II SA/Go 1045/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym skargi D.B. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie udzielenia wyjaśnień postanawia odrzucić skargę. W piśmie z dnia [...] września 2015 r. skierowanym do Urzędu Miasta D.B. poinformowała, iż jako osoba niepełnosprawna zabiega o przyznanie pomocy finansowej na leczenie stomatologiczne, na które nie posiada środków własnych, a środków tych nie przyznaje jej również Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, pod którego opieką się znajduje. W związku z powyższym D.B. zwróciła się do Zastępcy Prezydenta Miasta do podjęcia działań na rzecz niepełnosprawnych, w tym w zakresie leczenia stomatologicznego. Strona zaproponowała, aby Pełnomocnik Prezydenta Miasta ds. Osób Niepełnosprawnych wystąpił do Dyrektora Narodowego Funduszu Zdrowia Oddziału o indywidualne rozpatrzenie jej wniosku. Na w/w pismo organ udzielił odpowiedzi w piśmie z dnia [...] października 2015 r., w związku z którym D.B. zwróciła się w dniu 16 października 2015 r. z zastrzeżeniami do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Po przekazaniu w/w pisma Prezydentowi Miasta organ ten w piśmie z dnia [...] października 2015 r. nr [...] skierowanym do Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyjaśnił, iż Prezydent Miasta udzielił Dyrektorowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej upoważnienia do rozpatrywania i rozstrzygania spraw z zakresu pomocy społecznej w tym udzielania wsparcia na leczenie i dlatego Pełnomocnik Prezydenta Miasta ds. Osób Niepełnosprawnych nie prowadzi odrębnego postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga o indywidualnych sprawach osób niepełnosprawnych w formie decyzji. Jednocześnie Prezydent poinformował, iż Pełnomocnik Miasta ds. Osób Niepełnosprawnych nie posiada odrębnych środków publicznych na wsparcie konkretnych osób z orzeczoną niepełnosprawnością z przeznaczeniem na konkretne cele. Dalej organ wskazał na zadania i kompetencje Pełnomocnika ds. Osób Niepełnosprawnych stwierdzając w związku z powyższym brak podstaw do spełnienia żądań D.B.. W dniu 12 listopada 2015 r. D.B. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego pismo, w którym nawiązując do treści pisma Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2015 r., zwróciła się o wyjaśnienie dlaczego zdaniem Prezydenta Miasta brak jest podstaw do spełnienia jej żądań i postulatów, skoro organ podległy Prezydentowi – Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej nie podejmuje działań mających na celu realizację wszystkich wniosków, żądań i postulatów strony. W odpowiedzi SKO pismem z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] wyjaśniło, iż SKO jest organem administracji publicznej wyższego stopnia i rozpoznaje odwołania od decyzji, zażaleń, żądań wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji. Kolegium podało, iż z treści pisma Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2015 r. [...] wynika, iż dnia 22 października 2015 r. strona złożyła monit do Prezydenta Miasta dotyczący braku odpowiedzi na pisma strony z dnia [...] września 2015 r. SKO wskazało, iż w piśmie z dnia [...] października 2015 r. Prezydent poinformował stronę, że na korespondencję złożoną w Urzędzie Miasta w miesiącu wrześniu 2015 r. stronie udzielono odpowiedzi. Pismo powyższe D.B. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. zarzucając organowi brak udzielenia odpowiedzi na pytania przez nią postawione i minięcie się z tematem sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie. Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium podało, że strona zaskarżyła nie decyzję a pismo, na które skarga jest niedopuszczalna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Przedmiotem skargi D.B. jest pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], w którym organ rozpoznał pismo skarżącej złożone w dniu [...] listopada 2015 r. Zgodzić należy się ze skarżącą, iż w zaskarżonym piśmie organ nie odniósł się do zagadnienia, którego dotyczyło pismo skarżącej z dnia [...] listopada 2015 r., gdyż SKO w piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. powołuje się co prawda na pismo Prezydenta Miasta z dnia [...] października 2015r. nr [...], przytaczając jednak inną jego treść niż ta wynikająca z akt sprawy. Powyższe jednak pozostało bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia, gdyż zasadnicze znaczenie w sprawie miało ustalenie czy zaskarżone przez D.B. pismo podlega kognicji sądu administracyjnego. Przed przystąpieniem bowiem do badania merytorycznej zasadności skargi Sąd ma obowiązek ustalić, czy sprawa będąca przedmiotem skargi należy do właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej p.p.s.a.). Katalog aktów prawnych oraz czynności organów administracji publicznej podlegających kontroli sądów administracyjnych wskazany został w treści przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a. Obejmuje on: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w powyższym katalogu oznacza, iż sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu. W myśl § 3 cyt. przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Nie ulega wątpliwości, iż zaskarżone pismo SKO nie stanowi decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.), ani postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, ani postanowienia rozstrzygającego sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.), czy też postanowienia wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3). Oczywistym jest też, że nie jest to również żaden z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4a do 7 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie zasadniczym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia było zatem to, czy zaskarżone pismo Kolegium mieści się w kategorii "innych aktów i czynności" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu przyjmuje się, że stosowanie tego przepisu może mieć miejsce, gdy spełnione są następujące przesłanki: 1) akt lub czynność nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych, skierowane do konkretnego podmiotu, 3) mają charakter publicznoprawny oraz 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2012, s. 31-32; T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, A. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2009, s. 29-31). Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2012, s. 32). Zaskarżone pismo Kolegium z dnia [...] listopada 2015 r. nie posiada tej ostatniej cechy, ponieważ brak jest bezpośredniego związku między treścią pisma organu a sferą praw i obowiązków skarżącej. Powyższe prowadzi do wniosku, że pismo to nie podlega zaskarżeniu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W konsekwencji należało uznać, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wobec powyższego w myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.