II SA/Go 109/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi J.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku dla opiekuna I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. adwokatowi K.Ł. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. Decyzją z [...] lipca 2011r. nr [...] Burmistrz przyznał J.Z. świadczenie pielęgnacyjne w kwocie 520 zł, z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad synem K.Z. (ur. 1982 r.), który orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z [...] lipca 2011r. nr [...] zaliczony został do znacznego stopnia niepełnosprawności (orzeczenie to wydano do 31 lipca 2014 r.), na okres od [...] lipca 2011 r. do [...] lipca 2014 r. Decyzją powyższą przyznano także składkę na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. J.Z. utraciła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem [...] lipca 2013 r., w związku z regulacją art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003 r., nr 228, poz. 2255 ze zm., dalej: u.ś.r). Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 5 grudnia 2013 r., K 27/13 stwierdził, że art. 11 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. Wyrok ten został opublikowany w Dz. U. z 16 grudnia 2013 r. pod poz. 1557 i nie zawierał orzeczenia o odroczeniu jego wejścia w życie. Decyzją z [...] lipca 2013 r. nr [...] Burmistrz przyznał J.Z. zasiłek stały od [...] lipca 2013 r., bezterminowo, w kwocie 175,24 zł. Decyzją z [...] lipca 2014 r. nr [...] Burmistrz, na podstawie art. 163 k.p.a oraz art. 8 ust. 1 pkt 2, art. 37 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze zm.), uchylił w całości decyzję z [...] lipca 2013 r. nr [...] o przyznaniu zasiłku stałego z dniem [...] lipca 2014 r., z uwagi na poprawę sytuacji materialnej. J.Z. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku dla opiekuna za okres od [...] lipca 2013 r. do [...] czerwca 2014 r. Burmistrz decyzją z [...] listopada 2014 r. nr [...], na podstawie art. 2, art. 4, art. 5, art. 6 ust. 1, art. 10 ust. 1, art. 23 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz.U. z 2014 r., poz. 567, dalej: u.u.w.z.o) w zw. z art. 17, art. 20 ust. 3, art. 23, art. 32 ust. 2 u.ś.r, odmówił J.Z. przyznania zasiłku dla opiekuna za okres od [...] lipca 2013 r. do [...] czerwca 2014 r. Organ wskazał, że za wnioskowany okres nie można było przyznać zasiłku dla opiekuna, ponieważ w okresie od [...] lipca 2013 r. do [...] lipca 2014 r. strona pobierała zasiłek stały. Nie zgadzając się z treścią powyższej decyzji J.Z. złożyła od niej odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO). Odwołująca się wskazała, że decyzją z 2011 r. miała przyznany zasiłek opiekuńczy, bezterminowo. Następnie po wygaśnięciu tego prawa otrzymywała zasiłek stały w wysokości 175 zł, w zamian za odebrany zasiłek opiekuńczy, który wynosił 520 zł. Stad – zdaniem odwołującej – należy się jej różnica pomiędzy zasiłkiem opiekuńczym a zasiłkiem stałym. Nadto J.Z. podkreśliła, że przez cały okres opiekowała się niepełnosprawnym synem. SKO decyzją z [...] grudnia 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. Uzasadniając decyzję SKO wskazało, że zgodnie z art. 2 u.u.w.z.o zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548 oraz z 2013 r. poz. 1557) z dniem [...] lipca 2013 r. Z kolei stosownie do art. 2 ust. 2 ww. ustawy zasiłek dla opiekuna przysługuje: 1) za okresy od dnia [...] lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, w których osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.; 2) od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. Warunki zaś do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określa art. 17 u.ś.r, który wyznacza zarówno przesłanki pozytywne uprawniające do przyznania świadczenia, jak i przesłanki negatywne, niweczące to uprawnienie. Jedną z przesłanek negatywnych określonych w ww. przepisie jest okoliczność, że osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do zasiłku stałego. Prawidłowo zatem – zdaniem SKO – organ pierwszej instancji uznał, że w sprawie zaistniała negatywna przesłanka wykluczająca możliwość nabycia przez odwołującą uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego. Poza sporem pozostaje bowiem okoliczność, że strona począwszy od [...] lipca 2013 r. nabyła prawo do zasiłku stałego. Powyższa decyzja SKO stała się przedmiotem skargi J.Z. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, przyznanie zaległych świadczeń opiekuńczych ustalonych decyzją Burmistrza z 2011 r. i nakazanie temu organowi ich wypłacenie. W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że decyzje organów obu instancji są wadliwe, gdyż powołują się one na przepis prawa funkcjonujący jedynie wówczas gdy ustala się prawo. Zasada zaś ochrony praw nabytych powinna obowiązywać aż do momentu kiedy syn skarżącej wymaga opieki. Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest nieuzasadniona. U.u.w.z.o, która weszła w życie 15 maja 2014 r., określa warunki nabywania oraz zasady ustalania i wypłacania zasiłków dla opiekunów osobom, które utraciły prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem [...] lipca 2013 r. w związku z wygaśnięciem z mocy prawa decyzji przyznającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego (art. 1). Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.u.w.z.o zasiłek dla opiekuna przysługuje osobie, jeżeli decyzja o przyznaniu jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasła z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548 oraz z 2013 r. poz. 1557) z dniem 1 lipca 2013 r. Zasiłek dla opiekuna przysługuje: - za okresy od dnia [...] lipca 2013 r. do dnia poprzedzającego dzień wejścia w życie ustawy, w których osoba spełniała warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r.; - od dnia wejścia w życie ustawy, jeżeli osoba spełnia warunki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. (art. 2 ust. 2). Bezpornym w sprawie jest, że skarżąca utraciła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dniem [...] lipca 2013 r., w związku z regulacją art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw. Okolicznością bezsporną jest również i to, że decyzją z [...] lipca 2013 r. nr [...] Burmistrz przyznał skarżącej zasiłek stały od [...] lipca 2013 r., bezterminowo, w kwocie 175,24 zł, a następnie decyzją z [...] lipca 2014 r. nr [...] organ ten uchylił w całości ww. decyzję z dniem [...] lipca 2014 r., z uwagi na poprawę sytuacji materialnej skarżącej. Po wygaszeniu prawa skarżąca podjęła zatem starania o przyznanie jej zasiłku stałego, który otrzymywała w okresie od [...] lipca 2013 r. do [...] lipca 2014 r. Okresowo (bo decyzją z [...] lipca 2014 r. nr [...] przyznano skarżącej zasiłek dla opiekuna, na okres od [...] lipca 2014 r. do [...] lipca 2014 r. a więc do okresu ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności) wyłączyło to skarżącą z kręgu osób, które mogły otrzymać zasiłek dla opiekuna. Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 5 pkt 1 a u.ś.r. świadczenie nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do zasiłku stałego. Słusznie zatem organy obu instancji uznały, że w rozpoznanej sprawie zaistniała negatywna przesłanka wykluczająca możliwość nabycia przez skarżącą uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego na wnioskowany okres. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) orzeczono jak w pkt. I wyroku. O wynagrodzeniu dla adwokata orzeczono na podstawie art. 250, art. 205 § 2 cytowanej wyżej ustawy oraz § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ).