II SA/Go 1045/16

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-01-19

Skład orzekający: Jarosław Piątek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać umorzony, jeśli strona jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku uiszczania tych kosztów?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli strona jest z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ich uiszczania. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika może być przyznane stronie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, nawet jeśli korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
T.K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika. Skarżący wskazał swoje niskie dochody z zasiłków oraz ponoszone koszty utrzymania. Sąd uznał, że skarżący jest z mocy ustawy zwolniony z kosztów sądowych, co uzasadnia umorzenie postępowania w tym zakresie. Jednocześnie, sąd uznał wniosek o ustanowienie pełnomocnika za uzasadniony ze względu na trudną sytuację materialną skarżącego.
Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono radcę prawnego. 2. Umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.– Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2017 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.K. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania p o s t a n a w i a : 1. ustanowić radcę prawnego, 2. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. referendarz sądowy Jarosław Piątek 11 stycznia 2017 r. wpłynął do tut. sądu wniosek T.K. o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, ze otrzymuje zasiłek stały w wysokości 328,25 zł, a jego żona pobiera zasiłek stały w kwocie 422 zł. Nadto na dochód rodziny składa się zasiłek rodzinny (236 zł) oraz zasiłek pielęgnacyjny (153 zł). T.K. przedstawił ponoszone w ciągu roku koszty: energia elektryczna – 1.000 zł, woda – 600 zł, opał – 2.500 zł, koszty leczenia – 2.000 zł). Wniosek jest uzasadniony. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Należy wskazać, że T.K. w formularzu PPF nie wskazał precyzyjnie w jakim zakresie domaga się przyznania prawa pomocy. Z treści wniosku można wywieść, ze skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zważyć jednak trzeba, że skarżący z mocy ustawy jest zwolniony od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze oraz ratio legis instytucji prawa pomocy uznano, że wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika.. Przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych (art. 262 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. Analiza sytuacji materialnej T.K. prowadzi do wniosku, że została spełniona ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Należy wskazać, że miesięczny dochód rodziny skarżącego składającej się z czterech osób wynosi 811,75 zł (netto). Z formularza PPF wynika, że skarżący nie posiada oszczędności. Powyższe okoliczności uzasadniają tezę, że skarżący nie ma możliwości poczynienia wydatków nie służących bieżącemu – koniecznemu utrzymaniu. W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek T.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika jest uzasadniony. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznanie prawa pomocy umarza się. Z uwagi na fakt, iż skarżący jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych w niniejszej sprawie na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a., należy stwierdzić, że spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w przedmiocie zwolnienia od kosztów sadowych. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 249a p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. referendarz sądowy Jarosław Piątek

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło