II SA/Go 104/12
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-03-15
Skład orzekający: Michał Ruszyński, Ireneusz Fornalik, Jacek Jaśkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa jest zasadne w przypadku ujawnienia nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, które nie były znane organowi, oraz czy uchylenie decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego z powodu nieujawnienia dochodu z renty socjalnej jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wznowienie postępowania administracyjnego było prawidłowe, ponieważ ujawniono nowe, istotne dla sprawy okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, lecz nieznane organowi. W konsekwencji uchylenie decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego z powodu nieujawnienia dochodu z renty socjalnej było zgodne z prawem, a nowa decyzja prawidłowo ustaliła wysokość dodatku na podstawie zweryfikowanych danych.Stan faktyczny
B.D. i A.D. złożyli w styczniu 2008 r. wniosek o dodatek mieszkaniowy, deklarując dochód gospodarstwa domowego jako 2.032,74 zł, pochodzący wyłącznie z emerytury A.D., a dochód B.D. wynosił 0. Organ przyznał dodatek mieszkaniowy. W 2011 r. organ wznowił postępowanie na podstawie informacji z ZUS o pobieraniu przez B.D. renty socjalnej, której dochód nie został ujawniony we wniosku. Po wznowieniu postępowania organ uchylił wcześniejszą decyzję i przyznał dodatek w niższej wysokości. Skarżący kwestionowali decyzję, wskazując na brak informacji ze strony urzędników oraz trudną sytuację osobistą B.D.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 marca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2012 r. sprawy ze skargi B.D. i A.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę.
Dnia [...] stycznia 2008r. B. i A.D. złożyli wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego wskazując w nim, iż ich gospodarstwo domowe obejmuje 2 osoby, a dochód tego gospodarstwa - w okresie trzech miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku - wyniósł 2.032,74 zł. W załączonej do wniosku deklaracji o wysokości dochodów za okres 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku (X, XI i XII 2007 r.) B. i A.D. oświadczyli, pod rygorem odpowiedzialności karnej, iż dochód gospodarstwa stanowi wyłącznie emerytura A.D. w wysokości 2.032,74 zł, a dochód B.D. wynosi "0".
Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2008r. Prezydent Miasta przyznał wnioskodawcom dodatek mieszkaniowy w wysokości 110,66 zł miesięcznie na okres od [...] lutego 2008r. do [...] lipca 2008r.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2011r. Prezydent Miasta, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2008 r. W uzasadnieniu organ podał, iż [...] września 2011 r. otrzymał kserokopię decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2011 r. o podwyższeniu B.D. renty socjalnej, a pismem z dnia [...] października 2011 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na wniosek Prezydenta Miasta podał, iż B.D. pobiera rentę socjalną o numerze [...], którą przyznano jej [...] października 2003 r. na stałe. Organ wskazał, iż fakt pobierania przez B.D. renty socjalnej stanowi okoliczność mogącą mieć istotny wpływ na wynik sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] stycznia 2008r., co uzasadnia wznowienie postępowania administracyjnego ze względu na ujawnienie, istniejących w dniu wydania decyzji, okoliczności nieznanych organowi.
Przeliczając wysokość dodatku mieszkaniowego z uwzględnieniem faktu otrzymywania przez B.D. w okresie 3 miesięcy poprzedzających wniosek o dodatek mieszkaniowy (X, XI i XII 2007 r.) renty socjalnej w wysokości po 501,87 zł miesięcznie (zgodnie z informacją ZUS), organ ustalił nową wysokość dodatku mieszkaniowego w wysokości 50,44 zł miesięcznie, w tym ryczałt za brak CO i CW w wysokości 21,70 zł miesięcznie.
Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. ([...]) Prezydent Miasta, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 i art. 104 Kpa oraz art. 7 ust. 1 i 5 w związku z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), uchylił własną decyzję z dnia [...] stycznia 2008 r. i po ponownym rozpatrzeniu wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, przyznał to świadczenie w nowo ustalonej wysokości, tj. 50,44 zł, w tym ryczałt za brak CO i CW w wysokości 21,70 zł miesięcznie na okres od [...] lutego 2008r. do [...] lipca 2008 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w wyniku wznowionego postępowania ustalono, że dodatek mieszkaniowy przyznany decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. przyznano na podstawie nieprawdziwych danych, albowiem w deklaracji o wysokości dochodów gospodarstwa domowego wnioskodawcy nie wykazali dochodów B.D. z tytułu renty socjalnej, mimo takiego obowiązku określonego w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Zatem na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 Kpa uchylono decyzję dotychczasową, gdyż stwierdzono istnienie podstaw do jej uchylenia w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt. 5 Kpa. Rozpatrując ponownie wniosek z dnia [...] stycznia 2008r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego, organ I instancji ustalił faktyczną wysokość dochodu gospodarstwa domowego doliczając do dochodu wykazanego w deklaracji dochód osiągnięty przez B.D. z tytułu renty socjalnej w wysokości 1 505,61 zł. Łączny dochód 2-osobowego gospodarstwa domowego za okres pełnych trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku, tj. za miesiąc X, XI i XII 2007 r. wyniósł 3 538,35 zł. Do decyzji dołączono wyliczenie nowej wysokości dodatku mieszkaniowego. Dodatkowo w uzasadnieniu organ przywołał treść art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
W ustawowym terminie (łącznie czterema pismami z dnia [...] listopada 2011 r.) B.D. i A.D. wnieśli odwołania od "wszystkich decyzji wydanych na ich niekorzyść", wskazując, iż nie wiedzieli, że we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego renta socjalna winna zostać wykazana jako dochód. Podnieśli w nich, że B.D. jest analfabetką i osobą niepełnosprawną zatem urzędnicy powinni nią pokierować, a nie wykorzystywać jej analfabetyzm do swoich celów. Nadto A.D. wywodził, iż Wydział Spraw Społecznych miał wiedzę o rencie żony.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2011r. (znak [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 2, art. 3, art. 6 i art. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał ustalony stan faktyczny sprawy. Stwierdził, że organ pierwszej instancji po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego ustalił, że stronie przyznano dodatek mieszkaniowy w oparciu o nieprawdziwe dane zawarte w deklaracji o dochodach. Jak bowiem wynika z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2011r. B.D. w okresie X, XI i XII 2007 r. otrzymywała rentę socjalną w kwocie 501,87 zł miesięcznie. Wysokość tego świadczenia nie została wykazana w deklaracji o dochodach z dnia [...] stycznia 2008 r., mimo że deklaracja ta zawierała definicję dochodu i w związku z tym strona miała możliwość zapoznania się z jej treścią. Organ II instancji wskazał, iż w oparciu o przepis art. 151 § 1 pkt 2 Kpa, organ I instancji prawidłowo uchylił decyzję dotychczasową z dnia [...] stycznia 2008 r., gdyż stwierdził istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa i wydał nową decyzję orzekającą o istocie sprawy, tj. przyznał dodatek mieszkaniowy w kwocie 50,44 zł. Orzekając o istocie sprawy organ działał na podstawie zacytowanych w decyzji przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych i danych zawartych we wniosku strony oraz uwzględnił zweryfikowane dane o dochodach gospodarstwa. Do dochodu za miesiące X, XI i XII 2007 r. wskazał emeryturę A.D. w kwocie 2.032,74 zł i rentę socjalną B.D. w kwocie 1.505,61 zł, łącznie 3.538,35zł. Pozostałe dane nie uległy zmianie. Organ odwoławczy przedstawił szczegółowo sposób wyliczenia dodatku mieszkaniowego, uwzględniając ryczałt za brak centralnego ogrzewania i centralnie dostarczanej ciepłej wody łącznie w kwocie 82,60 zł. Wysokość dodatku mieszkaniowego wynika z następującego wyliczenia: 191,97-0.12 x 1 179,45 = 50,44 zł.
Odnosząc się do wywodów odwołania Kolegium nie uwzględniło zarzutów dotyczących analfabetyzmu B.D., albowiem wniosek o dodatek mieszkaniowy złożyli B. i A.D..
B. i A. małżonkowie D. w ustawowym terminie wnieśli na powyższą decyzję ( oraz 8 innych decyzji SKO w podobnym przedmiocie ) skargę, zarzucając w niej, iż decyzje są dla nich bardzo krzywdzące ponieważ urzędnicy nie poinformowali B.D. przy składaniu wniosku o dodatek mieszkaniowy, że postępuje niezgodnie z prawem nie wskazując do dochodu renty socjalnej. Przeciwnie informowali, iż skarżąca nie musi jej podawać, a później okazało się, że "tylko przymykali oko". Skarżąca podobnie jak w odwołaniu podniosła, iż jest analfabetką i nigdy nie chodziła do szkoły, jest osobą upośledzoną umysłowo. W ocenie skarżących urzędnicy oraz Prezydent Miasta skrzywdzili ich, bowiem wiedzieli o rencie socjalnej, a mimo tego nie poinformowali, że w związku z tym nie należy się dodatek mieszkaniowy. Skarżący podnieśli, iż ich niewielki dochód uniemożliwia im zwrot kwot pobranych tytułem dodatku. Tym bardziej, iż obowiązek zwrotu spowodowany jest zaniedbaniem urzędników, którzy przy ubieganiu się o dodatek mieszkaniowy nie poinformowali nieświadomej strony, że dodatek nie przysługuje od kiedy uzyskała rentę socjalną. Skarżący wskazali, że ponownie o dodatek mieszkaniowy się nie ubiegają, jednocześnie wnosząc o umorzenie nałożonych na nich kwot pieniężnych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zakres kognicji sądów administracyjnych określa art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), w myśl którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta dokonywana jest pod względem zgodności z prawem.
Sąd dokonując kontroli stosownie do powyższych założeń uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, zaś w toku postępowania poprzedzającego jej wydanie nie doszło do takiego uchybienia przepisom proceduralnym, które w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ppsa ), skutkowałoby uchyleniem decyzji.
Podstawową kwestią dla rozpoznania niniejszej sprawy pozostawała problematyka związana ze wznowieniem postępowania, a w szczególności trafność zastosowanego w sprawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego" Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2005, str. 620). Enumeratywnie wymienione podstawy wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 Kpa nakazują organom dokonywanie ich precyzyjnej interpretacji, zwłaszcza, iż wznowienie postępowania jest szczególnym nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych. W sytuacji, gdy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ administracji państwowej stwierdzi, że przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła, to kolejnym etapem winno być przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji ostatecznej. W rezultacie, w wyniku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego organ wydaje decyzję, w której zgodnie z art. 151 Kpa:
1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo
2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
W przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 Kpa, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Nie uchyla się też decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 §2 Kpa).
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że organ prawidłowo, postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. wznowił, zgodnie z art. 149 Kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, postępowanie administracyjne w sprawie przyznania B. i A.D. dodatku mieszkaniowego, zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...]. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Cytowany przepis wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, nadto te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że organ nimi nie dysponował i nie były mu wcześniej znane.
Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, iż składając [...] stycznia 2008 r. wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego B. i A.D. oświadczyli, iż w okresie obejmującym X, XI i XII 2007 r. dochody ich dwuosobowego gospodarstwa domowego wyniosły łącznie 2.032,74 zł i pochodziły wyłącznie z emerytury A.D.. W deklaracji przy danych B.D. jako źródło dochodu podano: "nie pracuje", wysokość dochodu: "0". Prawdziwość zawartego w niej oświadczenia o dochodach została potwierdzona własnoręcznym podpisem przez B. i A.D., co nastąpiło – jak wynika z treści deklaracji - pod rygorem odpowiedzialności karnej. Na wskazanym druku znajduje się też informacja o tym jak należy rozumieć pojęcie dochodu.
W toku postępowania wznowieniowego niespornym pozostawała także kwestia pobierania przez skarżącą B.D. renty socjalnej w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku w kwocie po 501,87 zł miesięcznie. Dochód gospodarstwa domowego wnioskodawców z tytułu renty B.D. nie został przez nich ujawniony we wniosku z dnia [...] stycznia 2008r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego, stanowiącym wraz z deklaracją podstawę do ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego przyznanego decyzją z dnia [...] stycznia 2008r. na okres luty 2008 – lipiec 2008 r. Wprawdzie organy poza przytoczeniem przepisu art. 145 § 1 pkt 5 Kpa nie wskazały jednoznacznie co uznały za przesłankę wznowienia postępowania w sprawie, jednakże analiza treści uzasadnień ich decyzji wskazuje, że podstawę wznowienia postępowania organy wywiodły z informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o pobieraniu przez B.D. renty socjalnej – czyli uzyskiwaniu dochodu. Organ pierwszej instancji wskazał, iż informację uzyskał z decyzji ZUS z dnia [...] marca 2011 r. o podwyższeniu renty socjalnej, w następstwie czego zwrócił się do ZUS o podanie informacji na temat pobieranego przez skarżącą świadczenia. W aktach administracyjnych znajduje się potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia zaświadczenia nr [...] wystawionego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział z dnia [...] października 2011 r., w odpowiedzi na zapytanie Wydziału Spraw Społecznych Urzędu Miasta. Zaświadczenie to potwierdza, że B.D. pobiera rentę socjalną przyznaną decyzją ZUS od [...] października 2003 r. na stałe i wskazuje wysokość pobieranego świadczenia rentowego.
Zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości, wypłacania oraz ewentualnego zwrotu dodatków mieszkaniowych reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) zwana dalej "ustawą". W myśl art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy, według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji organów pierwszej i drugiej instancji, dodatek mieszkaniowy przysługuje m.in. najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych. Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 ustawy, stanowiącym podstawę materialnoprawną decyzji wydanych w niniejszej sprawie, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8.
Wobec powyższego w sytuacji, kiedy po wydaniu decyzji ostatecznej okazało się, że dochody które stanowiły podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego były wyższe od wykazanych we wniosku skarżących złożonym w dniu [...] stycznia 2008 r. i uwzględnionych przez organ I instancji przy wydawaniu decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r., zaistniały podstawy do wznowienia postępowania i rozstrzygnięcia na nowo o istocie sprawy, tj. ustalenia prawa do dodatku mieszkaniowego i jego ewentualnej skorygowanej wysokości. Wyszła bowiem na jaw nowa, istotna dla sprawy okoliczność, która istniała w dacie wydania decyzji ostatecznej z dnia [...] stycznia 2008r. Z akt sprawy nie wynika, by okoliczność ta była znana organowi orzekającemu przy wydaniu decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego. We wniosku o przyznanie dodatku ani w dołączonej do niego deklaracji , mającej charakter dowodu o jakim mowa w art. 75 § 2 Kpa, dochód B.D. z tytułu renty socjalnej nie został wykazany przez wnioskodawców. Brak jest natomiast w aktach administracyjnych sprawy dowodów potwierdzających zarzuty skarżących, że organ posiadał wiedzę o uzyskiwaniu przez B.D. renty socjalnej i jej wysokości. Świadczenie to jest przyznawane wszakże decyzją innego organu, niż Prezydent Miasta. Ponadto z akt administracyjnych innych spraw przedłożonych Sądowi przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wraz ze skargą (pismo obejmowało skargi na 9 decyzji) nie wynika, by przed wydaniem decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego organ posiadał wiedzę o uzyskiwaniu przez B.D. dochodu z tytułu renty socjalnej.
W toku postępowania wznowieniowego sami skarżący nie wykazali jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej dla wykazania, iż powoływana przez nich okoliczność (pobieranie renty socjalnej przez B.D.) była znana organowi I instancji przed wydaniem decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r. Przy wynikającej z ustawy o dodatku mieszkaniowym konstrukcji przyznawania tego świadczenia, nie można też czynić zarzutów organowi, iż przed wydaniem tej decyzji nie prowadził postępowania w celu ujawnienia potencjalnie istniejących innych dochodów gospodarstwa domowego wnioskodawcy, niż te wskazane przez niego w deklaracji złożonej pod rygorem odpowiedzialności karnej. Zatem brak jest podstaw by uznać, że okoliczność pobierania renty socjalnej przez B.D. była znana organowi właściwemu w sprawach przyznawania dodatków mieszkaniowych w momencie wydawania decyzji z dnia [...] stycznia 2008 r.
Zgodnie z art. 3 ust. 3 powoływanej ustawy, za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. Treść cytowanych wyżej przepisów wskazuje, że otrzymywana przez skarżącą renta socjalna jest świadczeniem, które podlega uwzględnieniu przy obliczaniu dochodu dla potrzeb ustalania dodatku mieszkaniowego.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy, działając zgodnie z zasadami sformułowanymi w art. 7 i 77 § 1 Kpa zbadały wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (wysokość uzyskanych w gospodarstwie domowym dochodów w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, wielkość powierzchni mieszkaniowej i wyposażenie lokalu w określone instalacje, wydatki na utrzymanie lokalu ponoszone w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku) i prawidłowo dokonały wyliczenia przysługującego skarżącym dodatku mieszkaniowego z uwzględnieniem przysługującego ryczałtu za brak centralnego ogrzewania oraz brak centralnie ciepłej wody, zgodnie z regułami określonymi w przepisach art. 6 ustawy i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.).
Ze wskazanych uprzednio powodów Sąd zważył, iż uchylenie we wznowionym postępowaniu decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2008 r. o przyznaniu B. i A.D. dodatku mieszkaniowego w wysokości 110,66 zł na okres od [...] lutego 2008 r. do [...] lipca 2008 r. oraz orzeczenie o przyznaniu dodatku mieszkaniowego na ten okres w kwocie 50,44 zł odpowiada prawu.
Należy zauważyć, że argumenty podniesione przez skarżących w skardze oraz na rozprawie nie mogły odnieść skutku, bowiem sąd administracyjny powołany jest jedynie do kontroli zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd nie posiada kompetencji do umorzenia należności skarżących, które powstają z mocy prawa.
Podkreślenia wymaga, że chociaż zarówno w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, jak i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organy przywołały treść przepisu art. 7 ust. 9 ustawy, przepis ten nie mógł stanowić i nie stanowił w istocie podstawy prawnej zaskarżonej decyzji. Zobowiązanie ukształtowane w powyższym przepisie wynika bowiem wprost z mocy przepisu a zapis, w myśl którego należność obejmująca podwójną wysokość nienależnie wypłaconego dodatku mieszkaniowego podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji, należy rozumieć jako podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego (w zakresie wynikającym z omawianego przepisu), w razie ostatecznego uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego z powodu stwierdzenia, że dodatek przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku. Wobec tego ewentualne egzekwowanie przez właściwe organy jednostek samorządu terytorialnego wykonania obowiązku wynikającego bezpośrednio z omawianego przepisu prawa powinno nastąpić wyłącznie w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji (art. 2 § 1 pkt 5 w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 151 z późn.zm.), bez potrzeby konkretyzacji tego obowiązku w formie decyzji administracyjnej. Sprawa zwrotu tych należności jest więc sprawą odrębną. Skarżący mają możliwość, w odrębnym trybie, zwrócenia się do Prezydenta Miasta o rozłożenie na raty lub umorzenie w całości, bądź w części spornej należności.
Na marginesie należy także wskazać, iż okoliczność, że decyzję w sprawie dodatku mieszkaniowego doręcza się zarządcy domu, a dodatek wypłaca się zarządcy, który zalicza dodatek na poczet należności na lokal i jest obowiązany zawiadomić organ przyznający dodatek o wystąpieniu zaległości – nie oznacza, by zarządca stawał się stroną postępowania o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Uprawnienia i obowiązki zarządcy wyczerpująco reguluje bowiem sama ustawa, i nie stanowi to przedmiotu postępowania w sprawie dodatku mieszkaniowego. Wobec powyższego Sąd stwierdził, iż Wspólnota Mieszkaniowa nie była stroną postępowania wznowieniowego w sprawie dodatku mieszkaniowego skarżących, w rozumieniu art. 28 Kpa. W konsekwencji podmiotowi temu nie przysługiwał także przymiot uczestnika niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego na prawach strony (art. 33 ppsa).
Mając powyższe na uwadze skarga podlega oddaleniu, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło