II SA/Go 107/12
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-03-08
Skład orzekający: Aleksandra Wieczorek, Ireneusz Fornalik, Marek Szumilas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego było uzasadnione w sytuacji ujawnienia dochodu z renty socjalnej, który nie został wykazany we wniosku, a który istniał w dniu wydania pierwotnej decyzji?Ratio decidendi
Wznowienie postępowania administracyjnego było uzasadnione, ponieważ ujawnienie dochodu z renty socjalnej, który istniał w dniu wydania pierwotnej decyzji, ale nie był znany organowi, stanowi nową istotną okoliczność faktyczną. Organ prawidłowo uchylił poprzednią decyzję i wydał nową, uwzględniając rzeczywisty dochód gospodarstwa domowego, co doprowadziło do ustalenia niższej kwoty dodatku mieszkaniowego.Stan faktyczny
Wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego złożono w lipcu 2007 r., wskazując dochód gospodarstwa domowego w wysokości 2.033,04 zł (emerytura wnioskodawcy) i dochód żony jako "0". Prezydent Miasta przyznał dodatek w wysokości 100,86 zł miesięcznie. W 2011 r. organ wznowił postępowanie z urzędu, ujawniając, że żona wnioskodawcy pobierała rentę socjalną w wysokości 501,87 zł miesięcznie w okresie poprzedzającym złożenie wniosku. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ uchylił poprzednią decyzję i przyznał dodatek w nowej, niższej wysokości 40,63 zł miesięcznie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucali, że nie zostali poinformowani o obowiązku wykazywania renty socjalnej i że organ posiadał wiedzę o jej pobieraniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędzia WSA Marek Szumilas Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2012 r. sprawy ze skargi B.D. i A.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę.
W dniu 2 lipca 2007 r. A.D. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego wskazując w nim, iż jego gospodarstwo domowe obejmuje 2 osoby ( jego i żonę B.D.). Wskazał w jego treści, iż dochód gospodarstwa domowego - w okresie trzech miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku wyniósł 2.033,04 zł. W załączonej do wniosku deklaracji o wysokości dochodów za okres 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku ( IV, V i VI 2007 r.) oświadczył, pod rygorem odpowiedzialności karnej, iż dochód gospodarstwa stanowi wyłącznie jego emerytura w wysokości 2 033,04 zł, a dochód żony B.D. wynosi "0".
Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. Prezydent Miasta przyznał wnioskodawcy dodatek mieszkaniowy w wysokości po 100,86 zł miesięcznie na okres od [...] sierpnia 2007 do [...] stycznia 2008 r.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2011r. Prezydent Miasta, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] lipca 2007 r. W uzasadnieniu organ podał, iż [...] września 2011r. otrzymał kserokopię decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2011r. (znak [...]) o podwyższeniu B.D. renty socjalnej, a pismem z dnia [...] października 2011r. ([...]) Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na wniosek Prezydenta Miasta podał, iż B.D. pobiera rentę socjalną o numerze [...], którą przyznano jej [...] października 2003r. na stałe. Organ wskazał, iż fakt pobierania przez B.D. renty socjalnej stanowi okoliczność mogącą mieć istotny wpływ na wynik sprawy zakończonej przedmiotową decyzją z dnia [...] lipca 2007r., co uzasadnia wznowienie postępowania administracyjnego ze względu na ujawnienie, istniejących w dniu wydania decyzji, okoliczności nieznanych organowi.
Przeliczając wysokość dodatku mieszkaniowego z uwzględnieniem faktu otrzymywania przez B.D. w okresie 3 miesięcy poprzedzających wniosek o dodatek mieszkaniowy ( IV, V i VI 2007 r. ) renty socjalnej w wysokości po 501,87 zł miesięcznie (zgodnie z informacją ZUS), organ ustalił nową wysokość dodatku mieszkaniowego w wysokości po 40,63 zł miesięcznie, w tym ryczałt za brak CO i CW w wysokości 18,42 zł miesięcznie.
