II SA/Go 109/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi ,,S" Spółdzielni na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania oczywistej omyłki oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. ([...]) Burmistrz, na podstawie art. 113 § 1 k.p.a., odmówił "S" Spółdzielni sprostowania oczywistej omyłki w decyzji Urzędu Miasta i Gminy nr [...] z dnia [...] kwietnia 1987r. Na poparcie swojego stanowiska organ wskazał, że wnioskodawca pismem z dnia [...] sierpnia 2007 r. zwrócił się do Burmistrza o przekazanie gruntu w użytkowanie wieczyste, oraz wykup budynku i lokali, tzw. "DH" położonego w [...]. Następnie pismem z dnia [...].07.2008 r. złożył wniosek o sprostowanie oczywistej omyłki decyzji Urzędu Miasta i Gminy nr [...] z dnia [...] kwietnia 1987 r. poprzez uzupełnienie tej decyzji o przekazanie w użytkowanie dla "S" nieruchomości zabudowanej, położonej w [...] (obecnie ul. [...]), na czas nieograniczony. Zdaniem organu uwzględnienie wniosku stanowiłoby o istotnej, merytorycznej zmianie decyzji, do której odnosił się wniosek o sprostowanie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego "S" Spółdzielnia. W uzasadnieniu strona wskazała, iż celem decyzji nr [...] było przekazanie przez Urząd Miasta i Gminy na rzecz S nieruchomości zabudowanej w postaci budynku hotelowego o powierzchni zabudowy 562,85m2, natomiast omyłkowo wpisano działkę nr [...] o pow. 540m2 pomijając całkowicie pozostałą powierzchnię (odpowiadającą powierzchni -kubaturze budynku), a która położona jest na działce nr [...]. Spółdzielnia stwierdziła, iż konsekwencją braku sprostowania decyzji nr [...] Burmistrza z dnia [...] kwietnia 1987 r. jest istnienie sytuacji prawnej nie tylko wadliwej w świetle sytuacji faktycznej nieruchomości, ale bardzo niekorzystnej dla strony, tj. dla Spółdzielni. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 oraz art. 113 § 1 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż art. 113 § 1 k.p.a. daje organowi administracji publicznej podstawę do sprostowania z urzędu lub na żądanie strony błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek w wydanych przez ten organ decyzjach. Dalej organ odwoławczy podał, iż sprostowaniu w trybie art. 113 kpa nie podlegają wady (błędy i omyłki) istotne. W tej formie nie jest zatem możliwe takie ingerowanie w treść decyzji administracyjnej, które - co do zasady, mogłoby przyczynić się do zmiany jej rozstrzygnięcia merytorycznego w sposób odmienny niż wskazany wyżej. W szczególności chodzi o takie zmiany, które miałyby wpływ na zakres lub rodzaj przyznanych stronie uprawnień. Innymi słowy sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji czy ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego. Dokonanie "sprostowania" zgodnie z wnioskiem, zdaniem Kolegium, stanowiłoby faktycznie zmianę wcześniej podjętego rozstrzygnięcia, przez przyznanie stronie większych praw niż dotychczas wynikały z decyzji, a taka zmiana jest niedopuszczalna w trybie sprostowania oczywistej omyłki, gdyż ma wpływ na zakres przyznanych stronom uprawnień i nałożonych na nie obowiązków. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego złożyła "S" Spółdzielnia, która wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji z powodu naruszenia prawa materialnego - art. 113 § 1 k.p.a. przez uznanie, że żądane przez skarżącego sprostowanie oczywistej omyłki decyzji administracyjnej nie jest zmianą w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a., co w istocie prowadzi to do powstania nowej rzeczywistości prawnej oraz nie uwzględnienie słusznego i uzasadnionego interesu skarżącego. Ponadto skarżąca wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu strona przedstawiła dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie oraz przytoczyła argumenty podnoszone w zażaleniu od postanowienia organu l instancji. Ponadto podała, iż na skutek oczywistej omyłki w wydanej przez Urząd Miasta i Gminy decyzji nie została ujawniona powierzchnia całego gruntu pod zabudową budynku hotelowego - została pominięta działka nr [...] o pow. 158m2. Skarżąca podniosła, iż Spółdzielnia powinna być użytkownikiem całości gruntu, na którym jest posadowiony budynek (użytkowany przez Spółdzielnię w całości). