II SA/Go 1040/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi E.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] stycznia 2012r. nr [...], wydaną na podstawie art. 27 ust. 1-3, ust. 7 pkt 2 oraz art. 12 w związku z art. 2 pkt 3 i pkt 10 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009r., nr 1, poz. 7 ze zm.), Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej ustalił dłużnikowi alimentacyjnemu E.B. należność do zwrotu w kwocie 3000 zł wraz z odsetkami ustawowymi w kwocie 329,63 zł (naliczonymi na dzień wystawienia decyzji) z tytułu wypłaconych do rąk A.K. świadczeń z funduszu alimentacyjnego, wypłaconych w okresie od [...] października 2010r. do [...] września 23011r. w kwocie 250 zł miesięcznie, na poczet alimentów należnych M.K.. Decyzję powyższą, wraz z pouczeniem o prawie wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w terminie 14 dni, doręczono skutecznie E.B. w dniu 14 lutego 2012r. (k. 27 akt administracyjnych). W dniu 20 lutego 2012r. do organu I instancji wpłynęło pismo E.B. informujące o niemożności uiszczenia wskazanej w decyzji kwoty. Jednocześnie skarżący zwrócił się z prośbą o wyjaśnienie, czy powinien złożyć odwołanie od przedmiotowej decyzji oraz czy A.K. nadal pobiera świadczenia na córkę M.K.. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] lutego 2012r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej poinformował skarżącego, iż A.K. nadal pobiera świadczenia z funduszu alimentacyjnego, a także przypomniał, że skarżący został poinformowany o możliwości złożenia odwołania w zawartym w decyzji pouczeniu. Kolejną decyzją z dnia [...] sierpnia 2013r. nr [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej ustalił E.B. należność do zwrotu w kwocie 1500 zł wraz z odsetkami ustawowymi w kwocie 226,34 zł (naliczonymi na dzień wystawienia decyzji) z tytułu otrzymanych przez A.K. świadczeń z funduszu alimentacyjnego, wypłaconych w okresie od [...] października 2010r. do [...] sierpnia 2012r. w kwocie 250 zł miesięcznie. Decyzję odebrała matka skarżącego A.B. w dniu 6 września 2012r. Dnia [...] września 2013r. E.B. skierował do organu I instancji odwołanie, w którym wniósł o "unieważnienie decyzji Ośrodka Pomocy Społecznej w sprawie spłaty świadczeń alimentacyjnych w kwocie 1726,34 zł", wskazując, że nie ma środków na utrzymanie i nie jest w stanie spłacić nawet najmniejszej kwoty zadłużenia. Postanowieniem z dnia [...] października 2013r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 1 i art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013r., poz. 267), stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zaskarżona decyzja organu I instancji z [...] stycznia 2012r. została doręczona E.B. w dniu [...] lutego 2012r., natomiast odwołanie od tej decyzji skarżący złożył dnia 13 września 2013r., a więc z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania przewidzianego przez przepisy kpa. Skargę na postanowienie SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniósł E.B., w której podkreślił, iż odwołanie jego dotyczyło decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej (wysłanej w dniu 3 września 2013r.), którą otrzymał w dniu 6 września 2013r. Przedstawił również swoją trudną sytuację materialną, uniemożliwiającą spłatę zadłużenia. W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej jako "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Ponadto z mocy przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd, sprawując kontrolę legalności zaskarżonego aktu, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd stwierdził, iż skarga pozostanie zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa. W myśl art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013r., poz. 267), zwanej dalej jako "kpa", odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Zgodnie natomiast z art. 134 zdanie pierwsze kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Analiza akt administracyjnych sprawy wykazała, że Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej, działając z upoważnienia Wójta Gminy, wydał dwie decyzje w przedmiocie ustalenia E.B. należności do zwrotu z tytułu otrzymywanych przez osobę uprawnioną – A.K. świadczeń z funduszu alimentacyjnego: decyzję z dnia [...] stycznia 2012r. nr [...] określającą kwotę 3000 zł wraz z odsetkami w kwocie 329,63 zł (łącznie kwota 3329,63 zł), obejmującą okres od [...] października 2010r. do [...] września 2011r. oraz decyzję z dnia [...] sierpnia 2013r. nr [...] określającą kwotę 1500 zł wraz z odsetkami w kwocie 226,34 zł (łącznie kwota 1726,34 zł), obejmującą okres od [...] października 2011r. do [...] sierpnia 2012r. Decyzja z dnia [...] stycznia 2012r. została doręczona E.B. w dniu 14 lutego 2012r. W tym samym dniu skarżący wystosował do organu I instancji pismo, w którym wniósł o udzielenie informacji we wskazanym zakresie, a w tym co do konieczności wniesienia odwołania od powyższej decyzji. W odpowiedzi organ udzielił skarżącemu stosownych informacji, między innymi odnoszących się do sposobu wnoszenia środków zaskarżenia. W dniu 13 września 2013r. (data stempla pocztowego) E.B. skierował za pośrednictwem organu I instancji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego pismo zatytułowane "Odwołanie w sprawie spłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego Ośrodkowi Pomocy Społecznej", w którym wniósł o unieważnienie decyzji w sprawie spłaty świadczeń alimentacyjnych w kwocie 1726,34 zł. Skarżący nie podał w przedmiotowym piśmie ani daty decyzji organu I instancji, od której się odwołuje, ani jej numeru, jednakże wyraźne wskazanie należności do zwrotu w kwocie 1726,34 zł pozwala, zdaniem Sądu na stwierdzenie, że skarżący nie zgodził się z rozstrzygnięciem organu z dnia [...] sierpnia 2013r. Tymczasem organy, zarówno Kierownik OPS, jak i SKO, arbitralnie uznały, że pismo z [...] września 2013r. stanowi odwołanie od decyzji z dnia [...] stycznia 2012r., co skutkowało wydaniem przez Kolegium zaskarżonego w sprawie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu, Kolegium zobligowane do dokładnego wyjaśnienia treści żądania strony, dowolnie potraktowało pismo skarżącego z [...] września 2013r. i bezzasadnie zakwalifikowało je jako odwołanie od decyzji z dnia [...] stycznia 2012r. Brak wskazania w odwołaniu daty i numeru zaskarżonej decyzji nie zwalniał organu odwoławczego z obowiązku dokładnego ustalenia zaskarżonego aktu (przedmiotu zaskarżenia), zwłaszcza, że skarżący wskazał kwotę określoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2013r. jako kwotę, której uiścić nie będzie w stanie. Nadto z ustaleń dokonanych przez Sąd wynika, że skarżący nie złożył innego pisma niż pismo z [...] września 2013r., które zostałoby potraktowane przez organy orzekające w sprawie jako odwołanie od decyzji Kierownika OPS z dnia [...] sierpnia 2013r. Zarówno treść odwołania E.B., jak i wniesionej skargi, pozwala na przyjęcie, że wolą skarżącego było poddanie kontroli instancyjnej decyzji Kierownika OPS z dnia [...] sierpnia 2013r., doręczonej skutecznie skarżącemu w dniu [...] września 2013r., a nie decyzji z dnia [...] stycznia 2012r. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. Rozpoznając ponownie sprawę, organ II instancji będzie zobowiązany dokonać szczegółowych ustaleń odnoszących się do przedmiotu zaskarżenia i zakończyć sprawę stosownym rozstrzygnięciem. O wstrzymaniu zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.