Decyzją z dnia [...] listopada 2011r. ([...]) Prezydent Miasta, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 i art. 104 Kpa oraz art. 7 ust. 1 i 5 w związku z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), uchylił własną decyzję z dnia [...] lipca 2007r. i po ponownym rozpatrzeniu wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, przyznał to świadczenie w nowo ustalonej wysokości, tj. 40,63 zł, w tym ryczałt za brak CO i CW w wysokości 18,42 zł miesięcznie za okres od [...] sierpnia 2007 do [...] stycznia 2008 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż we wniosku z [...] lipca 2007 r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego na lokal mieszkalny przy ulicy [...] o powierzchni użytkowej - 33,51 m2 A.D. wskazał, iż łączny dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku ( IV, V i VI 2007 r.) stanowiła wyłącznie jego emerytura w wysokości 2 033,04 zł , a B.D. nie osiągnęła żadnego dochodu, nie pracowała. Po rozpatrzeniu wniosku wydano decyzję z dnia [...] lipca 2007 r. przyznającą dodatek mieszkaniowy w wysokości 100,86 zł, na okres od [...] sierpnia 2007 do [...] stycznia 2008 r.
W dniu [...] września 2011r. Wydział Spraw Społecznych Urzędu Miasta otrzymał kserokopię decyzji wydanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział z dnia [...] marca 2011r. o podwyższeniu renty znak: [...] przysługującej B.D.. Organ administracji uznał, że powyższa informacja może mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy zakończonej ww. decyzją ostateczną, z uwagi na treść art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych definiującego zakres ustalenia dochodu dla potrzeb niniejszego świadczenia. Wobec powyższego organ wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział z wnioskiem o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych i podanie informacji od kiedy i w jakiej wysokości B.D. przysługuje renta socjalna. W odpowiedzi ZUS Oddział, w piśmie z dnia [...] października 2011 r. podał, że B.D. pobiera rentę socjalną o numerze [...] przyznaną od [...] października 2003 r. na stałe. Organ rentowy wskazał także wysokość pobieranego świadczenia w okresie od marca 2006 do lutego 2008 r. która wynosiła 501,87 zł miesięcznie. Na tej podstawie organ ustalił, że w miesiącach objętych deklaracją o dochodach, tj. w X, XI, XII 2010 r. B.D. pobierała rentę socjalną w wysokości po 501,87 zł miesięcznie, co stanowiło podstawę do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z [...] lipca 2007r. [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. W wyniku wznowionego postępowania organ ustalił, że dodatek mieszkaniowy przyznany powyższą decyzją przyznano na podstawie nieprawdziwych danych, albowiem w deklaracji o wysokości dochodów gospodarstwa domowego wnioskodawca nie wykazał dochodów B.D. z tytułu renty socjalnej, mimo takiego obowiązku określonego w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Zatem na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 Kpa uchylono decyzję dotychczasową, gdyż stwierdzono istnienie podstaw do jej uchylenia w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt. 5 Kpa. Rozpatrując ponownie wniosek z dnia [...] lipca 2007r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego, organ I instancji ustalił faktyczną wysokość dochodu gospodarstwa domowego doliczając do dochodu wykazanego w deklaracji dochód osiągnięty przez B.D. z tytułu renty socjalnej w wysokości 1 505,61 zł. Łączny dochód 2-osobowego gospodarstwa domowego za okres pełnych trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku, tj. za miesiąc IV, V i VI 2007 r. wyniósł 3 538,65 zł. Organ wskazał, iż na podstawie art. 7 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatku mieszkaniowego nie przyznaje się, gdyż jest on mniejszy niż 2% najniższej emerytury. Do decyzji dołączono wyliczenie nowej wysokości dodatku mieszkaniowego. Dodatkowo w uzasadnieniu organ przywołał treść art. 7 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
W ustawowym terminie ( łącznie czterema pismami z dnia [...] listopada 2011r. ) B.D. i A.D. wnieśli odwołania od "wszystkich decyzji wydanych na ich niekorzyść", wskazując, iż nie wiedzieli, że we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego renta socjalna winna zostać wykazana jako dochód. Podnieśli w nich, że B.D. jest analfabetką i osobą niepełnosprawną zatem urzędnicy powinni nią pokierować, a nie wykorzystywać jej analfabetyzm do swoich celów, nadto, że A.D. wywodził, iż Wydział Spraw Społecznych miał wiedzę o rencie żony.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2011r. (znak [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 2, art. 3, art. 6 i art. 7 ustawy o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71 poz. 734, ze zm.,) utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał ustalony stan faktyczny sprawy. Stwierdził, że organ pierwszej instancji po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego ustalił, że stronie przyznano dodatek mieszkaniowy
w oparciu o nieprawdziwe dane zawarte w deklaracji o dochodach. Jak bowiem wynika z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2011r. B.D. w okresie IV, V i VI 2007 r. otrzymywała rentę socjalną w kwocie po 501,87 zł miesięcznie. Wysokość tego świadczenia nie została wykazana w deklaracji o dochodach z dnia [...] lipca 2007 r., mimo że deklaracja ta zawierała definicję dochodu i w związku z tym strona miała możliwość zapoznania się z jej treścią. Organ II instancji wskazał, iż w oparciu o przepis art. 151 § 1 pkt 2 Kpa, organ I instancji prawidłowo uchylił decyzję dotychczasową z dnia [...] lipca 2007 r., gdyż stwierdził istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa i wydał nową decyzję orzekającą o istocie sprawy, tj. przyznał dodatek mieszkaniowy w kwocie 40,63 zł. Orzekając o istocie sprawy organ działał na podstawie zacytowanych w decyzji przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych i danych zawartych we wniosku strony oraz uwzględnił zweryfikowane dane o dochodach gospodarstwa. Do dochodu za miesiące IV, V i VI 2007 r. wskazał emeryturę A.D. w kwocie 2 033,04 zł i rentę socjalną B.D. w kwocie 1 505,61 zł, łącznie 3 538,65zł. Pozostałe dane nie uległy zmianie. Organ odwoławczy przedstawił szczegółowo sposób wyliczenia dodatku mieszkaniowego, uwzględniając ryczałt za brak centralnego ogrzewania i centralnie dostarczanej ciepłej wody łącznie w kwocie 99,58 zł. Wysokość dodatku mieszkaniowego wynika z następującego wyliczenia: 182,18 -0.12 x 1 179,55 = 40,63 zł.
Odnosząc się do wywodów odwołania Kolegium nie uwzględniło zarzutów dotyczących analfabetyzmu B.D., albowiem wniosek o dodatek mieszkaniowy złożył A.D., który prawdziwość danych zawartych w deklaracji potwierdził własnoręcznym podpisem.
B. i A. małżonkowie D. w ustawowym terminie wnieśli na powyższą decyzję ( oraz 8 innych decyzji SKO w podobnym przedmiocie ) skargę, zarzucając w niej, iż decyzje są dla nich bardzo krzywdzące ponieważ urzędnicy nie poinformowali B.D. przy składaniu wniosku o dodatek mieszkaniowy, że postępuje niezgodnie z prawem nie wskazując do dochodu renty socjalnej. Przeciwnie informowali, iż skarżąca nie musi jej podawać, a później okazało się, że "tylko przymykali oko". Skarżąca podobnie jak w odwołaniu podniosła, iż jest analfabetką i nigdy nie chodziła do szkoły, jest osobą upośledzoną umysłowo. W ocenie skarżących urzędnicy oraz Prezydent Miasta skrzywdzili ich bowiem wiedzieli o rencie socjalnej, a mimo tego nie poinformowali, że w związku z tym nie należy się dodatek mieszkaniowy. Skarżący podnieśli, iż ich niewielki dochód uniemożliwia im zwrot kwot pobranych tytułem dodatku. Tym bardziej, iż obowiązek zwrotu spowodowany jest zaniedbaniem urzędników, którzy przy ubieganiu się o dodatek mieszkaniowy nie poinformowali nieświadomej strony, że dodatek nie przysługuje od kiedy uzyskała rentę socjalną. Skarżący wskazali, że ponownie o dodatek mieszkaniowy się nie ubiegają, jednocześnie wnosząc o umorzenie nałożonych na nich kwot pieniężnych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie w dniu 8 marca 2012 r. skarżący podtrzymali zarzuty skargi, wywodząc dodatkowo, iż wprawdzie wniosek podpisał A.D., to składała go w urzędzie B.D. i to ją zapewniano, iż nie musi we wniosku o dodatek mieszkaniowy wskazywać pobieranej renty socjalnej. Podali także, iż już uzyskali decyzje o rozłożeniu na raty nadpłaconych dodatków mieszkaniowych, jednakże odwołali się od nich domagając się umorzenia należności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zakres kognicji sądów administracyjnych określa art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), w myśl którego sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta dokonywana jest pod względem zgodności z prawem.
Sąd dokonując kontroli stosownie do powyższych założeń uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, zaś w toku postępowania poprzedzającego jej wydanie nie doszło do takiego uchybienia przepisom proceduralnym, które w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej: ppsa ), skutkowałoby uchyleniem decyzji.
Podstawową kwestią dla rozpoznania niniejszej sprawy pozostawała problematyka związana ze wznowieniem postępowania, a w szczególności trafność zastosowanego w sprawie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm.), przywoływanej jako: "Kpa"
Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad wyliczonych wyczerpująco w przepisach prawa procesowego (B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego" Komentarz, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2005, str. 620). Enumeratywnie wymienione podstawy wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 Kpa nakazują organom dokonywanie ich precyzyjnej interpretacji, zwłaszcza, iż wznowienie postępowania jest szczególnym nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji ostatecznych. W sytuacji gdy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ administracji państwowej stwierdzi, że przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła, to kolejnym etapem winno być przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy będącej przedmiotem weryfikowanej decyzji ostatecznej. W rezultacie w wyniku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego organ wydaje decyzję, w której zgodnie z art. 151 Kpa:
1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo
2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 Kpa, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji. Nie uchyla się też decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 §2 Kpa).
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że organ prawidłowo, postanowieniem z dnia 12 października 2011 r. wznowił, zgodnie z art. 149 Kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, postępowanie administracyjne w sprawie przyznania A.D. dodatku mieszkaniowego, zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2007r. nr [...]. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Cytowany przepis wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej, nadto te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że organ nimi nie dysponował i nie były mu wcześniej znane.
Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, iż składając [...] lipca 2007 r. wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego A.D. oświadczył, iż w okresie obejmującym IV, V i VI 2007 r. dochody dwuosobowego gospodarstwa domowego wyniosły łącznie 2033,04 zł i pochodziły wyłącznie z emerytury A.D.. W deklaracji przy danych B.D. jako źródło dochodu podano: "nie pracuje", wysokość dochodu: "0". Prawdziwość zawartego w niej oświadczenia o dochodach została potwierdzona własnoręcznym podpisem przez A.D., co nastąpiło – jak wynika z treści deklaracji - pod rygorem odpowiedzialności karnej. Na wskazanym druku znajduje się też informacja o tym jak należy rozumieć pojęcie dochodu.
W toku postępowania wznowieniowego niespornym pozostawała także kwestia pobierania przez skarżącą B.D. renty socjalnej w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku w kwocie po 501,87 zł miesięcznie. Dochód gospodarstwa domowego wnioskodawcy z tytułu renty żony nie został przez niego ujawniony we wniosku z [...] lipca 2007 r. o przyznanie dodatku mieszkaniowego, stanowiącym wraz z deklaracją podstawę do ustalenia wysokości dodatku mieszkaniowego przyznanego decyzją z dnia [...] lipca 2007r. na okres sierpień 2007 – styczeń 2008 r. Wprawdzie organy poza przytoczeniem przepisu art. 145 § 1 pkt 5 Kpa nie wskazały jednoznacznie co uznały za przesłankę wznowienia postępowania w sprawie, jednakże analiza treści uzasadnień ich decyzji wskazuje, że podstawę wznowienia postępowania organy wywiodły z informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o pobieraniu przez B.D. renty socjalnej – czyli uzyskiwaniu dochodu. Organ pierwszej instancji wskazał, iż informację uzyskał z decyzji ZUS z dnia [...] marca 2011r. o podwyższeniu renty socjalnej, w następstwie czego zwrócił się do ZUS o podanie informacji na temat pobieranego przez skarżącą świadczenia. W aktach administracyjnych znajduje się potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia zaświadczenia nr [...] wystawionego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział z dnia [...] października 2011 r., w odpowiedzi na zapytanie Wydziału Spraw Społecznych Urzędu Miasta. Zaświadczenie to potwierdza, że B.D. pobiera rentę socjalną przyznaną decyzją ZUS od [...] października 2003 r. na stałe i wskazuje wysokość pobieranego świadczenia rentowego.
Zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości, wypłacania oraz ewentualnego zwrotu dodatków mieszkaniowych reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatku mieszkaniowym ( Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) zwanej dalej "ustawą". W myśl art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy, według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji organów pierwszej i drugiej instancji, dodatek mieszkaniowy przysługuje m.in. najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych. Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 ustawy, stanowiącym podstawę materialnoprawną decyzji wydanych w niniejszej sprawie, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego
w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8.
Wobec powyższego w sytuacji, kiedy po wydaniu decyzji ostatecznej, okazało się że dochody które stanowiły podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego były wyższe od wykazanych we wniosku skarżącego A.D. złożonym w dniu [...] lipca 20007 r. i uwzględnionych przez organ I instancji przy wydawaniu decyzji z dnia [...] lipca 2007 r., zaistniały podstawy do wznowienia postępowania i rozstrzygnięcia na nowo o istocie sprawy, tj. ustalenia prawa do dodatku mieszkaniowego i jego ewentualnej skorygowanej wysokości. Wyszła bowiem na jaw nowa, istotna dla sprawy okoliczność, która istniała w dacie wydania decyzji ostatecznej z dnia [...] stycznia 2011 r. Z akt sprawy nie wynika, by okoliczność ta była znana organowi orzekającemu przy wydaniu decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego. We wniosku o przyznanie dodatku ani w dołączonej do niego deklaracji , mającej charakter dowodu o jakim mowa w art. 75 § 2 Kpa, dochód B.D. z tytułu renty socjalnej nie został wykazany przez wnioskodawcę A.D.. Brak jest natomiast w aktach administracyjnych sprawy dowodów potwierdzających zarzuty skarżących, że organ posiadał wiedzę o uzyskiwaniu przez B.D. renty socjalnej i jej wysokości. Świadczenie to jest przyznawane wszakże decyzją innego organu niż Prezydent Miasta. Ponadto z akt administracyjnych innych spraw przedłożonych Sądowi przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wraz ze skargą ( pismo obejmowało skargi na 9 decyzji) nie wynika, by przed wydaniem decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego organ posiadał wiedzę o uzyskiwaniu przez B.D. dochodu z tytułu renty socjalnej.
W toku postępowania wznowieniowego sami skarżący nie wykazali jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej dla wykazania, iż powoływana przez nich okoliczność ( pobieranie renty socjalnej przez B.D.) była znana organowi I instancji przed wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2007r. Przy, wynikającej z ustawy o dodatku mieszkaniowym, konstrukcji przyznawania tego świadczenia, nie można też czynić zarzutów organowi, iż przed wydaniem tej decyzji nie prowadził postępowania w celu ujawnienia potencjalnie istniejących innych dochodów gospodarstwa domowego wnioskodawcy niż te wskazane przez niego w deklaracji złożonej pod rygorem odpowiedzialności karnej. Zatem brak jest podstaw by uznać, że okoliczność pobierania renty socjalnej przez B.D. była znana organowi właściwemu w sprawach przyznawania dodatków mieszkaniowych w momencie wydawania decyzji z dnia [...] lipca 2007 r.
Zgodnie z art. 3 ust. 3 powoływanej ustawy, za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. Treść cytowanych wyżej przepisów wskazuje, że otrzymywana przez skarżącą renta socjalna jest świadczeniem, które podlega uwzględnieniu przy obliczaniu dochodu dla potrzeb ustalania dodatku mieszkaniowego.
Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy, działając zgodnie z zasadami sformułowanymi w art. 7 i 77 § 1 Kpa zbadały wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (wysokość uzyskanych w gospodarstwie domowym dochodów w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, wielkość powierzchni mieszkaniowej i wyposażenie lokalu w określone instalacje, wydatki na utrzymanie lokalu ponoszone w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku ) i prawidłowo dokonały wyliczenia przysługującego skarżącym dodatku mieszkaniowego z uwzględnieniem przysługującego ryczałtu za brak centralnego ogrzewania oraz brak centralnie ciepłej wody, zgodnie z regułami określonymi w przepisach art. 6 ustawy i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych ( Dz.U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.).
