałożonych na nich kwot pieniężnych". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie może być uwzględniona, albowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu, iż została ona wydana z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 71, póz. 734, ze zm.) - zwana dalej ustawą. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy - według stanu prawnego obowiązującego na dzień wydania decyzji przez organ pierwszej i drugiej instancji - dodatek mieszkaniowy przysługuje m.in. najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych. Zasadą jest, że dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku (art. 3 ust. 1). Stosownie do treści art. 7 ust. 1 ustawy dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty. Poza sporem pozostaje, że w treści wniosku wypełnionego przez skarżącego z dnia [...] stycznia 2007r., o przyznanie dodatku mieszkaniowego skarżący podał, że łączne dochody gospodarstwa domowego w którym poza wnioskodawcą zamieszkuje jego żona, która nie pracuje, wynoszą 2000,73 zł tytułem pobieranej emerytury. Definicja dochodu zawarta została w art. 3 ust. 3 cytowanej ustawy, który stanowi, iż za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej oraz dodatku mieszkaniowego. Określenie "wszelkie przychody", o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, póz. 734, ze zmianami) obejmuje to, co zostało uzyskane faktycznie. Inne znaczenie tego określenia wymagałoby specjalnej wskazówki interpretacyjnej w samej ustawie. Nie można określenia "przychody", które stanowią podstawę do obliczenia dochodu na potrzeby przyznania dodatku mieszkaniowego, wiązać z przychodem i dochodem w rozumieniu przepisów o podatkach lub o świadczeniach z ubezpieczenia społecznego, ponieważ ustawa o dodatkach mieszkaniowych w tym zakresie nie odsyła do innych ustaw. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości w przypadku skarżącego 12% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2 -4 osobowym. Art. 6 ust. 4 ustawy określa szczegółowo, które z wydatków spełniających wymienione kryteria brane są pod uwagę przy obliczaniu wysokości dodatków mieszkaniowych. Jak wynika z akt administracyjnych skarżący we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego z dnia [...].01.2007 r. (deklaracji o wysokości dochodów) wykazał za okres od października do grudnia 2006 r. jako jedyne źródło dochodu jego emeryturę w wysokości 2000,73 zł. Dokonując w postępowaniu z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. weryfikacji przyznanego dodatku mieszkaniowego organ zasadnie powołał się na treść art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, uznając w oparciu przesłaną przez ZUS informacje o pobieranej przez żonę skarżącego w tym okresie rencie socjalnej w wysokości po 501,87 zł., że przedmiotowe świadczenie uważa się za dochód (postanowienie z dnia [...].10.2011 r. ). Konsekwencją dokonanego przez organ l instancji obliczenia faktycznego dochodu uprawniającego do przyznania dodatku mieszkaniowego jest decyzja z dnia [...] listopada 2011 r., utrzymana w mocy przez organ II instancji. Rozpoznając w postępowaniu odwoławczym sprawę Kolegium dokonało prawidłowej oceny postępowania organu pierwszej instancji oraz wydanego rozstrzygnięcia, dając temu wyraz w obszernym uzasadnieniu decyzji, które odpowiada wymaganiom z art. 107 § 3 k.p.a. Również żądanie zawarte w skardze wniesionej przez A.D. i B.D. aby umorzono należności nadpłaconego dodatku mieszkaniowego, nie może być uwzględnione, bowiem w tej sprawie Sąd nie jest właściwym do rozpoznania przedmiotowego wniosku tym bardziej, że skarżący sami wyjaśnili, iż zwrócili się już do Prezydenta Miasta, gdzie uzyskali pozytywną decyzję o rozłożeniu spłaty dodatku na raty. W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ) prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.