II SA/Go 1064/12
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-12-28
Skład orzekający: Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody (emerytura i renta syna) są niskie, a dodatkowo jest przewlekle chora, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został uwzględniony, ponieważ skarżąca wykazała, że jej niskie dochody (emerytura i renta syna) oraz przewlekła choroba uniemożliwiają jej poniesienie kosztów postępowania sądowego. Sąd uznał, że posiadane środki pozwalają jedynie na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych, co jest zgodne z przesłankami określonymi w art. 246 § 1 pkt 1 PPSA.Stan faktyczny
Skarżąca J.Z. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki budynku gospodarczego. W uzasadnieniu podała, że pobiera niską emeryturę, a jej syn otrzymuje niską rentę, co stawia ją w trudnej sytuacji materialnej. Dodatkowo skarżąca jest przewlekle chora.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowiono radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2012 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.Z. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego p o s t a n a w i a : 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego.
14 grudnia 2012 r. wpłynął do tut. Sądu wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika.
W uzasadnieniu wniosku J.Z. podała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Oświadczyła, że pobiera emeryturę w wysokości 1.020 zł, a jej syn otrzymuje rentę w kwocie 750 zł.
Wniosek jest uzasadniony.
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika.
Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39).
Analiza sytuacji materialnej J.Z. prowadzi do wniosku, że została spełniona przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Należy wskazać, że przy rozpoznawaniu niniejszego wniosku uwzględniono dokumenty uzupełniające wniosek o przyznanie prawa pomocy złożone przez skarżącą do akt sprawy II SA/Go 904/12 (wpływ do Sądu – 20 grudnia 2012 r.).
Zważyć trzeba, że z przedłożonego zaświadczenia wynika, iż w okresie od [...] września 2012 do [...] listopada 2012 r. emerytura skarżącej wynosiła 1.084,14 zł.
Po dokonanym potrąceniu J.Z. otrzymywała kwotę 688,15 zł. Natomiast renta syna skarżącej po potrąceniach wynosiła 491,46 zł.
Nie można również pominąć, że skarżąca jest przewlekle chora, co potwierdza przedłożone zaświadczenie lekarskie.
W sprawie nie występują racjonalne przesłanki do zakwestionowania wiarygodności jej oświadczenia o braku oszczędności oraz majątku.
W świetle zasad doświadczenia życiowego nie powinna budzić zatem wątpliwości teza, że posiadane przez skarżącą środki pieniężne pozwalają jedynie na zabezpieczenie podstawowych potrzeb życiowych.
W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek J.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. został on uwzględniony.
Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło