II SA/Go 104/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Asesor WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 marca 2021 r. sprawy ze skargi A.B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r., znak [...] w przedmiocie uznania zarzutu za bezzasadny I. oddala skargę, II. zwraca ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim stronie skarżącej A.B., kwotę 100 zł (sto złotych), uiszczoną tytułem nadpłaconego wpisu sądowego od skargi. 1. Naczelnik Urzędu Skarbowego przyjął do realizacji tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r., wystawiony przez Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, a dotyczący zaległości skarżącej A.B. z tytułu dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych. W oparciu o ten tytuł wykonawczy Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie zawiadomieniem z dnia [...] października 2019 r., dokonał zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej skarżącej w Kasie Rolniczego Społecznego. W dniu 9 października 2019 r. odpis zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostały doręczone skarżącej . 2. Pismem z dnia [...] października 2019 r. skarżąca, reprezentowana przez radcę prawną, złożyła do organu egzekucyjnego zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego powołując się na art. 33 pkt 2 w zw. z art. 59 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w kontrolowanym stanie prawnym tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1438; dalej u.p.e.a.) i podnosząc, że wnosi zarzut z uwagi na fakt, że wierzyciel prowadzi postępowanie w przedmiocie rozłożenia na raty dochodzonej należności. Do wniosku załączono korespondencję dotyczącą postępowania w sprawie rozłożenia na raty egzekwowanej należności. 3. Dnia 18 października 2019 r., organ egzekucyjny przesłał wniesione zarzuty do wierzyciela, celem zajęcia stanowiska w przedmiocie zgłoszonych zarzutów i zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne, stosownie do art. 35 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wierzyciel - Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. uznał zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w trakcie postępowania w przedmiocie rozłożenia na raty za nieuzasadniony. Po uzyskaniu ostatecznego stanowiska wierzyciela organ egzekucyjny wydał dnia [...] listopada 2020 r. postanowienie, nr [...], którym orzekł o uznaniu zgłoszonego zarzutu za bezzasadny. 4. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik skarżącej podniósł, że "organ egzekucyjny błędnie uznał, że nie doszło do błędu co do osoby zobowiązanej, mimo doręczenia decyzji Prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji osób Niepełnosprawnych o odmowie rozłożenia na raty zobowiązania Pani A.B., zamiast pełnomocnikowi strony A.B. ustanowionemu w sprawie". 5. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone zażaleniem postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] stycznia 2020 r. W jego uzasadnieniu opisał przebieg postępowania i po wskazaniu aktualnej treści przepisów art. 27 § 1 i 33 § 1 u.p.e.a wskazał, że w odrębnym i toczonym poza postępowaniem egzekucyjnym postępowaniu dotyczącym rozłożenia egzekwowanej należności na raty została wydana ostateczna decyzja odmawiająca rozłożenia na raty egzekwowanego zobowiązania (decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] września 2019 r. znak [...]). W sprawie nie występuje zatem przesłanka do uwzględnienia zarzutu, o której mowa w art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Podkreślono również, że zgodnie z brzmieniem art. 34 § 1 u.p.e.a. stanowisko wierzyciela, który zarzutu nie uznał, jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Odnosząc się do zarzutu zawartego w zażaleniu podkreślono, że podnoszona w nim okoliczność wadliwego doręczenia (z pominięciem pełnomocnika) decyzji w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty egzekwowanej należności pozostaje bez wpływu na prowadzone postępowanie egzekucyjne, a tym samym również na rozstrzygnięcie zarzutów w sprawie prowadzenia tego postępowania egzekucyjnego, bowiem nie dotyczy tego postępowania. 6. W skardze wniesionej do tutejszego sądu z zachowaniem terminu, pełnomocnik skarżącej wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz zasądzenie kosztów postępowania. Rozstrzygnięciom tym zarzuciła: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 40 § 2 zdanie 1 k.p.a. (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), zgodnie z którym jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi, 2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 6 i art. 8 § 1 k.p.a., zgodnie z którymi organy administracji publicznej mają działać na podstawie przepisów prawa oraz prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. W uzasadnieniu skargi podniosła, to co artykułowała już w zażaleniu, że Naczelnik Urzędu Skarbowego jako organ egzekucyjny niezasadnie uznał, iż "nie doszło do błędu co do osoby zobowiązanej, mimo doręczenia decyzji Prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych o odmowie rozłożenia na raty zobowiązania Pani A.B., zamiast pełnomocnikowi Pani A.B. ustanowionemu w sprawie już w dniu [...] kwietnia 2016". Skarżąca zakwestionowała również stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, że wystąpienie do wierzyciela z wnioskiem o rozłożenie zaległości na raty nie wywołuje żadnych skutków w kontekście wymagalności obowiązku, a w konsekwencji - wszczęcia i kontynuowania prowadzonego postępowania egzekucyjnego. 7. W odpowiedzi na skargę organ potrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 8. Zgodnie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). 9. W sprawie nie jest sporne, że zarzut dotyczący prowadzonej egzekucji został wniesiony w terminie. Zasadą zarzutów jest to, że mogą być oparte tylko na podstawach wymienionych w ustawie, czyli w kontrolowanej sprawie obowiązującym w dacie złożenia zarzutu oraz wydawania postanowień art. 33 § 1 u.p.e.a. W zależności od powołania przez dłużnika określonej podstawy zarzutu nastąpić miała jego procesowa lub materialnoprawna ocena. Zgłoszony przez dłużnika zarzut wyznaczył granice, przedmiot sprawy oraz zakres niniejszej kontroli sądowej. Analizując treść środka prawnego zgłoszonego przez profesjonalnego pełnomocnika organy prawidłowo przyjęły, że zarzut odnosi się do odroczenia terminu wykonania obowiązku albo braku wymagalności tego obowiązku, czyli podstawy wskazanej w art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Zgodnie bowiem z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. w tytule wykonawczym wskazuje się treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny. W związku z tym, w zakresie podniesionego przez pełnomocnika zobowiązanej zarzutu należało ustalić, czy w sprawie doszło do zmiany wielkości zobowiązania, albo terminu wymagalności objętego tytułem wykonawczym i w nim wykazanego. 10. Takie zdarzenia w sprawie nie wystąpiły. Uruchomienie odrębnego postępowania zmierzającego do zmiany lub uchylenia decyzji stanowiącej podstawę egzekucji, a także zaskarżenie decyzji odmownych w tym zakresie do sądu administracyjnego, z punktu widzenia podstawy zarzutu podnoszonego przez skarżącą, nie ma żadnego znaczenia prawnego, ponieważ nie doszło jeszcze do zmiany lub uchylenia stanu wymagalności obowiązku objętego tytułem egzekucyjnym. W dacie wnoszenia zarzutu i jego rozpatrywania, co stwierdził wierzyciel w swoim stanowisku i co jest wykazane w aktach sprawy, nie ulegało wątpliwości, że wniosek zobowiązanej o rozłożenie zaległości na raty został załatwiony odmownie (decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] września 2019 r.). Nie było zatem podstawy dla uwzględniania zarzutu dotyczącego niewymagalności obowiązku i jego rozłożenia na raty. Nie ma na to żadnego wpływu to, czy wydana decyzja jest decyzją ostateczną, komu została ona doręczona i czy podlega odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Dopóki bowiem w obrocie nie pojawi się akt administracyjny, który wzruszy lub zmodyfikuje wymagalności oraz wielkości wskazanego w tytule wykonawczym zobowiązania, dopóty nie następuje spełnienie warunku, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Gdyby traktować ten przepis, jak chce tego pełnomocnik skarżącej, każde wszczęcie, nie zaś ostateczny wynik postępowania dotyczącego umorzenia lub rozłożenia na raty stwierdzonej w tytule wykonawczym zaległości powodowałby niemożność egzekwowania. W ten sposób zobowiązany składając kolejne wnioski, bez względu wynik sprawy, trwale blokowałby egzekucję. Takiej możliwości, co oczywiste, ustawa nie przewiduje. Zarzut z art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. jest bowiem środkiem ochrony przed prowadzeniem postępowania egzekucyjnego w sytuacji, gdyby termin realizacji nakazu obowiązku został w innym postępowaniu odroczony, a nie jest sam w sobie środkiem służącym odroczeniu wykonania obowiązku. 11. Z tych też względów nie ma znaczenia dla sprawy, a zatem bezzasadny jest zarzut dotyczący nieprawidłowego doręczenia decyzji wierzyciela w postępowaniu dotyczącym rozłożenia zaległości na raty. Nie jest to bowiem postępowanie, którego dotyczy niniejsza sprawa i realizowana kontrola sądowa. Uchybienie to może być jedynie ocenianie w ramach kontroli sądowej tamtej decyzji, a nie postanowień wydanych przez organy egzekucyjne w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym. W nim zaś, co sąd skontrolował z urzędu wszelkie doręczenia były prawidłowe, a gwarancje procesowe zobowiązanej w pełni dochowane. Nie ma też mowy o naruszeniu zasad dookreślanych w art. 6 i 8 k.p.a. Sąd nie stwierdził też innych naruszeń czy to proceduralnych czy to dotyczących prawa materialnego, które obligowałyby go do uwzględnienia skargi z urzędu, ponad zakres jej zarzutów. Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.