II SA/Go 1092/21
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2022-03-16
Skład orzekający: Grażyna Staniszewska, Krzysztof Rogalski, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przetwarzanie ścinek pianki poliuretanowej i waty poliestrowej, zakupionych od dostawców, którzy nie posiadają decyzji administracyjnej o uznaniu tych materiałów za produkt uboczny, stanowi przetwarzanie odpadów wymagające zezwolenia, nawet jeśli materiały te mają jednorodne właściwości fizyczne i chemiczne z materiałami uznanymi za produkt uboczny?Ratio decidendi
Wykorzystywanie do produkcji materiałów, które nie uzyskały statusu produktu ubocznego w drodze decyzji administracyjnej, nawet jeśli posiadają jednorodne właściwości z materiałami uznanymi za produkt uboczny, stanowi przetwarzanie odpadów wymagające zezwolenia. Status produktu ubocznego może być nadany jedynie w drodze decyzji administracyjnej, a deklaracje dostawców nie zastępują tej procedury.Stan faktyczny
Spółka N. Sp. k. wykorzystywała w procesie produkcji wypełnień syntetycznych ścinki pianki poliuretanowej i waty poliestrowej. Materiały te były kupowane od różnych dostawców. Część dostawców posiadała decyzje o uznaniu tych materiałów za produkt uboczny, inni przedstawili jedynie deklaracje o spełnianiu przesłanek do uznania ich za produkt uboczny. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (WIOŚ) wydał zarządzenie pokontrolne zobowiązujące spółkę do zaprzestania przetwarzania tych materiałów bez wymaganego zezwolenia, uznając je za odpady. Spółka wniosła skargę, kwestionując kwalifikację materiałów jako odpadów i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędzia WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 16 marca 2022 r. sprawy ze skargi N. spółka komandytowa na zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie przetwarzania odpadów oddala skargę.
Zarządzeniem pokontrolnym z dnia [...] października 2021 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2021 r. poz. 1070) oraz ustaleń kontroli przeprowadzonej w dniach [...] lipca oraz [...] sierpnia 2021 r. w N. Sp. k. [...], udokumentowanej protokołem kontroli Nr [...], Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (dalej jako - WIOŚ) nałożył następujące obowiązki:
1. Zobowiązał kontrolowaną jednostkę do uzyskania wymaganego pozwolenia na emisję gazów i pyłów do powietrza z eksploatowanej instalacji innej niż energetyczna o mocy zainstalowanych źródeł 1,8 MW.
Termin realizacji: do dnia 31 grudnia 2021 r.
2. Zobowiązał kontrolowaną jednostkę do uaktualnienia informacji dotyczących źródeł emisji eksploatowanej instalacji spalania paliw (energetycznej i innej niż energetyczna) w raporcie wprowadzonym do krajowej bazy za 2020 r.
Termin realizacji: do dnia 15 listopada 2021 r.
3. Zobowiązał kontrolowaną jednostkę do zaprzestania prowadzenia przetwarzania odpadów: ścinki pianki poliuretanowej, ścinki waty bez wymaganego zezwolenia.
Termin realizacji: w trybie natychmiastowym.
Wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień [...] stycznia 2022 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie ustaleń kontroli przeprowadzonej przez Inspektora Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w dniach [...] lipca oraz [...] sierpnia 2021 r. w N. Sp. k., stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. W związku z powyższym WIOŚ zarządził w pkt. 1- 3 ich usunięcie. Odnośnie obowiązku nałożonego w pkt 1 zarządzenia organ wskazał, że podmiot eksploatuje instalację inną niż energetyczna bez uzyskania wymaganego pozwolenia. Podczas czynności kontrolnych ustalono, że podmiot eksploatuje instalację inną niż energetyczna nominalnej mocy cieplnej 1,8 MW: piec technologiczny SCHOTT & MEISSNER o mocy 0,6 MW (2 palniki po 300 KW każdy), piec technologiczny SCHOTT & MEISSNER o mocy 1,2 MW (4 palniki o mocy 300 KW każdy), w których spalane są paliwa, a wytworzona w nich energia wykorzystywana jest nie na zewnątrz urządzeń ale w ich przestrzeniach roboczych - strefach grzewczych do łączenia termicznego włókien w procesie produkcji włókniny. Strona formalno-prawna emisji gazów i pyłów do powietrza z instalacji innej niż
energetyczna została uregulowana przez Podmiot zgłoszeniem instalacji spalania paliw dokonanym w Starostwie Powiatowym w dniu [...] lipca 2021 r. W zgłoszeniu piec technologiczny SCHOTT & MEISSNER o mocy 6 MW został zakwalifikowany do instalacji innej niż energetyczna, natomiast piec technologiczny SCHOTT & MEISSNER o mocy 1,2 (w zgłoszeniu: kocioł energetyczny o mocy cieplnej 1,4 MW) błędnie zakwalifikowano do instalacji energetycznej, a nie innej niż energetyczna.
Odnośnie obowiązku nałożonego w pkt 2 zarządzenia organ wskazał, że w raporcie za 2020 r. wprowadzonym do Krajowej bazy nie zamieszczono informacji dotyczących eksploatowanego kotła gazowego Viessmann vitodens 300 o mocy 30 KW oraz pieca technologicznego SCHOTT & MEISSNER o mocy 1,2 MW, a informacja o mocy eksploatowanych źródeł energetycznych zawiera dane niezgodne ze stanem rzeczywistym. W raporcie podano: nominalną moc cieplną nagrzewnic FLOWAIR ROBUR - 0,348 MW, podczas gdy moc eksploatowanych nagrzewnic wynosi 0,15 MW, nominalną moc cieplną pieca technologicznego SCHOTT & MEISSNER - 0,35 MW, podczas gdy moc eksploatowanego pieca wynosi 0,6 MW. Powyższe stanowi naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. 1077 z późn. zm.).
Odnośnie obowiązku nałożonego w pkt 3 zarządzenia organ wskazał, że skarżąca prowadzi przetwarzanie odpadów: odpady pianki poliuretanowej 07 02 13 i odpady włóknin poliestrowych 04 02 22 (wata) bez wymaganego zezwolenia. W trakcie kontroli ustalono, że w procesie produkcji w kontrolowanym okresie Spółka wykorzystywała piankę II gatunku w postaci ścinek pianki poliuretanowej oraz watę II gatunku w postaci ścinek waty, kupowane od producentów głównie mebli tapicerowanych. Ścinki pianki i ścinki waty stanowią więc pozostałość procesu produkcji, którego celem nie jest ich produkcja i których posiadacz pozbywa się, są więc odpadami: pianki poliuretanowej o kodzie 07 02 13, włóknin poliestrowych (waty) o kodzie 04 02 22. Dla ścinek pianki poliuretanowej i ścinek waty wykorzystanych w kontrolowanym okresie w procesie produkcyjnym przez N. Sp. K. od kilku dostawców przedstawiono decyzje uznania ścinek pianki poliuretanowej i ścinek waty za produkt uboczny. W przypadku pozostałych dostawców ścinek pianki i ścinek waty, nie przedstawiono decyzji uznania za produkt uboczny niebędący odpadem lub przedstawiono deklaracje, złożone przez ich wytwórców o spełnianiu przesłanek określających produkt uboczny. Jako, że uznanie przedmiotu lub substancji za produkt uboczny wymaga przeprowadzenia procedury przewidzianej w art. 11 ustawy o odpadach i następuje w drodze decyzji administracyjnej, stąd ścinki pianki i ścinki waty zakupione od tych dostawców nie utraciły statusu odpadów.
W związku z powyższym ustalono, że w okresie od [...] marca 2020 r. do [...] czerwca 2021 r. N. Sp. k. wykorzystała:
- ścinki pianki - odpady pianki poliuretanowej o kodzie 07 02 13 w ilości 1102,252 Mg, które zostały przetworzone w maszynach - frytkarkach na frytkę w procesie produkcji wypełnień poliuretanowych,
- ścinki waty - odpady włóknin poliestrowych o kodzie 04 02 22 w ilości 200,864 Mg, które zostały przetworzone w maszynie wilk na szarpankę poliestrową w procesie produkcji wypełnień poliestrowych.
Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 779 z późn. zm., dalej jako - uo) prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia.
Na powyższe zarządzenie pokontrolne WIOŚ z dnia [...] października 2021 r. nr [...] - w części dotyczącej obowiązku określonego w punkcie 3 zarządzenia – N. Spółka Komandytowa, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę.
Zaskarżonemu zarządzeniu skarżąca zarzuciła:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj; art. 3 ust. 1 pkt 6 i 32 oraz art. 10 i 11 ust. 4 uo w związku z art. 126 k.p.a w zw. z art. 110 k.p.a poprzez : przyjęcie, że pianka II kategorii i wata II kategorii są odpadami w rozumieniu w/w przepisów.
2) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 kpa poprzez nie zebranie przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska całego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności nie uwzględnienia wniosku strony skarżącej o sprawdzenie czy dostawcy ścinek złożyli wnioski o uznanie swoich produktów za produkty uboczne. W wyniku tego zaniechania organ nie rozpatrzył należycie stanu faktycznego, ponieważ go nie ustalił.
Mając powyższe na względzie skarżąca wniosła:
a) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art 135 p.p.s.a. - o uchylenie zaskarżonego zarządzenia w pkt, 3,
b) na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a. - o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego (w tym kosztów zastępstwa procesowego) według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, ze zgodnie z definicją podaną w art. 3 ust. 1 pkt 6 uo poprzez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Zgodnie z wymaganiami prawnymi oraz przyjętą praktyką, to wytwórca danego materiału zobowiązany jest do jego właściwej kwalifikacji, w tym określenia czy posiada status odpadu czy materiału użytkowego. W przypadku uznania materiału za odpad przekazanie go innemu podmiotowi
powinno następować przy użyciu Bazy Danych o Produktach i Opakowaniach oraz o Gospodarce Odpadami (BDO). Dzięki temu nabywca materiału/odpadu posiada wiedzę, że przyjmowany (kupowany) materiał posiada właściwości odpadowe.
Spółka N. Sp. k. od dnia [...] marca 2020 r. nie przyjmuje odpadów do procesu produkcyjnego, lecz zakupuje towar np. piankę drugiej kategorii, która wykorzystywana jest w procesie produkcyjnym. W celu udokumentowania tego faktu Spółka otrzymała od swoich dostawców potwierdzenie uzyskania statusu produktu ubocznego (w sytuacji gdy materiał ten kwalifikowany jest przez wytwórcę jako odpad lub pisemne poświadczenia, że nabywany materiał nie posiada statusu odpadów. Będąc świadomym obowiązujących przepisów Spółka każdorazowo informuje dostawców, że materiał odpadowy nie jest i nie będzie przyjmowany. Jednocześnie Spółka nie może ponosić odpowiedzialności i konsekwencji związanych z teoretycznie niewłaściwą kwalifikacją materiału przez odrębne, zewnętrzne podmioty. Skarżąca wskazała, że po ocenie wizualnej surowców stosowanych w zakładzie nie można stwierdzić, czy materiał posiada właściwości odpadowe czy też nie.
Aktualny stan prawny, wskazany w art. 3 ust. 1 pkt 32 uo wskazuje, że wytwórcą odpadów jest każdy, którego działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów (pierwotny wytwórca odpadów), oraz każdego, kto przeprowadza wstępną obróbkę, mieszanie lub inne działania powodujące zmianę charakteru lub składu tych odpadów. Wytwórca odpadów zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 32 ustawy o odpadach podejmuje działania polegające na zapobieganiu powstawaniu odpadów. Idąc tym tokiem rozumowania dostawcy materiału mogą podejmować działania polegające na skierowaniu materiału drugiej kategorii do ponownego użycia. W tym celu podejmują określone przez siebie działania, których finalnym efektem jest sprzedaż materiału do naszego zakładu, gdzie następuje nadanie formy umożliwiającej jego praktyczne, finalne wykorzystanie. Podkreślić należy, że działania takie mają korzystny wpływ na środowisko, gdyż zapobiegają powstawaniu odpadów trudnych do zagospodarowania.
Zdaniem skarżącej: podjęła ona wszelkie możliwe działania zmierzające do funkcjonowania zgodnie z wykładnią prawną; posiada dokumenty i potwierdzenia świadczące o tym, że kupowany materiał nie posiada właściwości odpadowych; nie może ponosić odpowiedzialności za ewentualną niewłaściwą kwalifikację (kupowanego materiału) przez odrębne podmioty; nie dopuściła się nieprawidłowości polegającej na przetwarzaniu odpadów bez wymaganego zezwolenia.
W ocenie skarżącej dochowała ona należytej staranności i uczyniła wszystko, czego można od niej rozsądnie oczekiwać, aby do naruszenia nie doszło oraz nie miała żadnego wpływu na powstanie naruszenia w podmiotach zewnętrznych. Jednocześnie w trakcie trwającej kontroli, jak i przedstawionych uwagach pokontrolnych wskazano, że spółka N. Sp. k. nie prowadzi gospodarowania (przetwarzania) odpadów. Profil działalności przedsiębiorstwa ogranicza się
do produkcji wypełnień syntetycznych dla przemysłu meblowego i tekstylnego oraz produkcji włóknin wysokopuszystych. "N. Sp. k. zajmuje się produkcją wypełnień syntetycznych dla przemysłu meblowego i tekstylnego, głównie:
- wypełnień poliuretanowych
- wypełnień poliestrowych lub mieszanych;
- włóknin wysokopuszystych.
Wypełnienia poliuretanowe i poliestrowe stosowane są jako wypełnienia w przemyśle meblarskim i pościelowym. Produkcja wypełnień poliuretanowych odbywa się w maszynach - frytkarkach, które przetwarzają piankę poliuretanową na frytkę (cięcie pianki za pomocą noży krążkowych na kształt prostokątnych słupków o odpowiednim wymiarze). Jako surowiec do produkcji stosowana jest pianka poliuretanowa i wata poliestrowa kupowane od producentów pianki i waty oraz pianka II gatunku i wata II gatunku kupowana od producentów między innymi mebli tapicerowanych. Kontrolujący ustalił, że w kontrolowanym okresie spółka wykorzystywała piankę II gatunku w postaci ścinek pianki poliuretanowej oraz watę II gatunku w postaci ścinek waty. Ustalono, że w okresie od [...] marca 2020r do [...] czerwca 2021 r. spółka przetworzyła ścinki pianki - odpady pianki poliuretanowej w ilości 1102,252 Mg i ścinki waty - odpady włóknin poliestrowych w ilości 200,864 Mg. Wspomniany materiał był kupowany od różnych dostawców w tym od producentów mebli. Surowiec ten mimo że pochodził od różnych producentów był jednorodny pod względem swoich właściwości fizycznych i chemicznych bowiem był wynikiem takich samych procesów technologicznych. Różnica polegała na tym, że część dostawców tych materiałów posiadała decyzje o uznaniu tych ścinek za produkt uboczny niebędący odpadem, a część dostawców nie posiadała takich decyzji. Przedłożyli oni nabywającej je spółce jedynie deklaracje w których zapewnili ją o spełnieniu przesłanek do uznania tych ścinek za produkt uboczny nie będący odpadem w rozumieniu ustawy o odpadach. Na tej podstawie organ kontrolujący uznał, że zgodnie z definicją art. 10 i 11 ust. 4 uo ścinki pochodzące od producentów posiadających decyzje administracyjne o uznaniu ich za produkt uboczny nie są odpadami a ścinki pochodzące od dostawców nie posiadających tych decyzji są odpadami.
Ponieważ, spółka N. w okresie kontrolnym nie posiadała zezwolenia na przetwarzanie odpadów została tym samym uznana jako podmiot przetwarzający odpady bez zezwolenia. Z formalnego punktu widzenia takie stanowisko jest zgodne z ustawą bowiem status produktu ubocznego nadawany jest w drodze decyzji administracyjnej, jednak z punktu widzenia praktycznego mamy do czynienia z tym samym materiałem nie różniącym się od siebie żadnymi właściwościami tzn. nie szkodzącymi środowisku. Ponadto co istotne art. 14 ustawy o gospodarowaniu odpadami wyraźnie wskazuje sytuacje w których odpady poddane odzyskowi przestają być odpadami. Łącznie muszą spełniać następujące przesłanki:
- przedmioty te są powszechnie stosowane do konkretnych celów,
- istnieje rynek takich przedmiotów lub popyt na nie,
- dany przedmiot spełniają wymagania techniczne w normach dla danego produktu,
- zastosowanie tych przedmiotów nie prowadzi do negatywnych skutków dla życia zdrowia lub środowiska.
W ocenie skarżącej wszystkie wymienione kryteria są spełnione w przypadku ścinek polurietanowych jak ścinek waty stosowanych przez spółkę N. Niezależnie od powyższego organ kontrolujący powinien też sprawdzić, czy dostawcy ścinek którzy przedstawili spółce deklaracje zgodności zgłaszali do Marszałka Województwa wnioski uznanie swoich produktów za produkt uboczny a decyzji nie otrzymali. Niezależnie od powyższego protokół [...] zawierał błędne stwierdzenie czynu niedozwolonego i dlatego nie został podpisany przez przedstawiciela N. Sp. k. Strona przedstawiła pisemnie, w ustawowym terminie – [...] września 2021r., swoje uwagi, zastrzeżenia i wyjaśnienia. Organ kontrolny nie odniósł się w żaden sposób do przedłożonego pisma. Brak reakcji ze strony organu stanowi naruszenie procedur określonych w art. 9 kpa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Sprawa niniejsza rozpoznana została w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2019 r. poz. 2325 zwana dalej p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).
Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest zarządzenie pokontrolne WIOŚ z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w zakresie obowiązku nałożonego w punkcie 3 tegoż zarządzenia, w pozostałym zakresie akt ten nie został zaskarżony. Zgodnie z kwestionowanym pkt 3 zarządzenia pokontrolnego skarżąca została zobowiązana do zaprzestania prowadzenia przetwarzania odpadów: ścinki pianki poliuretanowej, ścinki waty bez wymaganego zezwolenia. Termin realizacji: w trybie natychmiastowym.
Z bezspornych ustaleń faktycznych sprawy wynika, że skarżąca zajmuje się produkcją wypełnień syntetycznych dla przemysłu meblowego i tekstylnego, głównie: wypełnień poliuretanowych, wypełnień poliestrowych lub mieszanych; włóknin wysokopuszystych. Wypełnienia poliuretanowe i poliestrowe stosowane są jako wypełnienia w przemyśle meblarskim i pościelowym. Jako surowiec do produkcji skarżąca stosuje piankę poliuretanowa i watę poliestrową kupowane od producentów pianki i waty oraz piankę II gatunku i watę II gatunku kupowaną od producentów między innymi mebli tapicerowanych. Kontrolujący ustalił, że w kontrolowanym okresie spółka wykorzystywała piankę II gatunku w postaci ścinek pianki poliuretanowej oraz watę II gatunku w postaci ścinek waty. Ustalono, że w okresie od [...] marca 2020r do [...] czerwca 2021 r. spółka przetworzyła ścinki pianki - odpady pianki poliuretanowej w ilości 1102,252 Mg i ścinki waty - odpady włóknin poliestrowych w ilości 200,864 Mg. Wspomniany materiał był kupowany od różnych dostawców w tym od producentów mebli. Skarżąca podniosła, że zakupiony surowiec mimo tego, że pochodził od różnych producentów był jednorodny pod względem swoich właściwości fizycznych i chemicznych, stanowił bowiem wynik takich samych procesów technologicznych. Część dostawców tych materiałów posiadała decyzje o uznaniu ścinek za produkt uboczny niebędący odpadem, a część dostawców nie posiadała takich decyzji, przedłożyli oni nabywającej je spółce jedynie deklaracje, w których zapewnili skarżącą o spełnieniu przesłanek do uznania ścinek za produkt uboczny nie będący odpadem w rozumieniu ustawy o odpadach. W tak ustalonych okolicznościach sprawy organ uznał, że w procesie produkcji wypełnień syntetycznych, nie posiadając wymaganego zezwolenia, skarżąca dokonuje przetworzenia odpadów w postaci ścinek pianki poliuretanowej i ścinek waty.
W ocenie Sądu stanowisko organu znajduje oparcie w stanie prawnym sprawy. Zgodnie z treścią art. 41 ust. 1 uo prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania
odpadów wymaga uzyskania zezwolenia. W myśl art. 3 pkt 21 uo przez przetwarzanie rozumie się procesy odzysku lub unieszkodliwiania, w tym przygotowanie poprzedzające odzysk lub unieszkodliwianie. Stosownie do treści art. 3 pkt 14 uo przez odzysk rozumie się jakikolwiek proces, którego głównym wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie innych materiałów, które w przeciwnym przypadku zostałyby użyte do spełnienia danej funkcji, lub w wyniku którego odpady są przygotowywane do spełnienia takiej funkcji w danym zakładzie lub ogólnie w gospodarce.
W świetle przytoczonych przepisów uo nie może budzić wątpliwości, że wykorzystując do produkcji wypełnień syntetycznych produkt stanowiący odpad skarżąca - w rozumieniu w.w. przepisów - dokonuje ich przetworzenia.
W okolicznościach sprawy kwestią sporną jest natomiast kwalifikacja danego produktu - czyli pianki II gatunku w postaci ścinek pianki poliuretanowej oraz waty II gatunku w postaci ścinek waty - wykorzystywanych przez skarżącą do produkcji pełnień syntetycznych. Nie ulega wątpliwościom, że ścinki pianki i ścinki waty stanowią pozostałość procesu produkcji, których posiadacz pozbywa się, są więc - zgodnie z art. 3 pkt 6 uo - odpadami pianki poliuretanowej i odpadami włóknin poliestrowych (waty).
Po myśli art. 10 uo przedmiot lub substancję powstające w wyniku procesu produkcyjnego, którego podstawowym celem nie jest ich produkcja, uznaje się za produkt uboczny niebędący odpadem, jeżeli łącznie są spełnione określone tym przepisie warunki. Decyzję potwierdzającą spełnienie warunków uznania przedmiotu za produkt uboczny wydaje marszałek województwa, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego (art. 11 uo). Dalsze wykorzystywanie w procesie produkcji przedmiotu lub substancji, które uznane zostały za produkt uboczny niebędący odpadem nie stanowi przetworzenia odpadów, a co za tym idzie nie wymaga zezwolenia, o którym mowa w przytoczonym powyżej art. 41 uo.
W badanej sprawie skarżąca od kilku dostawców przedstawiła decyzje o uznaniu ścinek pianki poliuretanowej i ścinek waty za produkt uboczny, natomiast w przypadku pozostałych dostawców ścinek pianki i ścinek waty, nie przedstawiono decyzji o uznaniu za produkt uboczny niebędący odpadem lub przedstawiono deklaracje, złożone przez ich wytwórców o spełnianiu przesłanek określających produkt uboczny.
Jak wyżej wskazano uznanie przedmiotu lub substancji za produkt uboczny uzależnione jest od spełnienia warunków określonych w art. 10 uo, nadto wymaga przeprowadzenia procedury przewidzianej w art. 11 uo i następuje w drodze decyzji administracyjnej. Decyzja w omawianym tu przedmiocie ma charakter uznaniowy oraz zapada po zasięgnięciu opinii odpowiedniego organu ochrony środowiska. Podzielić należy stanowisko organu, zgodnie z którym ocena producenta (tutaj złożona w formie deklaracji) co do charakteru danego produktu i braku jego negatywnego oddziaływania na środowisko nie może zastąpić decyzji
właściwego organu o uznaniu produktu za produkt uboczny procesu produkcji. To, że dana substancja lub produkt może podlegać odzyskowi w sposób odpowiedzialny z punku widzenia ochrony środowiska nie oznacza, że nie jest odpadem. Dopiero uznanie za produkt uboczny powoduje, że dany produkt lub substancja nie jest odpadem. Ustawodawca mając na uwadze przede wszystkim ostrożne obchodzenie się z pozostałościami poprodukcyjnymi, ochroną środowiska, życia i zdrowia ludzi nie zezwala na swobodne dysponowanie pozostałościami poprodukcyjnymi. Zasadniczo traktuje je jako odpady. Z uwagi jednak na fakt, że pozostałości poprodukcyjne mogą być bez szkody dla chronionych wartości środowiskowych, zdrowotnych ponownie wykorzystane, ustawodawca dopuścił w ściśle określonych wypadkach uznanie ich nie za odpad a za produkt uboczny.
W związku z powyższym ścinki pianki i ścinki waty zakupione przez skarżącą od tych dostawców, którzy nie uzyskali decyzji o uznaniu tych produktów za produkt uboczny procesu produkcji nie utraciły statusu odpadów. Bezspornie skarżąca nie posiadała zezwolenia o którym mowa w art. 41 uo na przetwarzanie odpadów. Wskazać zatem przyjdzie, że obowiązek nałożony w punkcie 3 kontrolowanego zarządzenia ma oparcie w przepisach prawa materialnego.
Nie były zasadne zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego. Z akt sprawy wynika, że organ zwrócił się do marszałków województw właściwych ze względu na miejsce prowadzenia działalności gospodarczej dostawców ścinek pianki i ścinek waty o udzielenie informacji o wydanych decyzjach o uznaniu ścinek pianki poliuretanowej i ścinek waty za produkt uboczny. W odpowiedzi wpłynęły informacji o braku wydania w.w. decyzji.
Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna, na podstawie art. 151 p.p.s.a., została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło