II SA/Go 104/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas (spr.) Sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2009 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej – E.Ż.- W. sprawy ze skargi E.L. na czynność Dyrektora Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie zasiłku celowego w związku z klęską suszy w 2008r. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności. Wnioskiem datowanym na dzień [...] października 2008r. E.L. zwróciła się do Dyrektora Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej o udzielenie zasiłku celowego w kwocie 1.000 zł w związku z suszą w 2008r., wypłacanego na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2008r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez suszę lub huragan w 2008r. (Dz. U. z 2008r., Nr 173, poz. 1070). Wnioskodawczyni załączyła do wniosku zaświadczenie z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego o tym, iż podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników oraz protokół oszacowania strat w uprawach z dnia 16 lipca 2008 r. Pismem z dnia [...] listopada 2008 r. Dyrektor Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej zawiadomił E.L. o pozostawieniu tego wniosku bez rozpatrzenia, albowiem zgodnie z § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez suszę lub huragan w 2008 r. wnioski złożone po dniu 10 października 2008 r. pozostawia się bez rozpatrzenia. W odpowiedzi E.L. skierowała do Dyrektora Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej pismo oznaczone jako "odwołanie". W piśmie tym zakwestionowała zasadność pozostawienia jej wniosku bez rozpatrzenia. W przekonaniu wnioskodawczyni pomimo złożenia wniosku w dniu [...] października 2008 r. o godzinie 8 rano, należało przyjąć, iż wpłynął on do organu w dniu 10 października 2008 r. Zdaniem skarżącej inne gminy przyjmowały, iż wnioski złożone po terminie wpłynęły 10 października 2008 r. Wnioskodawczyni podała, że o możliwości ubiegania się o zasiłek celowy w związku z suszą oraz konieczności złożenia odpowiedniego wniosku została zawiadomiona pismem dopiero w dniu 10 października 2008 r. Pismo to zostało nadane w dniu [...] października 2008 r. Podała nadto, iż z uwagi na nieznajomość obsługi komputera i brak dostępu do internetu nie miała możliwości wcześniejszego powzięcia wiadomości o konieczności złożenia wniosku o zasiłek do dnia 10 października. Powyższe pismo nadane w urzędzie pocztowym przesyłką poleconą w dniu [...] listopada 2008 r., zostało zakwalifikowane przez organ jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w rozumieniu art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Pismem z dnia [...] stycznia 2009 r. Dyrektor Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej poinformował skarżącą, iż nie uwzględnił tego żądania. Wyjaśnił jednocześnie, iż na mocy § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r. wniosek o udzielenie zasiłku celowego w związku z suszą należało złożyć do dnia 10 października 2008 r. Z uwagi na fakt, iż wniosek skarżącej wpłynął dnia 13 października 2008 r., nie mógł zostać uwzględniony. Na czynność w przedmiocie pozostawienia wniosku bez rozpoznania E.L. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego powtarzając w jej uzasadnieniu argumentację podniesioną w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zasadniczym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia było zakwalifikowanie zawiadomienia Dyrektora Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2008 r. do jednej z form działania administracji publicznej, wymienionych w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a.. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W rozpoznawanej sprawie zawiadomienie o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącej o udzielenie zasiłku celowego w związku z suszą zostało wydane w oparciu o § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez suszę lub huragan w 2008 r. (Dz. U. z 2008 r., Nr 173, poz. 1070). Zgodnie z tymi przepisami wnioski o udzielenie zasiłku celowego składa się w terminie do dnia 10 października 2008 r. Wnioski złożone po terminie pozostawia się natomiast bez rozpoznania. Rozporządzenie nie określa trybu i formy pozostawienia wniosku bez rozpoznania, w związku z czym rozstrzygnięcia tej kwestii należy poszukać w innych przepisach prawa. Omawiane rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115 ze zm.). Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia pomoc jest udzielana jednorazowo, w formie zasiłku celowego przyznawanego na zasadach określonych art. 40 ust. 2 i 3 tej ustawy Przepisy te stanowią, iż zasiłek celowy może być przyznany osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. Zasiłek ten może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. Skoro zgodnie z rozporządzeniem przyznanie zasiłku celowego w związku z suszą w 2008 r. następuje na zasadach określonych w art. 40 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej, należy przyjąć obowiązek przeprowadzenia przez organ całej procedury rozpatrzenia wniosku o przyznanie tego zasiłku w oparciu o przepisy tej ustawy, z uwzględnieniem zmian wynikających z treści samego rozporządzenia, w tym z pominięciem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, o czym stanowi § 3 ust. 2 rozporządzenia. Fakt uznania przez ustawodawcę za celowe pominięcia wywiadu środowiskowego w toku postępowania wyjaśniającego w sprawie o przyznanie zasiłku celowego w związku z suszą w 2008 r., stanowi argument przemawiający za słusznością poglądu o intencji ustawodawcy, aby rozpatrywanie tego typu spraw podlegało procedurze przewidzianej w ustawie o pomocy społecznej. Tylko w takiej bowiem sytuacji mogłaby powstać wątpliwość co do konieczności przeprowadzania wywiadu środowiskowego. Gdyby zatem zamiarem ustawodawcy było poddanie procedury rozpatrywania wniosku wyłącznie przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego, zastrzeżenie zawarte w § 3 ust. 2 stałoby się całkowicie zbędne. Nie oznacza to jednak aby w omawianej sprawie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie znalazły w ogóle zastosowania. Postępowanie w sprawie świadczeń z pomocy społecznej reguluje bowiem rozdział 7 ustawy o pomocy społecznej, tj. art. od 100 do 109 ustawy. Dodatkowo art. 14 ustawy przewiduje w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosowanie odpowiednio przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z powyższego zestawienia przepisów wynika zatem, że rozpatrywanie wniosku o udzielenie zasiłku celowego w związku z suszą w 2008 r. odbywa się przede wszystkim zgodnie z przepisami samego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r., przepisami ustawy o pomocy społecznej, a dopiero w sprawach nieuregulowanych w tym akcie prawnym w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Skoro § 8 ust. 2 rozporządzenia nakazuje wnioski złożone po terminie pozostawić bez rozpoznania, a trybu i formy pozostawienia wniosku bez rozpoznania nie reguluje ani samo rozporządzenie, ani ustawa o pomocy społecznej, należy zatem w tym zakresie zastosować regulację wynikającą z kodeksu postępowania administracyjnego. Kodeks postępowania administracyjnego nakazuje pozostawić podanie bez rozpoznania, jeżeli w złożonym podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych (art. 64 § 1 K.p.a.) oraz jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, a wnoszący podanie nie uzupełnił tych braków pomimo stosownego wezwania ze strony organu i pouczenia o skutkach prawnych niewykonania wezwania (art. 64 § 2 K.p.a.). Złożenie wniosku o udzielenie zasiłku celowego w związku z suszą w 2008 r. po upływie przewidzianego terminu stanowi odrębny przypadek od opisanych w k.p.a., w których wniosek pozostawia się bez rozpoznania. Jednak wobec braku regulacji szczególnej w przepisach ustawy i rozporządzenia należy w tej sytuacji zastosować tę samą formę, jaką przewiduje kodeks postępowania administracyjnego. Kodeks nie określa formy pozostawienia podania (wniosku) bez rozpoznania. Zagadnienie to należało zaś do dyskusyjnych w nauce i orzecznictwie. W przeszłości preferowana była forma decyzji, jednak aktualnie doktryna i orzecznictwo stanęły na stanowisku, iż pozostawienie podania bez rozpoznania nie następuje w postaci decyzji czy postanowienia, lecz stanowi czynność materialno-techniczną nie mającą określonej formy procesowej (G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, tom I, wyd. Zakamycze, Kraków 2005, s. 622-625). Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wielu orzeczeniach, m.in. w wyroku z dnia 30 września 1999 r., I SAB 89/99, LEX nr 48727, z dnia 4 stycznia 2000 r., I SAB 133/99, LEX nr 55296. W wyroku z dnia 7 października 1998 r., I SA 1107/96, LEX nr 44573, NSA stwierdził, że każda decyzja zawiera określone rozstrzygnięcie (albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji), a "pozostawienie podania bez rozpoznania" to po prostu pozostawienie podania bez rozpoznania, a więc i bez rozstrzygnięcia sprawy. Do załatwienia sprawy, w tym do jej rozstrzygnięcia lub innego zakończenia, w ogóle nie doszło, stąd nie ma podstaw do wydania decyzji administracyjnej (wyrok z dnia 23 sierpnia 1999 r., I SA 1459/98, LEX nr 48574). O podjęciu czynności materialno-technicznej pozostawienia podania bez rozpoznania na organie spoczywa obowiązek zawiadomienia wnoszącego podanie. Przewidziana przepisami kodeksu instytucja "pozostawienia podania bez rozpoznania", znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne nie zostało jeszcze wszczęte. Nie można zatem uznać, aby wydanie decyzji o pozostawieniu podania bez rozpoznania znajdowało podstawę prawną w art. 104 k.p.a., w którym zresztą mowa jest o decyzji administracyjnej, skoro w tym przypadku nie załatwia się sprawy administracyjnej, a zatem nie rozstrzyga się o istocie sprawy, ani nie kończy się sprawy w inny sposób w danej instancji. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że pozostawienie bez rozpoznania wniosku o udzielenie zasiłku celowego w związku z suszą na podstawie § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r. stanowi czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Tego typu akty lub czynności muszą spełniać następujące przesłanki: nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, są podejmowane w sprawach indywidualnych, muszą mieć charakter publicznoprawny, dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ostatnia przesłanka oznacza konieczność istnienia ścisłego i bezpośredniego związku między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 29-30). Skierowane do skarżącej zawiadomienie Dyrektora Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej z dnia [...] listopada 2008 r. posiada wszystkie wymienione cechy i tym samym stanowi akt działalności administracji publicznej podlegający kontroli sądu administracyjnego. Z uwagi na przedstawiony wyżej charakter prawny czynności pozostawienia podania (wniosku) bez rozpoznania za prawidłowe należy uznać zakwalifikowanie przez organ pisma skarżącej z dnia [...] listopada 2008 r. jako wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Skierowanie takiego wezwania do organu, który wydał akt lub czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., stanowi warunek skutecznego wniesienia skargi na ten akt lub czynność do sądu administracyjnego, co wynika z art. 52 § 3 p.p.s.a. Pozostawiając bez rozpoznania wniosek skarżącej z uwagi na złożenie go po terminie, Dyrektor Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej zastosował literalną wykładnię § 8 ust. 1 i 2 omawianego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r. Badając istotę rozpoznawanej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, kierując się treścią art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zdecydował się odmówić zastosowania cytowanego rozporządzenia w zakresie, w jakim ustanawia ono termin do złożenia wniosku o udzielenie zasiłku celowego. Stanowisko Sądu jest następstwem poniższych rozważań. Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez suszę lub huragan w 2008 r. zostało wydane dnia 26 września 2008 r. Akt ten opublikowano dnia 30 września 2008 r. (Dz. U. Nr 173, poz. 1070), przy czym wszedł on w życie z dniem ogłoszenia (§ 10 rozporządzenia). Wnioski o udzielenie pomocy w związku z suszą czy huraganem, zgodnie z terminem zastrzeżonym w rozporządzeniu, należało złożyć do dnia 10 października 2008 r. (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Sąd uznał jednak za konieczne uwzględnić powszechnie znany fakt dotarcia poszczególnych numerów Dziennika Ustaw do adresatów w całym kraju z kilkudniowym opóźnieniem. W rezultacie, w przypadku omawianego rozporządzenia Rady Ministrów z 26 września 2008 r., adresaci zawartych w nim norm prawnych mieli zaledwie kilka dni na dotarcie do tekstu rozporządzenia, zapoznanie się z nim, a następnie do złożenie stosownego wniosku. Analiza treści rozporządzenia wskazuje na materialnoprawny charakter terminu przewidzianego w § 8 ust. 1, którego bezskuteczny upływ skutkuje definitywnym wygaśnięciem uprawnienia. Dodatkowo należy mieć na względzie kierowanie norm wynikających z tego rozporządzenia do rolników, a zatem osób, które mają ograniczoną możliwość śledzenia na bieżąco zmian następujących w przepisach prawa. Tak określony w rozporządzeniu termin do złożenia wniosku w praktyce uniemożliwił skarżącej skorzystanie z przysługującego jej uprawnienia, co potwierdzają okoliczności niniejszej sprawy. Skarżąca podała o powzięciu wiadomości o konieczności złożenia wniosku dopiero w dniu 10 października 2008 r., przypadającym w piątek, a zatem w dniu, w którym zgodnie z przepisami rozporządzenia przysługujące jej uprawnienie wygasało. Stosowny wniosek skarżąca złożyła niezwłocznie, już w poniedziałek [...] października 2008 r., tj. w pierwszym dniu roboczym po 10 października 2008 r. Przyczyną utrudniającą złożenie wniosku tego samego dnia stało się nałożenie, przez omawiane rozporządzenie, obowiązku jednoczesnego załączenia do wniosku także nakazu płatniczego podatku rolnego za rok 2008 oraz dowodu potwierdzającego opłacanie składek KRUS. Pozyskanie tych dokumentów wymagało podjęcia przez skarżącą dodatkowych starań. Obowiązujące w 2006 roku rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz. U. Nr 155, poz. 1109), regulujące podobny zakres spraw, przewidywało o wiele dłuższy termin do złożenia wniosku o udzielenie pomocy. Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 1 września 2006 r. (§ 8), zaś termin do składania wniosków upływał z dniem 15 października 2006 r. (§ 6 ust. 1). Adresaci tego aktu mieli zatem znacząco więcej czasu na zapoznanie się z jego treścią, a następnie złożenie wniosku o udzielenie pomocy. Zgodnie z art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sędziowie w sprawowaniu urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Z takiego konstytucyjnego ukształtowania pozycji sędziego wynika uprawnienie sędziów do kontrolowania zgodności z ustawami aktów niższego niż ustawa rzędu, realizowane poprzez odstąpienie od ich stosowania w razie stwierdzenia ich sprzeczności z ustawą. Innymi słowy, sędzia w toku rozpoznawania sprawy może odmówić zastosowania podstawowego aktu normatywnego, na przykład rozporządzenia, jeżeli uzna akt taki za niezgodny z Konstytucją lub ustawą zwykłą. Podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 kwietnia 2008 r., III KK 475/07 (Biul. PK 2008 nr 9, poz. 16, LEX nr 388535). Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej Rada Ministrów może przyjąć rządowy program pomocy społecznej mający na celu ochronę poziomu życia osób, rodzin i grup społecznych oraz rozwój specjalistycznego wsparcia. Przepis art. 24 ust. 2 ustawy stanowi natomiast, iż Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki realizacji programu, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając potrzebę zapewnienia efektywności rządowego programu pomocy społecznej. Udzielając Radzie Ministrów delegacji ustawowej do wydania omawianego rozporządzenia ustawodawca położył nacisk na konieczność zapewnienia efektywności rządowego programu pomocowego. Tymczasem rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 września 2008 r., z uwagi na niezwykle krótki termin do złożenia wniosku o zasiłek celowy, nie zapewniało takiej efektywności w ogóle. Pod tym względem przedmiotowe rozporządzenie nie zrealizowało delegacji ustawowej stanowiącej podstawę jego wydania. Badając istotę rozpoznawanej sprawy Sąd zestawił również przepisy omawianego rozporządzenia z zasadami przyjętymi przez Konstytucję RP jako podstawę sprawowania i funkcjonowania władzy publicznej. Zdaniem Sądu rozporządzenie Rady Ministrów z 26 września 2008 r. w zakresie, w jakim ustanawiało termin do złożenia wniosku o udzielenie zasiłku celowego, zostało wydane z naruszeniem zasad wynikających z art. 2 Konstytucji, a to zasady zaufania obywateli do Państwa, którą należy rozumieć jako skierowany do jego organów nakaz lojalnego postępowania wobec obywateli (Polskie Prawo konstytucyjne pod red. W. Skrzydło, Lublin 2005, s. 111), a także reguły przyzwoitej legislacji, w myśl której wprowadzeniu rozwiązań prawnych muszą towarzyszyć warunki odpowiednie do ich przygotowania. Chodzi tu przede wszystkim o danie adresatom norm prawnych czasu koniecznego dla przygotowania się do ich realizacji (B. Banaszak, Prawo konstytucyjne, wyd. C.H. Beck wyd. 3, Warszawa 2004, s. 232). W świetle powyższych uwag tak zakreślony termin uniemożliwił w praktyce adresatom rozporządzenia skorzystanie z przysługującego im uprawnienia. Kierując się powyższymi rozważaniami, należy uznać pozostawienie bez rozpoznania przez Dyrektora Centrum Pomocy Rodzinie i Polityki Społecznej wniosku E.L. o udzielenie zasiłku celowego w związku z suszą za naruszające prawo materialne, którym jest w szczególności art. 2 Konstytucji RP. Takie naruszenie obowiązującego prawa miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy. Na takie zakwalifikowanie zaistniałego w niniejszej sprawie naruszenia prawa pozwala art. 8 ust. 2 ustawy zasadniczej stanowiąc, iż przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej. Należy jednak zaznaczyć, że odpowiedzialność za taki stan rzeczy leży nie tyle po stronie organu, albowiem ten miał obowiązek stosować się do przepisów prawa, lecz po stronie prawodawcy, który w tym przypadku skonstruował przepisy w sposób praktycznie uniemożliwiający skarżącej skorzystanie z przysługującego jej uprawnienia do ubiegania się o pomoc w związku z suszą. Rozpatrując ponownie sprawę organ potraktuje wniosek skarżącej jako złożony w przewidzianym terminie i rozpozna go pod względem merytorycznym. Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Mając na uwadze wyniki postępowania, Sąd z powołaniem się na przepis art. 146 §1 p.p.s.a., uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., stwierdził bezskuteczność czynności pozostawienia omawianego wniosku bez rozpoznania.