Ze wskazanych uprzednio powodów Sąd zważył, iż uchylenie we wznowionym postępowaniu decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2007 r. o przyznaniu A.D. dodatku mieszkaniowego w wysokości 100,86 zł na okres od [...] sierpnia 2007 do [...] stycznia 2008 r. oraz orzeczenie o przyznaniu dodatku mieszkaniowego na ten okres w kwocie 40, 63 zł odpowiada prawu.
Należy zauważyć, że argumenty podniesione przez skarżących w skardze oraz na rozprawie nie mogły odnieść skutku, bowiem sąd administracyjny powołany jest jedynie do kontroli zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd nie posiada kompetencji do umorzenia należności skarżących, które powstają z mocy prawa.
Podkreślenia wymaga, że chociaż zarówno w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, jak i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organy przywołały treść przepisu art. 7 ust. 9 ustawy, przepis ten nie mógł stanowić i nie stanowił w istocie podstawy prawnej zaskarżonej decyzji. Zobowiązanie ukształtowane w powyższym przepisie wynika bowiem wprost z mocy przepisu a zapis, w myśl którego należność obejmująca podwójną wysokość nienależnie wypłaconego dodatku mieszkaniowego podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji, należy rozumieć jako podstawę do wszczęcia postępowania egzekucyjnego (w zakresie wynikającym z omawianego przepisu), w razie ostatecznego uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego z powodu stwierdzenia, że dodatek przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych w deklaracji lub wniosku. Wobec tego ewentualne egzekwowanie przez właściwe organy jednostek samorządu terytorialnego wykonania obowiązku wynikającego bezpośrednio
z omawianego przepisu prawa powinno nastąpić wyłącznie w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji ( art. 2 § 1 pkt 5 w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 151 z późn.zm.), bez potrzeby konkretyzacji tego obowiązku w formie decyzji administracyjnej. Sprawa zwrotu tych należności jest więc sprawą odrębną. Skarżący mają możliwość, w odrębnym trybie, zwrócenia się do Prezydenta Miasta o rozłożenie na raty lub umorzenie w całości bądź w części spornej należności.
Dodatkowo wskazać należy, iż organ I instancji mimo, iż stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. był wyłącznie A.D. jako wnioskodawca, zarówno postanowienie o wznowieniu jak i decyzję wydaną w wyniku wznowienia doręczył także B.D.. SKO uznało ją za stronę postępowania rozpoznając merytorycznie jej odwołanie i kierując także do niej decyzję z dnia [...] grudnia 2011 roku , zaskarżoną przez nią skargą do sądu administracyjnego. Mając na uwadze fakt uznania B.D. za stronę postępowania administracyjnego, przysługiwało jej prawo złożenia skargi do sądu administracyjnego (art. 50 § 1 ppsa).
Podmiotem mającym interes prawny we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję administracyjną jest bowiem zarówno osoba mająca obiektywny interes prawny do udziału w postępowaniu administracyjnym, jak i niemający interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu adresat decyzji administracyjnej, np. decyzji skierowanej do osoby niebędącej stroną postępowania administracyjnego (M. Bogusz, Zaskarżanie decyzji administracyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 1997, s. 35, 36; podobnie WSA w Warszawie w wyroku z dnia 27 stycznia 2004 r. sygn. akt III SA 1617/02 oraz WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 20 stycznia 2011 r. sygn. I SA/Wr 1301/10, Lex 751141 ).
Na marginesie należy także wskazać, iż okoliczność, że decyzję w sprawie dodatku mieszkaniowego doręcza się zarządcy domu, a dodatek wypłaca się zarządcy, który zalicza dodatek na poczet należności na lokal i jest obowiązany zawiadomić organ przyznający dodatek o wystąpieniu zaległości – nie oznacza, by zarządca stawał się stroną postępowania o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Uprawnienia i obowiązki zarządcy wyczerpująco reguluje bowiem sama ustawa, i nie stanowi to przedmiotu postępowania w sprawie dodatku mieszkaniowego. Wobec powyższego Sąd stwierdził, iż Wspólnota Mieszkaniowa nie była stroną postępowania wznowieniowego w sprawie dodatku mieszkaniowego skarżących, w rozumieniu art. 28 Kpa. W konsekwencji podmiotowi temu nie przysługiwał także przymiot uczestnika niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego na prawach strony ( art. 33 ppsa).
Mając powyższe na uwadze skarga podlega oddaleniu, na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło