II SA/Go 106/12

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-03-14

Skład orzekający: Mirosław Trzecki, Maria Bohdanowicz, Marek Szumilas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. z uwagi na ujawnienie dochodu z renty socjalnej, który nie został wykazany we wniosku, a następnie prawidłowo odmówił przyznania dodatku?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ ujawnienie dochodu z renty socjalnej, który nie został wykazany we wniosku o dodatek mieszkaniowy, stanowiło istotną nową okoliczność faktyczną, która istniała w dacie wydania pierwotnej decyzji, ale nie była znana organowi. W konsekwencji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ prawidłowo odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, wykazując dochód w wysokości 2.291,22 zł. Prezydent Miasta przyznał im dodatek. Następnie, po otrzymaniu informacji o rencie socjalnej jednego ze skarżących, której nie wykazano we wniosku, Prezydent Miasta wznowił postępowanie, uchylił poprzednią decyzję i odmówił przyznania dodatku z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, kwestionując prawidłowość wznowienia postępowania i odmowy przyznania dodatku, a także domagając się umorzenia nałożonych kwot.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Marek Szumilas (spr.) Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2012 r. sprawy ze skargi B.D. i A.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę. W dniu [...] stycznia 2009 roku B.D. i A.D. złożyli wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego wskazując w nim, iż liczba osób w ich gospodarstwie domowym wynosi 2. Podali też, iż dochód gospodarstwa domowego - w okresie trzech miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku (październik-grudzień) wyniósł 2.291,22 zł. Na kwotę tą złożyła się wyłącznie emerytura wnioskodawcy, bowiem w rubryce dotyczącej B.D. znalazła się informacja "nie pracuje na utrzymaniu męża" – wysokość dochodu "0". Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 roku Prezydent Miasta przyznał wnioskodawcom dodatek mieszkaniowy w wysokości po 99,14 zł miesięcznie na okres od [...] lutego 2009 do [...] lipca 2009 roku. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2011r. Prezydent Miasta, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kodeksu postępowania administracyjnego, wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ww. decyzją ostateczną z dnia [...] stycznia 2009 roku. W uzasadnieniu organ podał, iż w dniu [...] września 2011r. otrzymał kserokopie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2011r. (znak [...]) o podwyższeniu B.D. renty socjalnej. Pismem z dnia [...] października 2011r. ([...]) Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na wniosek Prezydenta Miasta podał, iż B.D. pobiera rentę socjalną o numerze [...], którą przyznano jej [...] października 2003r. na stałe. W związku z powyższym Prezydent Miasta uznał, iż fakt pobierania przez B.D. renty socjalnej stanowi okoliczność mogącą mieć istotny wpływ na wynik sprawy zakończonej przedmiotową decyzją z dnia [...] stycznia 2009r. i wobec tego wznowił postępowanie administracyjne. Następnie Prezydent Miasta, mając na uwadze, że B.D. w okresie 3 miesięcy poprzedzających wniosek o dodatek mieszkaniowy pobierała rentę w wysokości 534,48 zł miesięcznie (zgodnie z informacją ZUS), wyliczył ponownie dodatek mieszkaniowy i stwierdził, że świadczenie to wnioskodawcom nie przysługuje. Decyzją z dnia [...] listopada 2011r. ([...]) Prezydent Miasta, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 i art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 7 ust. 1 i 5 w związku z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), uchylił własną decyzję z dnia [...] lipca 2007r. i po ponownym rozpatrzeniu wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, odmówił przyznania tego świadczenia z uwagi na przekroczone kryterium dochodowe (art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych). W uzasadnieniu organ podał między innymi, iż zgodnie z art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jeżeli w wyniku wznowienia postępowania stwierdzono, że dodatek mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku, o których mowa w ust. 1, osoba otrzymująca dodatek mieszkaniowy jest obowiązana do zwrotu nienależnie pobranych kwot w podwójnej wysokości. Należności te wraz z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. Wypłatę dodatku mieszkaniowego w skorygowanej wysokości wstrzymuje się do czasu wyegzekwowania należności. Od powyższej decyzji w ustawowym terminie odwołali się B.D. i A.D. wskazując, że B.D. jest analfabetką i osobą niepełnosprawną i dlatego urzędnicy powinni ją pokierować a nie wykorzystywać jej analfabetyzm do swoich celów. Ponadto strona oświadczyła, że nie była świadoma i nie jest oszustką, natomiast A.D. stwierdził, że nie byli z żoną świadomi tego, że jej renta socjalna ma być wykazana. Decyzją z dnia [...] grudnia 2011r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 2, art. 3, art. 6 i art. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego ustalił, że stronie przyznano dodatek mieszkaniowy w oparciu o nieprawdziwe dane zawarte w deklaracji o dochodach, gdyż jak wynika z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2011 r. B.D. pobiera od 2003r. rentę socjalną. W oparciu o przepis art. 151 §1 pkt 2 k.p.a., organ I instancji uchylił decyzję dotychczasową z dnia [...] stycznia 2009r., gdyż stwierdził istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 §1 pkt 5 k.p.a, i wydał nową decyzję orzekającą o istocie sprawy. SKO stwierdziło, iż organ pierwszo instancyjny działał na podstawie przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych i danych zawartych we wniosku strony oraz uwzględnił zweryfikowane dane o dochodach stron. Do dochodu za miesiące październik - grudzień 2008r. wskazał emeryturę A.D. w kwocie 2.291,22 zł i rentę socjalną B.D. w kwocie 1.603,44 zł łącznie 3.894,66 zł. Pozostałe dane nie uległy zmianie. Organ odwoławczy podał, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, z zastrzeżeniem art. 7 ust, 3 i 4, świadczenie to przysługuje najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Stosownie do art. 3 ust. 1 cyt. ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego (art. 3 ust. 3). Dalej organ odwoławczy wskazał, iż art. 5 ust. 1 omawianej ustawy określa normatywną powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny) oraz podał jakiej powierzchni normatywnej dla celów dodatku mieszkaniowego, w przeliczeniu na liczbę, członków gospodarstwa domowego, nie może przekraczać lokal przekraczać. W przypadku gospodarstwa 2 – osobowego jest to 40 m2. Z kolei zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy wysokość dodatku mieszkaniowego dla takiego gospodarstwa wynosi 12% dochodów gospodarstwa domowego. Jednocześnie zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy jeżeli średni miesięczny dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1, jest równy lub wyższy od 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1, wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie 2-4-osobowym. Przepisy art. 6 ust. 3 i 4 stanowią, że wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego. Wydatkami tymi są: czynsz, opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na lokale mieszkalne u spółdzielni mieszkaniowej, zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną, odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego, inne niż wymienione w pkt 1-4 opłaty za używanie lokalu mieszkalnego, opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych. wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opalu. Zgodnie z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28.12.2001r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 z 2001 r. ze zm.) jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, za wydatek stanowiący podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opalu, uznaje się równowartość 5 kWh energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz starych opłat miesięcznych, na 1 m2 normatywnej powierzchni użytkowej, o której mowa w art. 5, z uwzględnieniem art. 6 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalacje ciepłej wody, za wydatek, stanowiący podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opalu, uznaje się równowartość 20 kWh energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na każdego członka gospodarstwa. Z załączonych akt sprawy wynika, że cena 1 kWh wynosiła 0.3967 zł. W świetle powyższego w przedmiotowej sprawie do wydatków na mieszkanie naliczono ryczałt za brak centralnego ogrzewania i centralnie dostarczanej ciepłej wody łącznie w kwocie 99.58 zł. Wysokość dodatku mieszkaniowego wynika z następującego wyliczenia 190,79 – 0,15 x 1298,22 = - 3,94. Rozpatrując sprawę Kolegium nie uwzględniło zarzutów odwołania dotyczących analfabetyzmu B.D., albowiem wniosek o dodatek mieszkaniowy złożył A.D., który prawdziwość danych zawartych w deklaracji potwierdził własnoręcznym podpisem. Skargę na powyższą decyzję Kolegium złożyli B.D. i A.D. powtarzając argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto skarżący wnieśli o umorzenie "nałożonych na nich kwot pieniężnych". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie może być uwzględniona, albowiem zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu, iż została ona wydana z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zakres kognicji sądów administracyjnych określa art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), w myśl którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta dokonywana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd dokonując kontroli stosownie do powyższych założeń uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, zaś w toku postępowania poprzedzającego jej wydanie nie doszło do takiego uchybienia przepisom proceduralnym, które w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm., zwanej dalej p.p.s.a.), skutkowałoby uchyleniem decyzji. Podstawową kwestią dla rozpoznania niniejszej sprawy jest problematyka związana ze wznowieniem postępowania, a w szczególności trafność zastosowanego w sprawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm.), przywoływanej dalej jako: "k.p.a." Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego" Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2005, str. 620). Enumeratywnie wymienione podstawy wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 k.p.a. nakazują organom dokonywanie ich precyzyjnej interpretacji, zwłaszcza, iż wznowienie postępowania jest szczególnym nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych. W sytuacji gdy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ administracji państwowej stwierdzi, że przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła, to kolejnym etapem winno być przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji ostatecznej. W rezultacie w wyniku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego organ wydaje decyzję, w której zgodnie z art. 151 k.p.a.: 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a., organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Nie uchyla się też decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 §2 k.p.a.). Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że organ prawidłowo postanowieniem z dnia 12 października 2011 r. wznowił, zgodnie z art. 149 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., postępowanie administracyjne w sprawie przyznania B. i A.D. dodatku mieszkaniowego zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta z dnia [...] stycznia 2009 roku nr [...]. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Cytowany przepis wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, nadto te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że organ nimi nie dysponował i nie były mu wcześniej znane. Z akt sprawy wynika, iż składając [...] stycznia 2009 r. wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego B. i A.D. oświadczyli, iż w okresie obejmującym październik, listopad i grudzień 2008r. dochody ich dwuosobowego gospodarstwa domowego wyniosły łącznie 2291,22 zł z tytułu emerytury A.D.. W deklaracji przy danych B.D. jako źródło dochodu podano: "nie pracowała, na utrzymaniu męża", wysokość dochodu: "0". Niespornym pozostaje, że skarżąca B.D. otrzymuje rentę socjalną na podstawie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nr [...] od [...] października 2003 r. na stałe. Dochody te nie zostały przez skarżących ujawnione we wniosku z [...] stycznia 2009 r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego, stanowiącym podstawę do ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego przyznanego decyzją z dnia [...] stycznia 2009r. Organy poza przytoczeniem przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie wskazały jednoznacznie co uznały za przesłankę wznowienia postępowania w sprawie, jednakże analiza treści decyzji organów administracji wskazuje, że podstawę wznowienia postępowania organy wywiodły z informacji od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o pobieraniu przez B.D. renty socjalnej – czyli uzyskiwaniu dochodu. Organ pierwszej instancji podaje, iż informację uzyskał z decyzji ZUS z dnia [...] marca 2011 r. o podwyższeniu renty socjalnej, w następstwie czego zwrócił się do ZUS o podanie informacji na temat pobieranego przez skarżącą świadczenia. W aktach administracyjnych znajduje się potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia zaświadczenia nr [...] wystawionego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział z dnia [...] października 2011 r., w odpowiedzi na zapytanie Wydziału Spraw Społecznych Urzędu Miasta. Zaświadczenie to potwierdza, że B.D. pobiera rentę socjalną przyznaną decyzją ZUS od [...] października 2003 r. na stałe i wskazuje wysokość pobieranego świadczenia rentowego. Zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 734, ze zm.) - zwana dalej ustawą. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy - według stanu prawnego obowiązującego na dzień wydania decyzji przez organ pierwszej i drugiej instancji - dodatek mieszkaniowy przysługuje m.in. najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych. Zasadą jest, że dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku (art. 3 ust. 1). Stosownie do treści art. 7 ust. 1 ustawy dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty. Wobec powyższego w sytuacji, kiedy po wydaniu decyzji ostatecznej, okazało się że dochody które stanowiły podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego były wyższe od wykazanych we wniosku skarżących złożonym w dniu [...] stycznia 2009 r. i uwzględnionych przez organ I instancji przy wydawaniu decyzji z dnia [...] stycznia 2009r., zaistniały podstawy do wznowienia postępowania i rozstrzygnięcia na nowo o istocie sprawy, tj. ustalenia prawa do dodatku mieszkaniowego i jego ewentualnej skorygowanej wysokości. Wyszła bowiem na jaw nowa istotna dla sprawy okoliczność, która istniała w dacie wydania decyzji ostatecznej z dnia [...] stycznia 2009 r. Z akt sprawy nie wynika, iżby okoliczność ta była znana organowi orzekającemu przy wydaniu decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego. We wniosku o przyznanie dodatku z [...] stycznia 2009 r., ani w deklaracji dochód B.D. z tytułu renty socjalnej nie został wykazany. Brak jest w aktach sprawy innych dowodów potwierdzających zarzuty skarżących, że organ posiadał wiedzę o uzyskiwaniu przez B.D. renty socjalnej i jej wysokości. Świadczenie to jest przyznawane wszakże decyzją innego organu niż Prezydent Miasta. Nie można zatem uznać, że okoliczność ta była znana z urzędu organowi właściwemu w sprawach przyznawania dodatków mieszkaniowych. Ponadto z akt administracyjnych innych spraw przedłożonych Sądowi przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wraz ze skargą (pismo obejmowało skargi na 9 decyzji) nie wynika, iżby przed wydaniem decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego organ posiadał wiedzę o uzyskiwaniu przez B.D. dochodu z tytułu renty socjalnej. Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy, za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. Określenie "wszelkie przychody", o którym mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych obejmuje to, co zostało uzyskane faktycznie. Inne znaczenie tego określenia wymagałoby specjalnej wskazówki interpretacyjnej w samej ustawie. Nie można określenia "przychody", które stanowią podstawę do obliczenia dochodu na potrzeby przyznania dodatku mieszkaniowego, wiązać z przychodem i dochodem w rozumieniu przepisów o podatkach lub o świadczeniach z ubezpieczenia społecznego, ponieważ ustawa o dodatkach mieszkaniowych w tym zakresie nie odsyła do innych ustaw. Treść cytowanych wyżej przepisów wskazuje, że otrzymywana przez skarżącą renta socjalna jest świadczeniem, które podlega uwzględnieniu przy obliczaniu dochodu dla potrzeb ustalania dodatku mieszkaniowego. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy, działając zgodnie z zasadami sformułowanymi w art. 7 i 77 § 1 k.p.a., wnikliwie zbadały wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (wysokość uzyskanych w gospodarstwie domowym dochodów w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku (3.894,66 zł), wielkość powierzchni mieszkaniowej (33,51m2) i wyposażenie lokalu w określone instalacje, wydatki na utrzymanie lokalu ponoszone w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku (108,45 zł) i prawidłowo dokonały wyliczenia, ze skarżącym nie przysługuje dodatek mieszkaniowy. Należy zauważyć, że argumenty podniesione przez skarżących w skardze nie mogły odnieść skutku, bowiem sąd administracyjny powołany jest jedynie do kontroli zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd nie posiada kompetencji do umorzenia należności skarżących, które powstają z mocy prawa. Podkreślenia wymaga, że chociaż zarówno w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, jak i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organy przywołały treść przepisu art. 7 ust. 9 ustawy, przepis ten nie mógł stanowić i nie stanowił w istocie podstawy prawnej zaskarżonej decyzji. Zobowiązanie ukształtowane w powyższym przepisie wynika bowiem wprost z mocy przepisu a zapis, w myśl którego należność obejmująca podwójną wysokość nienależnie wypłaconego dodatku mieszkaniowego podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji, należy rozumieć jako podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego (w zakresie wynikającym z omawianego przepisu), w razie ostatecznego uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego z powodu stwierdzenia, że dodatek przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku. Wobec tego ewentualne egzekwowanie przez właściwe organy jednostek samorządu terytorialnego wykonania obowiązku wynikającego bezpośrednio z omawianego przepisu prawa powinno nastąpić wyłącznie w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji (art. 2 § 1 pkt 5 w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 151 z późn.zm.), bez potrzeby konkretyzacji tego obowiązku w formie decyzji administracyjnej. Sprawa zwrotu tych należności jest więc sprawą odrębną. Skarżący mają możliwość, w odrębnym trybie, zwrócenia się do Prezydenta Miasta o rozłożenie na raty lub umorzenie w całości bądź w części spornej należności. Dodatkowo wskazać należy, iż organ I instancji mimo, iż stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. był wyłącznie A.D. jako wnioskodawca, zarówno postanowienie o wznowieniu jak i decyzję wydaną w wyniku wznowienia doręczył także B.D.. SKO uznało ją za stronę postępowania rozpoznając merytorycznie jej odwołanie i kierując także do niej decyzję z dnia [...] grudnia 2011 roku, zaskarżoną przez nią skargą do sądu administracyjnego. Mając na uwadze fakt uznania B.D. za stronę postępowania administracyjnego, przysługiwało jej prawo złożenia skargi do sądu administracyjnego (art. 50 § 1 p.p.s.a.). Podmiotem mającym interes prawny we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję administracyjną jest bowiem zarówno osoba mająca obiektywny interes prawny do udziału w postępowaniu administracyjnym, jak i niemający interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu adresat decyzji administracyjnej, np. decyzji skierowanej do osoby niebędącej stroną postępowania administracyjnego (M. Bogusz, Zaskarżanie decyzji administracyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 1997, s. 35, 36; podobnie WSA w Warszawie w wyroku z dnia 27 stycznia 2004 r. sygn. akt III SA 1617/02 oraz WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 20 stycznia 2011 r. sygn. I SA/Wr 1301/10, Lex 751141 ). Na marginesie należy wskazać, iż okoliczność, że decyzję w sprawie dodatku mieszkaniowego doręcza się zarządcy domu, a dodatek wypłaca się zarządcy, który zalicza dodatek na poczet należności na lokal i jest obowiązany zawiadomić organ przyznający dodatek o wystąpieniu zaległości – nie oznacza aby zarządca tylko dlatego stawał się stroną postępowania o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Uprawnienia i obowiązki zarządcy wyczerpująco reguluje bowiem sama ustawa, i nie stanowi to przedmiotu postępowania w sprawie dodatku mieszkaniowego. Wobec powyższego Sąd stwierdził, iż Wspólnota Mieszkaniowa nie była stroną postępowania wznowieniowego w sprawie dodatku mieszkaniowego skarżących, w rozumieniu art. 28 K.p.a.. W konsekwencji podmiotowi temu nie przysługiwał także przymiot uczestnika niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego na prawach strony (art. 33 p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło