II SA/Go 1039/17

Dnia 20 grudnia 2017 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku R.L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi R.L. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a : 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata. R.L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na postanowienie Wojewody z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Dnia 27 listopada 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynął złożony na urzędowym formularzu PPF wniosek R.L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku, a także we wcześniejszym piśmie z dnia [...] października 2017 r. skarżący podał, iż jako osoba odbywająca karę pozbawienia wolności od wielu lat przebywa w zakładzie karnym. Znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Nie jest zatrudniony, cały czas stara się o pracę, jednak bezskutecznie, nie posiada żadnych środków pieniężnych na koncie ani do swojej dyspozycji. Skarżący według własnego oświadczenia nie uzyskuje dochodów z jakichkolwiek źródeł. Nie posiada nieruchomości, samochodu, papierów wartościowych ani innych przedmiotów wartościowych, jak również nie ma osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Potrzebuje pomocy ze strony profesjonalnego pełnomocnika, bowiem nie zna prawa administracyjnego. Do wniosku PPF skarżący załączył wydane przez Zakład Karny zaświadczenie, iż nie jest zatrudniony odpłatnie w tej jednostce. Stan konta depozytowego do jego dyspozycji na dzień [...] grudnia 2017 r. wynosił 2,10 zł. Wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy zasługiwał na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast w myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Celem prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść między innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co wynika z treści art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie wpis sądowy od skargi wynosi 100 zł (§ 2 ust. 3 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Analiza sytuacji materialnej R.L. prowadzi do wniosku, że została spełniona ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Skarżący odbywa karę pozbawienia wolności. Nie jest zatrudniony odpłatnie w zakładzie karnym, nie ma dochodów z innych źródeł ani oszczędności, nie posiada również jakiegokolwiek innego majątku, pozwalającego na pokrycie kosztów sądowych czy ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W sprawie nie występują okoliczności pozwalające na podważenie wiarygodności oświadczenia skarżącego odnośnie jego sytuacji majątkowej. Uzasadnione jest zatem przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, bowiem wynikająca z poczynionych ustaleń sytuacja finansowa nie pozwala mu na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.