II SA/Go 1034/12

Dnia 31grudnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 31 grudnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy przesłania dokumentów postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało Prezydenta Miasta o pisemne ustosunkowanie się do treści zażalenia D.B. na wcześniejsze pismo Prezydenta Miasta z [...] maja 2012 r. znak [...] oraz o nadesłanie w terminie 14 dni akt sprawy. Egzemplarz tego pisma Kolegium przesłało do wiadomości D.B., Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. D.B. skierowała do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wezwanie związane z wcześniejszym pismem tego organu z [...] czerwca 2012r. domagając się nadania sprawie prawidłowego jej zdaniem biegu oraz o dostarczenie m.in. odpisu tego pisma. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] września 2012r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło wnioskodawczyni, iż pismo z [...] czerwca 2012 r. nr [...] było jedynie pismem wzywającym organ pierwszej instancji do ustosunkowania się do zarzutów podniesionych przez stronę, nie stanowiło ono decyzji ani postanowienia, w związku z czym nie może być ono wzruszone w trybie administracyjnym. Kolegium wskazało również stronie, że w aktualnym stanie prawnym organy administracji nie mają obowiązku sporządzania i doręczania stronom nieuwierzytelnionych kopii z akt sprawy oraz poinformowało ją o treści art. 73 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] D.B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kwestionując jego zasadność i zgodność z prawem oraz wyrażając swoje niezadowolenie z podejmowanych przez ten organ rozstrzygnięć. Zarzuciła Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu nadmierną biurokrację i stosowanie automatyzmu przy załatwianiu jej spraw. Wniosła o usunięcie naruszenia swego interesu prawnego wywołanego powyższym pismem organu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie wskazując, iż zaskarżone pismo nie mieści się w katalogu aktów i czynności organów administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić, jednakże z innej przyczyny, aniżeli podniesiona przez organ orzekający w sprawie. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza jej dopuszczalności. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej w skrócie p.p.s.a., skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 §2 p.p.s.a.). Pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2012 r. nr [...], którego dotyczy skarga, zawiera stanowisko organu na temat charakteru prawnego powyższego pisma oraz na temat możliwości zapoznania się z aktami spraw w siedzibie organu stosownie do treści art. 73 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm,). Na podstawie tych wyjaśnień, organ odmówił stronie sporządzenia i doręczenia uwierzytelnionych kopii z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Powyższe okoliczności przemawiają zdaniem Sądu za uznaniem, iż zaskarżone pismo jest w istocie postanowieniem w sprawie odmowy sporządzenia i wydania uwierzytelnionych kopii dokumentów (wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 182/11). Stosownie do treści art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Zgodnie z art. 74 § 2 w zw. z art. 141 § 1, art. 127 § 3 oraz art. 144 k.p.a. od postanowienia samorządowego kolegium odwoławczego w przedmiocie odmowy sporządzenia i wydania uwierzytelnionych kopii dokumentów, wydanego w pierwszej instancji, stronie służy prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowienie wydane w wyniku rozpatrzenia tego wniosku jest postanowieniem kończącym postępowanie (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.) i właśnie od tego rodzaju rozstrzygnięcia stronie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Tym samym w niniejszej sprawie wskazać należy, że skarżąca zaskarżyła postanowienie wydane przez organ w pierwszej instancji. Nie złożyła wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, kierując swoją skargę bezpośrednio do Sądu. Tymczasem wniesienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi na postanowienie organu wydane w pierwszej instancji co do zasady należy uznać za obarczone wadą w postaci niewyczerpania środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 p.p.s.a., co z kolei stanowi jedną z przyczyn niedopuszczalności skargi, o jakiej mowa w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 194). Mając na uwadze powyższe, wniesiona skarga nie mogła zostać rozpoznana pod względem merytorycznym i Sąd był zobligowany do jej odrzucenia.