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie może być uwzględniona, bowiem zaskarżonemu postanowieniu nie można postawić zarzutu, iż zostało wydane z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz. 1269, ze zmianami), sądy te sprawują kontrolę zaskarżonych decyzji i postanowień pod względem zgodności z prawem. W związku z powyższym usunięcie zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jego wydawaniu organy naruszyły prawo materialne lub przepisy postępowania określone art. 145 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zmianami) - zwana dalej "p.p.s.a.". Sąd nie może opierać kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Dokonując oceny zasadności zaskarżonego postanowienia w zakresie w jakim Sąd władny jest to uczynić, a więc z punktu widzenia jego legalności uznać należy, iż postanowienie to nie uchybia prawu, zaskarżonemu postanowieniu nie można bowiem postawić zarzutu, iż zostało wydane z naruszeniem prawa mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Zaznaczyć przy tym należy, że w myśl przepisu art. 133 p.p.s.a. podstawą wyrokowania sądu administracyjnego, są akta sprawy. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do zagadnienia, czy żądanie skarżącej "S" Spółdzielni uzupełnienia decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 1987 r., wydanej w sprawie przekazania w użytkowanie nieruchomości zabudowanej, o kolejną działkę stanowi oczywistą omyłkę w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a. Na wstępie należy wskazać, iż możliwość sprostowania błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek nie jest ograniczona terminem (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 1015/97, LEX nr 47274). W orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie utrwalił się pogląd, że przez sformułowania "błąd pisarski" lub "oczywista omyłka" należy rozumieć ewidentnie niewłaściwe użycie wyrazu, niezgodne z zamierzonym, widocznie mylną pisownię lub też opuszczenie jakiegoś wyrazu. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2000 r., sygn. akt II SA 1099/01, Legalis). Pojęcie "błąd" w powszechnym tego słowa znaczeniu to "niezgodność z obowiązującymi regułami pisania, liczenia, wymowy itp.; odstępstwo od normy; pomyłka" (Uniwersalny słownik języka polskiego, pod red. S. Dubisz, PWN 2003, t. 1, s. 285). Wobec powyższego należy stwierdzić, że można dopuścić zastosowanie omawianego przepisu jeśli wada aktu administracyjnego, która ma być sprostowana, jest nieistotna, oraz nie prowadzi do merytorycznej zmiany decyzji (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 1999 r., sygn. akt II SA 1072/99, LEX nr 46235). W niniejszej sprawie skarżąca Spółdzielnia domaga się zmiany, która prowadziłaby do istotnej zmiany rozstrzygnięcia i która musiałaby być poprzedzona przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego. Brak zamieszczenia wszystkich działek, na których posadowiony jest budynek przekazany w użytkowanie nie ma charakteru oczywistej omyłki. Sprostowanie nie może służyć konwalidacji błędów merytorycznych czy proceduralnych popełnionych przez organ. Zmiana decyzji poprzez "dodanie" kolejnej działki prowadziłoby do tego, iż organ rozstrzygałby o prawie do dysponowania kolejną nieruchomością, która nie była ujęta w decyzji, o której sprostowanie wniosła skarżąca. Sprostowanie decyzji, zgodnie z żądaniem strony prowadziłoby do rażącego naruszenia art. 113 § 1 k.p.a. i wyczerpałoby dyspozycję art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co z kolei dałoby podstawę do stwierdzenia przez Sąd nieważności zaskarżonego postanowienia w myśl art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Należy rozróżnić dwie instytucje jakimi są zmiana decyzji i jej sprostowanie. Różnica polega przede wszystkim na tym, iż sprostowanie, w przeciwieństwie do zmiany, nie prowadzi do zmiany sytuacji prawnej strony. To decyzja, której oczywiste omyłki czy błędy mają być sprostowane, wywołuje skutek prawny w sferze stosunku materialnoprawnego bądź w sferze stosunku procesowego ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2008r, sygn. akt II GSK 397/07, Legalis). Zmiana rozstrzygnięcia decyzji w zakresie przekazania skarżącej w użytkowanie nieruchomości zabudowanej, nawet podjętego na skutek błędu bądź wskutek mylnego wyobrażenia o stanie faktycznym albo prawnym, nie podpada pod pojęcie błędu czy omyłki w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a. W przypadku bowiem wad istotnych decyzji, tryb jej weryfikacji nie może być zastąpiony przez tryb usuwania wad nieistotnych (błędów, omyłek). Zatem zmiana decyzji ostatecznej - tak jak w przedmiotowej sprawie, jest możliwa jedynie w trybie nadzwyczajnym, po uprzedniej analizie przeprowadzonej przez organ administracyjny, czy zachodzą przesłanki do zastosowania któregoś z tych trybów, a które zostały wymienione w kodeksie postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy skoro podniesione zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270, ze zmianami).