II SA/Go 1044/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi B.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Prezydent Miasta orzekł o cofnięciu B.B. uprawnień do kierowania pojazdami kat A, B do czasu wykazania się brakiem przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Decyzja została wydana na podstawie art. 103 ust. 1pkt 1 lit. a, w związku z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (DZ.U. z 2016 r. poz. 627). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że na wniosek Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wszczęte zostało postępowanie w sprawie skierowania B.B. na badania lekarskie, celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Decyzją z dnia [...] maja 2016 r. Prezydent Miasta skierował B.B. na badania lekarskie. W dniu 19 lipca 2016 r. do organu wypłynęło orzeczenie wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii: AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T, C1+E, C, C + E, D1, D1+E, D, D+E oraz pozwolenia do kierowania pojazdami. Dalej organ wskazał, że ustawa o kierujących pojazdami kładzie nacisk na zorganizowanie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Od osób kierujących pojazdami wymaga się spełnienia określonych wymogów odnoszących się do ich kwalifikacji oraz posiadania odpowiednich właściwości fizycznych i psychicznych. Konstrukcja art. 75 ust. 1 ustawy stanowi, że w razie stwierdzenia którejkolwiek sytuacji w nim wymienionych badanie lekarskie jest obowiązkowe w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Wydając orzeczenie o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami organ oparł się na orzeczeniu lekarskim nr [...], które jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 2 kpa. Do czasu wykazania się brakiem przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami organ jest zobowiązany do cofnięcia uprawnień. Ich przywrócenie jest możliwe po zmianie diagnozy, potwierdzonej właściwym orzeczeniem lekarskim. Od powyższej decyzji B.B. wniósł odwołanie. Skarżący wskazał, że podstawą wszczęcia procedury był konflikt z przewodniczącym składu orzekającego o stopniu niepełnosprawności, który po "utarczkach słownych" rozpoczął procedurę badań lekarskich zmierzającą do cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Skarżący zarzucił brak podstaw do skierowania na badania lekarskie, podnosząc że jego jedyną winą jest jego wiek (80 lat). Zdaniem skarżącego orzeczenie lekarskie, które jest podstawą cofnięcia uprawnień nie uwzględnia opinii lekarza rodzinnego, który stwierdził brak przeciwskazań do kierowania pojazdami, również lekarz okulista nie stwierdził takich przeciwskazań. Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy powyższą decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2016 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że materialnoprawną podstawę dla wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 103 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy z dni 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (DZ.U. z 2016 r. poz. 627). Wskazany przepis nie pozostawia swobodnemu uznaniu i ocenie organu kwestii cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W przypadku bowiem stwierdzenia przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim istnienia przeciwskazań zdrowotnych do kierowania przez stronę pojazdami silnikowymi, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami. W dniu [...] czerwca 2016 r., po przeprowadzeniu badania lekarskiego, Wojewódki Ośrodek Medycyny Pracy wydał orzeczenie lekarskie stwierdzające u skarżącego istnienie przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, dla których wymagane jest prawo jazdy kategorii: AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T, C1+E, C, C + E, D1, D1+E, D, D+E oraz pozwolenia do kierowania pojazdami. W ocenie organu odwoławczego decyzja I instancji wydana została przy uwzględnieniu treści wskazanego orzeczenia lekarskiego, które jest jednoznaczne i nie budzi wątpliwości, orzeczenie to jako ostateczne było dla organu wiążące. W tej sytuacji, zdaniem Kolegium, zarzuty odwołania nie mogły odnieść spodziewanego skutku. Od powyższej decyzji B.B. wniósł skargę. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że przepis art. 75 ust. 5 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami stanowi, o tym że badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami poddawane są osoby, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu ich zdrowia. Zdaniem skarżącego w jego sytuacji nie było podstaw do skierowania go na badania lekarskie. W piśmie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] kwietnia 2016r. nie wskazano na czym oparto zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego. Zdaniem skarżącego bez wskazania uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia nie było podstaw do kierowania go na badania. W.w. pismo z dnia [...] kwietnia 2016 r. skarżący odbiera jako element szykany wobec jego osoby. Skarżący zarzucił, że skierowanie na badania lekarskie nastąpiło bez formalnego wszczęcia postepowania w tej sprawie. W odczuciu skarżącego pozbawienie go uprawnień do kierowania pojazdami jest dla niego krzywdzące, tym bardziej że ze względu na jego stan niepełnosprawności uprawnienie to stanowiło znaczne ułatwienie życiowe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r., na pytanie Sądu skarżący oświadczył, że nie odwoływał się od orzeczenia lekarskiego z dnia [...] czerwca 2016 r. wydanego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy oraz od decyzji o skierowaniu go na badania lekarskie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – określanej dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych decyzji administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiot sądowej kontroli w niniejszej sprawie stanowiła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2016 r. o cofnięciu B.B. uprawnień do kierowania pojazdami kat A, B, do czasu wykazania się brakiem przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Podstawę cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami stanowił przepis art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (DZ.U. z 2016 r. poz. 627), zwana dalej ustawą. W myśl wskazanego przepisu ustawy starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Z treści przytoczonego powyżej przepisu art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy wynika dla starosty obowiązek wydania decyzji o pozbawieniu uprawnień do kierowania pojazdami, jeżeli w postępowaniu wyjaśniającym, poprzedzającym wydanie decyzji zostanie wydane orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań u konkretnej osoby do kierowania przez nią pojazdami. Trzeba wyraźnie wskazać, że decyzja w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy należy do kręgu decyzji, których wydanie nakazuje konkretny przepis prawa i organ administracji nie może od tego obowiązku odstąpić w sytuacji, gdy spełniona zostanie przesłanka faktyczna, tj. stwierdzenie istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Decyzje wydawane w trybie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy, stanowią akty o charakterze związanym, czyli takie, które nie zależą od uznania organu. Organ w przypadku stwierdzenia na podstawie ostatecznego orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem ma bowiem nie tylko prawo lecz i bezwzględny obowiązek wydać decyzję o określonej w przepisie treści. Należy również wskazać, że postępowanie, którego celem jest ocena stanu zdrowia kierowcy prowadzone jest przez uprawnionych lekarzy posiadających szczególne uprawnienia i kwalifikacje, a organy prowadzące postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji, o której stanowi art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy, nie mają prawnej możliwości weryfikacji wydanego orzeczenia lekarskiego, zarówno pod względem jego treści, jak i procedury, w której zapadło. Organy są związane orzeczeniem lekarskim i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych jego treścią. Zauważyć przy tym należy, że szczegółowe warunki i tryb przeprowadzania badania lekarskiego, jak również zakres badań lekarskich oraz jednostki uprawnione do przeprowadzania badań określone zostały w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2014 r. poz. 949). Zgodnie z § 10 ust. 1 tego rozporządzenia, jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań osób, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 3-5 ustawy, są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. Jak stanowi natomiast § 11 pkt 2 rozporządzenia, jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania ponownego badania lekarskiego, o którym mowa w art. 79 ust. 4 i 5 ustawy, w przypadku orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawnionego lekarza zatrudnionego w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy są tylko konkretnie oznaczone i wymienione w tym przepisie jednostki orzecznicze o wyższym poziomie referencyjnym, w tym - Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej W rozpatrywanej sprawie orzeczeniem lekarskim nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. Wojewódki Ośrodek Medycyny Pracy stwierdził u skarżącego istnienie przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T, C1+E, C, C + E, D1, D1+E, D, D+E oraz pozwolenia do kierowania pojazdami. Orzeczenie to stało się ostateczne, ponieważ skarżący nie skorzystał z przysługującego mu prawa wniesienia odwołania. Wobec jednoznacznej treści orzeczenia lekarskiego, po myśli art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy, obowiązkiem organu było wszczęcie postepowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie pozostają w kolizji przepisami prawa procesowego oraz przepisami prawa materialnego. Jak wyżej podniesiono decyzja organu pierwszej instancji zapadła w warunkach związania administracyjnego, gdyż treść orzeczenia lekarskiego, w którym stwierdzono przeciwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami, obligowała organ do wydania decyzji danej treści. Trzeba zwrócić uwagę, że argumentacja skargi zmierza do podważenia zasadności skierowania skarżącego na badania lekarskie, a zatem kwestionuje legalność postępowania poprzedzającego wszczęcie postępowania w danej sprawie. Podnoszenie zarzutów tej treści na obecnym etapie postępowania należy uznać za spóźnione i nie mające wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę, że skarżący nie kwestionował decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] maja 2016r. o skierowaniu go na badania lekarskie, jak również nie odwoływał się od orzeczenia lekarskiego z dnia [...] czerwca 2016 r., wydanego w wykonaniu w.w. decyzji o skierowaniu na badania lekarskie. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.