II SA/Go 1085/16

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-04-05

Skład orzekający: Jacek Jaśkiewicz, Grażyna Staniszewska, Aleksandra Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ocena projektu w ramach konkursu o dofinansowanie, przeprowadzona przez instytucję zarządzającą, naruszyła prawo, a jeśli tak, to czy naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny?
Ratio decidendi
Ocena projektu i rozstrzygnięcie protestu naruszyły zasady przejrzystości i rzetelności, a tym samym zasadę równego dostępu do pomocy. Sposób sformułowania ocen i wniosków był nieczytelny, chaotyczny i niespójny. Instytucja zarządzająca nie wykazała, dlaczego pomimo uwzględnienia ponad 60% zarzutów protestu, wynik punktowy pozostał niezmieniony. Ponadto, ocena ekspertów nie może zastępować oceny własnej instytucji zarządzającej. W związku z tym, stwierdzono naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na wynik oceny.
Stan faktyczny
Skarżąca M.S. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu w ramach konkursu ogłoszonego przez Zarząd Województwa. Wniosek uzyskał pozytywną ocenę pierwszego eksperta, ale negatywne oceny drugiego i trzeciego eksperta. Organ poinformował o negatywnej ocenie projektu. Skarżąca wniosła protest, zarzucając błędy w ocenie merytorycznej, zadań i budżetu projektu. Organ rozpatrzył protest negatywnie, mimo uwzględnienia części zarzutów. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o zasadach realizacji programów oraz Kodeksu postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez Zarząd Województwa, a Zarząd Województwa został obciążony kosztami postępowania na rzecz skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi M.S. na informację Zarządu Województwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny projektu I. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, II. przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania przez Zarząd Województwa, III. zasądza od Zarządu Województwa na rzecz skarżącej M.S. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. 1. Zarząd Województwa będący instytucją zarządzająca w rozumieniu przepisów ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2020 z dnia 11 Iipca 2014 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 217) ogłosił konkurs dotyczący upowszechnienia kształcenia ustawicznego, związanego z nabywaniem i doskonaleniem kwalifikacji zawodowych. W ramach konkursu projekt wraz wnioskiem o dofinasowanie złożyła M.S., zgłaszając również partnera T sp. z o.o. sp.k., który współuczestniczyć miał przy realizacji projektu. Pismem z dnia [...] października 2016 r., organ poinformował wnioskującą o negatywnej ocenie projektu. Z przesłanego arkusza ocen wynikało, że wniosek projekt został pozytywnie oceniony przez pierwszego z opiniujących ekspertów (87/100 punktów), natomiast drugi z ekspertów ocenił negatywnie wniosek, przyznając wnioskodawcy 69/100 możliwych punktów (wymagane było 70 % maksymalnej punktacji). Ocena projektu przez powołanego na wniosek skarżącej trzeciego eksperta była również negatywna (68/100 punktów). Powołując się na te oceny organ wskazał, iż wniosek o dofinansowanie projektu, aby mógł zostać skierowany do dofinansowania musi uzyskać od każdego oceniającego, którego ocena jest brana pod uwagę, pozytywną ocenę za spełnianie wszystkich kryteriów obligatoryjnych z części A, B i C KOF-M oraz pozytywną ocenę za część D KOF-M. Pozytywna ocena za część D KOF-M oznacza uzyskanie minimum 70% punktów za każda część podlegającą ocenie w tej części KOF-M tj. Ili, IV, 5.1, 5.2, 5.3-5.5 oraz V. Wniosek o dofinansowanie projektu, który nie spełnił warunków podanych powyżej, nie może uzyskać dofinansowania nawet, gdy ogólna liczba punktów uzyskanych w części D KOF-M będzie wyższa niż 70 punktów. Niespełnienie któregokolwiek z kryterium wyboru ocenianego w części A, B, C KOF-M skutkuje przyznaniem zera punktów w końcowej ocenie wniosku o dofinansowanie projektu. Dalej organ wskazał, że szczegółowa informacja o wynikach oceny wniosku o dofinansowanie projektu znajduje się w dokumentach: Karty Oceny Formalno-Merytorycznej Wniosku o Dofinansowanie Projektu, Zestawieniu Ocen, które stanowią załączniki do niniejszego pisma. 2. Wnioskująca nie zgodziła się z oceną i w dniu 4 listopada 2016 roku wniosła protest od negatywnego wyniku oceny formułując szczegółowe zarzuty dotyczące negatywnych ocen ekspertów zawartych w części D karty oceny merytorycznej wniosku: - opis projektu w kontekście właściwego celu szczegółowego RPO 2020/ryzyko nieosiągnięcia założeń projektu - wskazanie problemu, na który odpowiedź stanowi cel główny projektu przez uzasadnienie potrzeby realizacji projektu, - trafność doboru zadań, ich spójność i opis zadań w kontekście osiągnięcia celów szczegółowych projektu i racjonalność harmonogramu zadań, - adekwatność i założona do osiągnięcia wartość wskaźników pomiaru celów oraz źródła weryfikacji/pozyskania danych do pomiaru wskaźników i częstotliwości pomiaru. Dalej części "Zadania" wniosku w zakresie: - trafności doboru zadań, ich spójność i opis zadań w kontekście osiągnięcia celów szczegółowych projektu i racjonalność harmonogramu zadań, - opis sposobu realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami, Oceniający II: - wskazanie wartości wskaźników realizacji właściwego celu szczegółowego PRO 2020, które zostaną osiągnięte w ramach zadań, - opis uzasadnienia wyboru partnerów i innych podmiotów do realizacji poszczególnych zadań. Dalej pozycji budżet projektu w zakresie: - kwalifikowalności wydatków, - niezbędność wydatków do realizacji projektu, poszczególnych zadań w projekcie i osiągania jego celów, racjonalność i efektywność wydatków projektu, a także ocena zasadności poziomu kosztów zarządzania, - prawidłowość sporządzenia budżetu projektu (biorąc pod uwagę koszty przypadające na jednego uczestnika/podmiot) oraz zgodność ze standardem i cenami rynkowymi określonymi w regulaminie konkursu. Wskazując na poszczególne uchybienia w zakresie ocen ekspertów skarżąca wniosła o zmianę ilości przyznanych punktów w danych pozycjach oceny i dokonanie ponownej pozytywnej oceny wniosku. 3. Pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. organ poinformował skarżącą o negatywnym wyniku rozpatrzenia protestu. W obszernym uzasadnieniu tego pisma organ odniósł się do poszczególnych zarzutów protestu w ramach wyżej podanych części oceny. W zakresie części "Ocena merytoryczna" organ uwzględnił 8 zarzutów protestu z ogółem 10 podniesionych w stosunku do negatywnej oceny ekspertów w tej części oceny. W zakresie części "Zadania" organ uwzględnił 5 zarzutów protestu z ogółem 11 podniesionych w stosunku do negatywnej oceny ekspertów w tej części oceny. W zakresie części "Budżet projektu" organ uwzględnił 5 zarzutów protestu z ogółem 9 podniesionych w stosunku do negatywnej oceny ekspertów w tej części oceny. Podsumowując protest organ wskazał, że "pomimo uznana części kwestii podniesionych w proteście za słuszne, ze względu na odrzucenie części argumentacji protestującego w stosunku do kryteriów merytorycznych protest zostaje rozpatrzony negatywne". Instytucja zarządzająca uznaje, iż decyzja odrzucająca wniosek była zasadna – tzn. wynik sytuujący projekt poniżej minimum punktowego był właściwy". Od całości negatywnego rozstrzygnięcia protestu M.S. wniosła, z zachowaniem szczególnego terminu i wymogów formalnych, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się uwzględnienie skargi i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję i zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W skardze zarzuciła rozstrzygnięciu protestowemu naruszenie: 1) art. 53 ust. 1 i 2 ustawy o zasadach realizacji programów polegające na uwzględnieniu protestu w określonym zakresie, przy jednoczesnym zaniechaniu przez Instytucję zwiększenia (przywrócenia) przyznanej punktacji: a) w pkt lII (Opis projektu w kontekście właściwego celu szczegółowego RPO 2020) odnośnie: - wskazania problemu na który odpowiedź stanowi cel główny projektu oraz uzasadnienie potrzeb realizacji projektu - uznanie protestu w części, - trafności doboru celu głównego projektu i opisu - wskazanie na częściowo błędne założenia oceniającego, - adekwatności i założonych do osiągnięcia wartości wskaźników – stwierdzenie, że ocena w tym zakresie została przeprowadzona nieprawidłowo, b) w pkt 5.1 (Zadania), odnośnie: - trafności doboru zadań - uznanie że ocena w tym zakresie została sporządzona częściowo nieprawidłowo, - opisu sposobu realizacji zasady równości szans - uznano w całości protest w tym zakresie, - opis uzasadnienia wyboru partnerów - wskazano iż ocena w tym zakresie została przeprowadzona nieprawidłowo, c) w pkt 5.3 - 5.5 (doświadczenie wnioskodawcy), odnośnie: - opisu potencjału społecznego wnioskodawcy – przyznanie, że ocena została sporządzona częściowo nieprawidłowo; 2) art. 53 ust 1 i 2 ustawy o zasadach realizacji programów, poprzez uwzględnienie protestu w zakresie opisanym w punkcie wyżej i podtrzymanie negatywnej oceny projektu jako niespełniającego kryteriów merytorycznych, podczas gdy uwzględnienie protestu w tych kategoriach, polegające na podważeniu negatywnej oceny oceniających i uznanie jej za nieprawidłową, winno skutkować zmianą punktacji i stwierdzeniem, że projekt uzyskał wymaganą liczbę punktów i spełnił kryteria wyboru projektów; 3) naruszenie przepisu art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej k.p.a.) poprzez brak rozpoznania w ocenie protestu wszystkich zarzutów podnoszonych przez wnioskodawcę w proteście, w tym: - nierozpoznanie zarzutu odnośnie oceny II z oceniających odnośnie zadania 5.1 w części: opis sposobu realizacji zasady równości szans i niedyskryminacji, w tym dostępności dla osób z niepełnosprawnościami, - nierozpoznanie zarzutu odnośnie oceny III z oceniających odnośnie trafności doboru celu głównego projektu i opisu, w jaki sposób projekt przyczyni się do osiągnięcia właściwego celu szczegółowego RPO 2020; 4) art. 53 ust. 1 w zw. z art. 58 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów poprzez niewskazanie przez Instytucję Zarządzająca ilości punktów przyznanych w sytuacji uwzględnienia protestu w znacznej części, co doprowadziło do sporządzenia uzasadnienia orzeczenia Komisji Odwoławczej w sposób niezgodny z dyspozycją art. 58 ust. 1 tej ustawy; 5) art. 37 ust. 1, 2 i 5 ustawy o zasadach realizacji programów poprzez brak rzetelnej i obiektywnej oceny wniosku polegający na błędnym przyjęciu, że wnioskodawca nie spełnił kryteriów wymaganych w konkursie oraz poprzez wymaganie podania we wniosku danych, których zamieszczenie nie było wymagane przez obowiązujące regulacje, a w konsekwencji nieprzyznanie wnioskodawcy - w związku z "nieprawidłowym" wypełnieniem wniosku przewidzianej punktacji, (polegające między innymi na wskazaniu w uzasadnieniu przy rozpoznawaniu zarzutów odnośnie części III, iż we wniosku należało podać dane odnośnie województwa a nie kraju, podczas gdy taki wymóg nie wynika z obowiązujących projekt regulacji); 6) brak rzetelnej i bezstronnej oceny wniosku przez komisję oceny projektów przejawiający się tym, iż w obiegu dokumentacji konkursowej obejmującej karty ocen wnioskodawcy i Partnera wnioskodawcy funkcjonują karty ocen zawierające identyczne uzasadnienie ocen wniosku N M.S. i T sp. Z o.o. sp.k., przy czym przy tożsamych uzasadnieniach ocen widnieje inna punktacja dla wnioskodawcy i inna punktacja dla Partnera; 7) art. 8 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów władzy publicznej polegający na częściowym uwzględnieniu stanowiska wnioskodawcy, ustaleniu wadliwości sposobu oceny wniosku, oraz jednocześnie podtrzymanie niekorzystnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia, jak również nie podanie finalnej punktacji po rozpoznaniu protestu, czym skarżąca została pozbawiona prawa do informacji o konkretnych wynikach ostatecznej oceny jej wniosku, 8) art. 11 k.p.a. polegające na braku wyjaśnienia w oparciu o jakie konkretne przesłanki pomimo uwzględnienia argumentacji skarżącej - Instytucja odmówiła uwzględnienia protestu, poprzez brak wskazania podstaw faktycznych, którymi kierował się organ przy rozstrzyganiu sprawy. W uzasadnieniu zarzuty te zostały szczegółowo rozwinięte wraz odniesieniem do poszczególnych elementów oceny eksperckiej. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Według § 3 sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Stosownie zaś do art. 61 ust. 1 ustawy z o zasadach realizacji programów w przypadku nieuwzględnienia protestu, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy ustrojowej). Do kryterium legalności odwołuje się ustawodawca również w art. 61 ust. 8 pkt 1 powołanej wyżej w części sprawozdawczej ustawy z o zasadach realizacji programów (u.z.r.p.), skoro w przepisie tym nakazał sądom uwzględnienie skargi, w wypadku stwierdzenia, że ocena konkretnego projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą (lub – pośredniczącą). Jak stanowi art. 1 ust. 1 u.z.r.p., ustawa ta określa zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, podmioty uczestniczące w realizacji tych programów i polityki oraz tryb współpracy między nimi. Zgodnie z przyjętymi w tej ustawie zasadami realizacji programów operacyjnych, wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym albo pozakonkursowym. Konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów i uzyskały największą liczbę punktów (art. 38 ust. 1, art. 39 ust.2 u.z.r.p.). Wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu wybieranego w trybie konkursowym, przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów (art. 53 ust. 1 u.z.r.p.). Protest jest rozpatrywany przez właściwą instytucję zarządzającą, którą w przypadku regionalnego programu operacyjnego jest zarząd województwa (art. 9 ust. 1 pkt 2 u.z.r.p.) lub pośredniczącą, jeżeli została ustanowiona dla danego programu operacyjnego i instytucja zarządzająca powierzyła jej zadania w tym zakresie (art. 55 u.z.r.p.). W przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego (art. 61 ust. 1 u.z.r.p.). 5. Zgodnie z art. 41 ust. 1 u.z.p.r. właściwa instytucja przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu. Obligatoryjne elementy regulaminu konkursu zostały zawarte w art. 41 ust. 2 u.z.p.r., regulamin ten określa m.in. kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (art. 41 ust. 2 pkt 7 u.z.p.r.). W myśl art. 7 Konstytucji RP wszystkie organy państwa obowiązane są do działania na podstawie i w granicach obowiązującego prawa. Przepis ten widzieć należy w kontekście postanowień art. 87 Konstytucji RP i systemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego. Z regulacji tej wynika, że jedynie tego typu źródła prawa mogą kształtować sytuację prawną adresata działań administracji publicznej. Przywołanie powyższych unormowań jest niezbędne z tego powodu, że skarżący zarzucił organowi ustanowienie niejednoznacznych kryteriów, niespełniających warunków niedyskryminacji i przejrzystości. W niniejszej sprawie kontroli sądowej poddana została czynność organu administracji publicznej, która posiada zakotwiczenie w normach prawa powszechnie obowiązującego, jak również w akcie, który nie legitymuje się statusem aktu normatywnego, a mianowicie w regulaminie konkursu przyjętym przez właściwą instytucję, czyli instytucję przeprowadzającą konkurs. W niniejszej sprawie jest to Zarząd Województwa. Regulamin ten dostępny jest jedynie na stronach internetowych właściwej instytucji i nie legitymuje się statusem aktu normatywnego, jednakże w tego rodzaj sprawach stanowi wzorzec kontroli sądowej. Przyjęcie tego regulaminu przewiduje art. 41 u.z.p.r. Jakkolwiek regulamin ten nie jest źródłem prawa w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP, tym niemniej spełnia kryteria źródeł prawa w szerokim tego słowa znaczeniu. Mając na uwadze normatywny charakter regulaminu stwierdzić należy, że jako akt tworzący system realizacji odpowiednich programów, przyjętych na podstawie stosownych umocowań ustawowych przyznanych instytucjom zarządzającym, regulamin konkursu, określany w doktrynie między innymi jako swoiste bądź niezorganizowane źródło prawa, powinien stanowić podstawę oceny legalności rozstrzygnięcia konkursowego, jednakże tylko łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W konsekwencji wzorcem sądowej kontroli czynności prawnej podejmowanej przez organ administracji publicznej jest przywołana powyżej ustawa, inne przepisy prawa powszechnie obowiązującego, jak również regulamin konkursu, w ramach którego zgłoszono wniosek podlegający ocenie w niniejszej sprawie. Wzorcem kontroli nie są jednak wprost przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, na które powołuje się skarżąca bowiem zgodnie z art. 67 u.z.p.r. do procedury odwoławczej nie stosuje się przepisów tego kodeksu, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Wyłączenie przewidziane przepisem art. 67 u.z.p.r. skutkuje tym, że w postępowaniu odwoławczym nie przysługuje status i prawa strony ogólnego postępowania administracyjnego i kodeksowe gwarancje procesowe. Sytuację uczestników postępowania odwoławczego zabezpieczają i stabilizują jednak gwarancje, wynikające z zasad systemu prawa oraz zasad prawa polityki rozwoju (polityki spójności), w szczególności takie jak: zasada równości, zasada jawności (otwartości), zasada przejrzystości i zasada bezstronności. 6. Krajowa ustawa o zasadach realizacji programów jest w istocie transpozycją tzw. rozporządzenia ogólnego (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/200, Dz. Urz. UE L z 20.12.2013, s. 320). Ustawa o zasadach realizacji programów zawiera przepisy regulujące zasady prowadzenia polityki rozwoju opartej na środkach finansowych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, służących realizacji unijnej polityki spójności w latach 2014-2020. Przepisy tej ustawy recypują zasady rozporządzenia ogólnego. w szczególności zasadę równego dostępu do pomocy statuuje art. 26 ust. 2, którego treść, nawiązującą do zasad pomocniczości, sprawiedliwości, równości i otwartości, zawierają dyrektywy skierowane do instytucji zarządzającej, odpowiadającej za procedurę wyboru i oceny projektów. Zgodnie z zasadą zarządzania dzielonego państwa członkowskie i Komisja są odpowiedzialne za zarządzanie programami i za ich kontrolę zgodnie z ich obowiązkami, określonymi w niniejszym rozporządzeniu i w przepisach dotyczących poszczególnych funduszy. Prawo unijne nie określa jednak formy i organizacji prawnej procedur odwoławczych i sądowych związanych z rozdziałem środków finansowych, co oznacza, że kwestie te zostały powierzone państwom członkowskim (zasada autonomii proceduralnej). Przyjmuje się jednak, że zakres tej swobody wyznaczają ogólne zasady prawa unijnego w szczególności zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego, pomocniczości i proporcjonalności, równości, jednolitości i efektywności. W art. 37 ust. 1 ustawy o zasadach realizacji programów zawarto zasady ogólne dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania, to jest przejrzystość, rzetelność, bezstronność wyboru projektów oraz równość wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Zasady te mają charakter normatywny i znajdują umocowanie w w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z kolei z traktatowej zasady równości (art. 9 TWE oraz art. 2 i 157 ust. 4 TFUE). Zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest natomiast z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru. Przyjąć należy, że naruszenie którejkolwiek z zasad wymienionych w art. 37 ust. 1 u.z.r.p. stanowi naruszenie zasady równego dostępu do pomocy (por. J. Jaśkiewicz, Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020. Komentarz do art. 37, SIP LEX). 7. Przywołanie zasada rządzących oceną projektów i postępowaniem konkursowym było w kontrolowanej sprawie szczególnie konieczne. Ocena projektu i rozstrzygnięcie protestu naruszyły zasady przejrzystości i rzetelności a zatem zasadę równego dostępu do pomocy. Istotą oceny, jak i rozstrzygnięcia protestu pozostaje wykazanie dlaczego projekt zasługuje albo nie zasługuje na dofinasowanie w odniesieniu w odniesieniu do przyjętych kryteriów oceny w danym konkursie. W najbardziej rozpowszechnionej procedurze polegającej na przyznawaniu określonej punktacji za poszczególne kryteria rzeczą instytucji zarządzającej jest wskazać jakie okoliczności przemawiały za taka a nie inna punktacją, tak – by z puntu widzenia zasad konkursowych – podana informacja była przejrzysta i poddająca się weryfikacji. Dalej podnieść należy, że z punktu widzenia zakresu i przedmiotu postępowania protestowego rozpatrzenie protestu powinno polegać na ponownej ocenie projektu, jako że jest to jedyny a zatem pełnoprawny środek odwoławczy w ramach postępowania konkursowego. Kontrola sądowa sprawowana jak wskazano wyżej w ramach kryterium legalności nie może zastępować funkcji środka odwoławczego w ramach postępowania będącego przedmiotem kontroli sądowej. Lektura negatywnej oceny wniosku, w szczególności rozstrzygnięcia protestowego wskazuje, że ocena nie poddaje się weryfikacji. Sposób sformułowanie ocen i wniosków jest nieczytelny, chaotyczny i niespójny i nieprzekonywający. W szczególności z uzasadnienia rozstrzygnięcia protestowego nie wynika dlaczego instytucja zarządzająca nie zweryfikowała końcowego wyniku punktowej oceny projektu. Jak wskazano to w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia instytucja zarządzająca uznała 18 z 30 rozpoznanych zarzutów protestu!. Podsumowanie wywodów dotyczących zarzutów jest jednozdaniowe i sprowadza się jedynie do wskazania, że pomimo uznania części kwestii podniesionych w proteście za zasadne ocena pozostaje niezmieniona. Dalej mowa jest jeszcze o "odrzuceniu wniosku", którego to pojęcia nie zna ustawa. Jeśli uwzględnienie ponad 60 % zarzutów wnioskującej nie powoduje zmiany przyznanej punktacji choćby o punkt, to powstaje naturalne pytanie w jakim zakresie poczynione przez oceniającego i zwalczane przez skarżącą uwagi do projektu w ogóle miały znaczenie dla wyniku oceny w ramach poszczególnych kryteriów? W takiej sytuacji, by zachować jasność i przejrzystość oceny instytucja zarządzająca musi wytłumaczyć się z tego, czy i w jakim zakresie uwzględnione albo nieuwzględnione zarzuty skarżącej w stosunku do oceny projektu mają znaczenie dla punktacji przyznanej w ramach poszczególnych kryteriów. 8. W odniesieniu do kolejnej, dostrzeżonej przez sąd z urzędu kwestii, podkreślić należy, że udział ekspertów w postępowaniu konkursowym ma charakter subsydiarny. Celem udziału ekspertów w postępowaniu konkursowym albo pozakonkursowym jest dostarczenie właściwej instytucji wiadomości specjalnych koniecznych do prawidłowego dokonania oceny merytorycznej projektu. Należy uznać, że udział eksperta w badaniu projektu jest konieczny, gdy jego oceny nie da się prawidłowo dokonać bez odwołania do wiadomości specjalnych. Ocena ekspertów nie może być jednak samoistnym źródłem materiału podlegającego kwalifikacji ani tym bardziej stanowić wyłącznego elementu oceny dokonanej przez właściwą instytucję. Niedopuszczalne jest więc dokonanie oceny projektu, polegające na odesłaniu w całości do kart oceny ekspertów, a tak właśnie dokonano oceny projektu w niniejszej sprawie. Konsekwencją tego uchybienia jest wadliwy sposób rozpatrzenia protestu bowiem nie sposób jest ustalić, w jakim zakresie ocena dokonana przez instytucję zarządzająca jest oceną własną i jakie były kryteria przyznanej punktacji. W tym zakresie zarzuty naruszenia przez instytucję zarządzająca przepisów art. 53 ust. 1 i 2 w zw. z art. 37 ust. 1 u.z.r.p. odnoszone do braku rzetelne i przejrzystej oceny i następnie rozstrzygnięcia protestu są w pełni zasadne (poza wyżej omówioną kwestią stosowania przepisów k.p.a.) 9. Natomiast, zdaniem sądu, brak jest w sprawie naruszeń dotyczących wyboru ekspertów. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ich doboru nie zostały przez stronę skarżąca nawet uprawdopodobnione. Jeśli zaś chodzi powtórzenia argumentacji ekspertów dotyczącej oceny wniosku skarżącej oraz oceny wniosku jej partnera to nie jest to postępowanie niezgodne z prawem. O naruszeniu zasad oceny projektów można mówić natomiast wtedy, gdy treść tych powtórzeń nie jest przejrzysta i tak, jak w kontrolowanej sprawie pasowałaby do każdego rozstrzygnięcia niezależnie od wielkości przyznawanej punktacji oraz wtedy, na co sąd zwrócił już uwagę, gdy ocena ekspertów zastępuje ocenę organu. 10. Dokonując kontroli w granicach określonych w punktach 4 do 6 niniejszego uzasadnienia Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że ocena wniosku przedstawionego przez stronę skarżącą przeprowadzona została w sposób naruszający prawo, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik oceny, w związku z czym zachodziły przesłanki do uwzględnienia skargi. Przy ponownej ocenie projektu instytucja zarządzająca będzie związana wyżej wskazanymi zapatrywaniami dotyczącymi jej obowiązków oraz wymogów stawianych ocenie i rozstrzygnięciu protestowemu aspekcie zasad postępowania konkursowego. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203, 205 § 1 i 209 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło