II SA/Go 1089/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2018 r. sprawy ze skargi K.J. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia w czynnościach służbowych oddala skargę. 1. Rozkazem personalnym z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...], Komendant Powiatowego Policji zawiesił w czynnościach służbowych K.J. od dnia [...] lipca 2017 r. do dnia [...] października 2017 r. z zachowaniem prawa do 50% uposażenia w okresie zawieszenia. Rozkaz wydano na podstawie art. 39 ust. 2, art. 45 ust. 3 oraz art. 124 ust. 1 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz.U. 2017 r., poz. 2067) oraz § 1 ust. 1 pkt 4 lit. c w zw. z § 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 17 lipca 2002 r. w sprawie trybu zawieszania policjantów w czynnościach służbowych przez przełożonych (Dz.U. Nr 120, poz. 1029 ze zm.). Wskazaną w uzasadnieniu podstawą faktyczną było wszczęcie przeciwko K.J. postępowania dyscyplinarnego. W odwołaniu od rozkazu skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 39 ust. 2 ustawy o Policji poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki uzasadniające zawieszenie w czynnościach służbowych, w sytuacji, gdy w okolicznościach sprawy rozstrzygnięcie takie było przedwczesne. Rozkazem personalnym z [...] sierpnia 2017 r., nr [...], Komendant Wojewódzki Policji działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej k.p.a.) w zw. z art. 39 ust. 2 ustawy o Policji uchylił rozkaz personalny Komendanta Powiatowego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], w części dotyczącej początkowej i końcowej daty okresu 3 miesięcznego zawieszenia w czynnościach służbowych, wyznaczając nowy okres od dnia [...] lipca 2017 r. do dnia [...] października 2017 r. W pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Powiatowego Policji. 2. Komendant Wojewódzki Policji motywując swoje rozstrzygnięcie stwierdził, że [...] lipca 2017 r. przeciwko skarżącemu wszczęto postępowanie dyscyplinarne, a zgodnie z art. 39 ust. 2 ustawy o Policji, policjanta można zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo nieumyślne ścigane z oskarżenia publicznego jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Rozstrzygnięcie o zawieszeniu ma charakter uznaniowy. Z tej przyczyny organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem odwołującego, iż organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję, naruszył prawo materialne poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 39 ust. 2 ustawy o Policji. Przesłanka określona w art. 39 ust. 2 ustawy o Policji, na podstawie której Komendant Powiatowy Policji zdecydował zawiesić w czynnościach służbowych odwołującego się, wynikała z faktu wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. Opisując okoliczności zdarzenia stanowiącego podstawę faktyczną zarzutu dyscyplinarnego KWP wskazał, że skarżący, jako funkcjonariusz Policji, pełniąc służbę w KPP, wspólnie z innym funkcjonariuszem (G.P.), bezpodstawnie pozbawili wolności K.B., a następnie wykorzystując swoją funkcję zmuszali go do wydania pieniędzy w kwocie 500 złotych stanowiących zadośćuczynienie za wyrządzoną krzywdę orzeczoną prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego. W ocenie organu odwoławczego brak zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych godziłby w dobro służby i dobro toczącego się postępowania dyscyplinarnego. W ocenie organu zachowanie polegające na wykorzystaniu pozycji służbowej do wyegzekwowania zadłużenia, zatrzymania osoby przy braku podstaw ku temu zawsze będzie rodziło negatywne skutki wobec przejrzystości i fachowości Policji. Organ podkreślił, że charakter służby publicznej służb mundurowych umożliwia odmienne i bardziej rygorystyczne niż w przypadku pozostałych zawodów funkcji ukształtowanie statusu służbowego, w tym również co do jego utraty, czy czasowego pozbawienia możliwości jej wykonywania. W ocenie organu odwoławczego, Komendant Powiatowy Policji podejmując decyzję o zawieszeniu w czynnościach służbowych skarżącego kierując się ważnym interesem służby, wziął pod uwagę zarówno interes strony jak też ważny interes społeczny. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji dostatecznie wyjaśnił przesłanki decyzji o zawieszeniu w czynnościach służbowych. Komendant Powiatowy Policji, wskazując na naruszenie dyscypliny służby, które przejawiało się w zachowaniach wyczerpujących znamiona przestępstwa dał prymat interesowi społecznemu, który przejawiał się koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji ustawowych zadań Policji, a także ochrony godności i dobrego imienia służby. 3. W skardze wniesionej do tutejszego sądu K.J. zarzucił organowi naruszenie art. 39 ust. 2 ustawy o Policji przez błędne i przedwczesne przyjęcie, że w sprawie zostały spełnione przesłanki uzasadniające zawieszenie skarżącego w czynnościach służbowych oraz zawieszenie 50% ostatnio należnego uposażenia w sytuacji, gdy w okolicznościach sprawy nie jest celowym zawieszenie skarżącego w obowiązkach służbowych ze względu na dobro postępowania albo służby. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego stwierdzenie, że zaskarżony rozkaz nie podlega wykonaniu oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że stan faktyczny sprawy nie dawał podstaw do zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych, ponieważ do chwili wydawania rozkazu personalnego przez organ pierwszej instancji skarżący został wyłącznie przesłuchany w charakterze świadka. Stwierdzono również, że nie zbadano okoliczności zdarzenia, które doprowadziło do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przeciwko skarżącemu, a stwierdzenie o oczywistości faktu popełnienia przestępstwa przez skarżącego jest pochopne. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w rozkazie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola,o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369; zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd ocenia, czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji (rozkazu). 5. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 39 ust. 2 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zawiesić w czynnościach służbowych w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, nieumyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowania dyscyplinarnego, jeżeli jest to celowe z uwagi na dobro postępowania lub dobro służby - na czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że podejmowane na jego podstawie decyzje (rozkazy personalne) mają charakter uznaniowy. Przy czym ustawodawca wyraźnie określa, że zawieszenie w czynnościach służbowych możliwe jest w wypadku spełnienia wyłącznie dwóch warunków: 1) wszczęcia jednego z wymienionych postępowań, 2) celowości zawieszenia policjanta w czynnościach ze względu na dobro postępowania lub służby. W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji należycie ustalono istnienie obu przesłanek. Z akt postępowania wynika, że postanowieniem z [...] lipca 2017 r. nr [...] wszczęto przeciwko skarżącemu postępowanie dyscyplinarne o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. Tym samy tego dnia ziściła się przesłanka wynikająca z art. 39 ust. 2 ustawy o Policji. Zgodnie bowiem z art. 134i ust. 5 ustawy o Policji postępowanie dyscyplinarne wszczyna się z dniem wydania postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego. Nie można zatem przyjąć, że zawieszenie w czynnościach służbowych było przedwczesne. Zdaniem Sądu Komendant Wojewódzki Policji trafne uznał również, iż zachodzi drugi z warunków przewidzianych w art. 39 ust. 2 ustawy o Policji, czyli celowość zawieszenia policjanta w czynnościach służbowych ze względu na dobro postępowania lub dobro służby. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego przekonywująco wyjaśnił wystąpienie tej przesłanki wskazując, że wydając zaskarżony rozkaz kierował się dobrem służby. Wykazał również dobro służby, czyli cel jakiemu ma służyć zawieszenie w obowiązkach służbowych wskazując na powinność realizowania zadań Policji przez osoby dające rękojmię przestrzegania obowiązującego porządku prawnego oraz na konieczność zapewnienia właściwego społecznego wizerunku służby. 6. Wskazać należy, że choć pojęcie "dobro służby" nie jest prawnie zdefiniowane to w doktrynie i orzecznictwie jego znaczenie jest ugruntowane. Wskazuje się, że składają się na nie dobra szczegółowe, tj. dobro Policji, zaufanie obywateli do organów Policji, gwarancje praworządnego działania czy też niezależność formacji zmilitaryzowanej od wpływów zewnętrznych (por. wyroki WSA w Białymstoku z 15 kwietnia 2014 r., II SA/Bk 1225/13; WSA w Warszawie z 27 maja 2015 r., II SA/Wa 2291/14;WSA w Krakowie z 18 maja 2017 r., III SA/Kr 305/17, CBOSA). W ocenie Sądu należy zgodzić się z organem, że policjant, wobec którego toczy się postępowanie dyscyplinarne, traci nieposzlakowaną opinię i w ten sposób podważa zaufanie do organów Policji (zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji służbę w Policji może pełnić wyłącznie osoba o nieposzlakowanej opinii). Nadto skarżący został obwiniony o czyn mający związek z pełnieniem służby i polegający na naruszeniu dyscypliny służby poprzez przekroczenie uprawnień służbowych. Taki charakter zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego, a także fakt, że- według treści zarzutu - nadużywał uprawnień w celu wyegzekwowania zobowiązania osobistego w stosunku do pokrzywdzonego powodowało, że przestał dawać rękojmię prawidłowego wykonywania zadań służbowych. Tym samym tak postawiony zarzut (niezależnie od końcowych ustaleń postępowania dyscyplinarnego) uzasadniał zawieszenie skarżącego w pełnieniu obowiązków służbowych. 7. Nie jest zasadny zarzut skargi dotyczący winy. Należy bowiem wskazać, że dla zastosowania wobec policjanta środka z art. 39 ust. 2 ustawy o Policji wystraczającą przesłanką był fakt wszczęcia postępowania dyscyplinarnego w sytuacji, gdy ranga zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego uzasadnia obawę o należyte wykonywanie obowiązków przez policjanta. Zadaniem organu Policji - przełożonego policjanta - nie jest badanie okoliczności czynu i ostateczne przesądzanie o zawinieniu. Kwestie te są istotne z punktu widzenia postępowania dyscyplinarnego, natomiast nie mogą mieć wpływu na ocenę zasadności rozkazu personalnego w sprawie zawieszenia w czynnościach służbowych. Zaskarżona decyzja nie mogła przesądzać w żadnym stopniu o winie skarżącego. Przepis art. 39 ust. 2 ustawy o Policji jest w istocie przepisem ochronnym, a instytucja zawieszenia polega na tym, że pomimo ciążących na policjancie zarzutów nie dochodzi do jego zwolnienia przed definitywnym rozstrzygnięciem przez właściwe organy w odrębnym postępowaniu karnym lub dyscyplinarnym, czy rzeczywiście jest on winny popełnienia przestępstwa lub naruszenia dyscypliny (wyrok NSA z 12 lutego 2016 r. I OSK 2032/14, CBOSA). Za prawidłowe uznał Sąd rozstrzygnięcie o zawieszeniu wynagrodzenia, ponieważ zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy o Policji takie orzeczenie jest obligatoryjne w przypadku zawieszenia w czynnościach służbowych. Trafne było też nadanie rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., ponieważ przemawiał za tym ważny interes społeczny, jakim było czasowe odsunięcie od służby policjanta podejrzanego o popełnienie przestępstwa polegającego na niewłaściwym wykonywaniu obowiązków służbowych. Korekta dotycząca okresu zawieszenia (pkt 1 rozkazu nr [...]), związana z datą doręczenia skarżącemu rozkazu organu I instancji była również uzasadniona. Z powyższych przyczyn, Sąd uznał,że zaskarżony rozkaz personalny odpowiadał prawu, w związku z czym skargę oddalił (art. 151 p.p.s.a.).Wskazać również należy, ż ocena prawna wyrażona w niniejszej sprawie jest zbieżna ze stanowiskiem wyrażonym w orzeczeniu tutejszego sądu w sprawie II SA/Go 1090/17 dotyczącej zawieszenia w czynnościach służbowych drugiego z policjantów.