II SA/Go 1106/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2014 r. sprawy ze skargi J.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na rzecz adwokata J.S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należną stawkę podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu. Decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r Prezydent Miasta na podstawie art. 3 pkt. 11,art. 5, art., 6 ust. 1 pkt.1,art. 9 art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r Nr 139 poz. 992) po rozpatrzeniu wniosku J.N. przyznał zasiłek rodzinny na dziecko B.N. ur. [...] kwietnia 2012 r w wysokości 68 zł w okresie od [...] maja 2012 r do [...] października 2012 r oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka w kwocie 1000 zł. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r Nr [...] Prezydent Miasta na podstawie art. 145 § 1 pkt. 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej zwanej w skrócie kpa) wznowił postepowanie w niniejszej sprawie w związku z wyjściem na jaw nowych okoliczności faktycznych nie znanych organowi w dniu wydawania decyzji przyznającej prawo do świadczeń rodzinnych, a mianowicie, iż w dniu składania wniosku o ich przyznanie J.N. uzyskiwał dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] Prezydent Miasta działając na podstawie art. 151 § 1 pkt.2 w związku z art. 145 § 1 pkt.5 kpa oraz art. 3 pkt.1 lit. a z związku z art. 3 pkt.2, pkt.23 i pkt.24, art. 5 ust. 1 pkt.4 i 4a, art., 25 ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r o świadczeniach rodzinnych (Dz.U z 2006 r Nr 139 poz. 992) uchylił w całości od 1 maja 2012 r. decyzję ostateczną Prezydenta Miasta Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. przyznającą J.N. prawo do świadczeń rodzinnych na B.N. i odmówił przyznania J.N. prawa do świadczeń rodzinnych na B.N. – zasiłku rodzinnego od [...] maja 2012 r do [...] października 2012 r. i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka na okres od [...] maja 2012 r do [...] października 2012 r. W uzasadnieniu organ podał, że przy podejmowaniu decyzji zastosowany został art. 3 pkt. 2 i 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiący, że dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny, natomiast dochód członka rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód tego członka osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Ponadto zastosowano art. 5 ust. 4 ustawy, który stanowi, że w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku ustalając jego dochód nie uwzględnia się dochodu utraconego. Natomiast nie zastosowano art. 5 ust. 4b w/w ustawy stanowiącego, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, dochód jego ustala się na podstawie dochodu powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód osiągnięto. W przedmiotowej sprawie J.N. w dniu składania wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych - [...] maja 2012 r. - w swoim oświadczeniu podał, że w okresie od dnia [...] stycznia 2011 r. do dnia składania wniosku, rodzina uzyskiwała dochód, na który składa się renta skarżącego i renta socjalna małżonka skarżącego – M.. Wyliczony zatem dochód na jednego członka w rodzinie skarżącego wynosił 353,36 zł, co uprawniało go do otrzymania zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu urodzenia dziecka. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 przedmiotowej ustawy dochód uprawniający do pobierania zasiłku w przeliczeniu na jedna osobę nie może przekraczać 504 zł. W dniu 29 maja 2013 r. w trakcie składania wniosku o ustalenie prawa do świadczeń na nowy okres zasiłkowy 2012/2013 wskazał, że pozostawał w zatrudnieniu od [...] kwietnia 2012 r. Zatem w dniu wydawania decyzji przyznającej skarżącemu prawo do świadczeń rodzinnych za okres zasiłkowy 2011/2012 J.N. uzyskiwał dochód nie tylko z renty, ale także z tytułu zatrudnienia, który przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych nie został doliczony do dochodu rodziny. W trakcie wznowionego postępowania administracyjnego organ na podstawie art. 5 ust. 4b ustawy wyliczył dochód rodziny na kwotę 2124,95 zł z tytułu rent małżonków i wynagrodzenia za pracę J.N., co w przeliczeniu na jedna osobę wyniosło 708,32 zł. Zatem dochód przekraczał dopuszczalne kryterium 504 zł uprawniające do pobierania świadczeń. W odwołaniu od tej decyzji skarżący wywiódł, że decyzja została wydana w sprzeczności z Konstytucją RP według, której rodzina podlega wsparciu materialnemu i wszyscy zgodnie z nią są równi. W jego ocenie Trybunał Konstytucyjny powinien orzec, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2013 r. jest wydana na podstawie przepisów niezgodnych z Konstytucją. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2013 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji SKO podało, że należy decyzję uznać za trafną wobec ujawnienia nowych okoliczności nieznanych organowi w dacie wydawania decyzji – tj. [...] czerwca 2012 r., a które to okoliczności miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.N. podniósł, że organy obu instancji mylnie przyjęły, iż uzyskiwał on dochód poza rentą w 2010 i 2011 r. W tych latach skarżący nie pracował i zatem zasiłek rodzinny za 2011/2012 r powinien brać pod uwagę okres poprzedzający tj. 2010 i 2011 r., a nie 2012 r., w którym to skarżący podjął zatrudnienie. Dochód zatem z 2012 r. powinien być brany pod uwagę w okresie zasiłkowym 2012/2013. Zatem organ złamał prawo, bo pomylił okres zasiłkowy. Z powyższych względów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 28 stycznia 2014 r. na wniosek skarżącego ustanowiony został na jego rzecz w ramach prawa pomocy adwokat, którym wyznaczony został przez Okręgową Radę Adwokacką adw. J.S.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie wskazać należy, iż kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 31 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej zwanej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Uwzględnienie skargi przez sąd administracyjny następuje w przypadku stwierdzenia, iż kontrolowana działalność administracji publicznej (np. decyzja) podjęta została z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy administracyjnej, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to w konsekwencji ciążący na sądzie administracyjnym obowiązek kontroli sprawy administracyjnej w jej całokształcie, a nie tylko w granicach zarzutów podnoszonych w skardze. Przedmiot tak rozumianej kontroli w niniejszym postępowaniu stanowiła decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego Nr [...] z dnia [...] września 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] uchylającą w całości od [...] maja 2012 r. decyzję ostateczną Prezydenta Miasta Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. o przyznaniu J.N. prawa do świadczeń rodzinnych na B.N. i odmawiającą przyznania J.N. prawa do świadczeń rodzinnych na B.N. – zasiłku rodzinnego od [...] maja 2012 r do [...] października 2012 r. i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka na okres od [...] maja 2012 r do [...] października 2012 r. Zaskarżone decyzje wydane zostały w ramach postępowania administracyjnego wznowionego z inicjatywy organu – Prezydenta Miasta, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r., a więc postępowania związanego ze wzruszeniem decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. przyznającą J.N. prawo do świadczeń rodzinnych na B.N.. Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną określoną w art. 145 § 1 lub art. 145 a § 1 Kpa. Wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 16 § 1 Kpa zasady trwałości decyzji administracyjnej. W niniejszej sprawie, jako podstawę wznowienia postępowania administracyjnego organ I instancji powołał w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2013 . przepis art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Takie określenie podstawy wznowienia postępowania administracyjnego wymaga wystąpienia łącznie dwóch przesłanek, a mianowicie wystąpienia nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej oraz ich ujawnienie dopiero po wydaniu decyzji ostatecznej. Przez nową okoliczność istotną dla rozstrzygnięcia sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od dotychczasowego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2000 r., sygn. akt IV SA 1885/99, LEX 50152). Należy przy tym pamiętać, iż nie ma znaczenia, czy wcześniejsze nieujawnienie tych okoliczności czy dowodów wynikało z niewłaściwie przeprowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego, czy też z zamierzonego nieujawnienia ich przez stronę (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo C.H. BECK. Wydanie 10, Warszawa 2009, str. 526-529; G. Łaszczyca, Cz. Marzysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II, Wydawnictwo LEX a Wolters Kluwer business. Wydanie 2, Warszawa 2007, str. 262-265). Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, iż stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia zgodności z prawem. W pierwszej kolejności odwołać należy się w tym względzie do treści ustawy z dnia 28 listopada 2003 r o świadczeniach rodzinnych (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania przez organ – Prezydenta Miasta, decyzji ostatecznej z dnia [...] czerwca 2012 r. tj. Dz.U z 2006 r. Nr 139 poz. 992 z późn.zm.), zgodnie z którą świadczeniami rodzinnymi są: zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego, świadczenia opiekuńcze: zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne, zapomoga wypłacana przez gminy na podstawie art. 22a oraz jednorazowa zapomoga z tytułu urodzenia dziecka (art.2) W art. 24 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy wskazano, że okres zasiłkowy oznacza okres od [...] listopada do [...] października następnego roku kalendarzowego na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. Natomiast art. 5 tej ustawy formułuje zasady w jaki sposób, za jaki okres czasu wylicza się dochód rodziny i dochód członka rodziny oraz kryterium dochodowe. I tak zasiłek rodzinny przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza 504 zł w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Jednakże w pkt. 4b ustawodawca wprowadził zasadę że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ustala się na podstawie dochodu powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód ten został osiągnięty pod warunkiem, że dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych. Odnosząc te uregulowania do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż okoliczność uzyskiwania dochodu przez J.N. w postaci wynagrodzenia za pracę od dnia [...] kwietnia 2012 r. nie była znana organowi I instancji w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych za okres zasiłkowy 2011/2012, a więc w okresie od [...] maja 2012 r. – data złożenia wniosku o przyznanie praw do świadczeń i [...] czerwca 2012 r. – data decyzji organu I instancji przyznającej zasiłek rodzinny od [...] maja 2012 r. do dnia [...] października 2012 r. i dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka. A zatem organ prawidłowo wznowił postępowanie w sprawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Zauważyć należy, iż ta okoliczność nie będąc znana organowi istniała w dniu wydawania decyzji tj. [...] czerwca 2012 r. Fakt zatrudnienia skarżącego nie budzi wątpliwości albowiem sam przyznał, iż pracował od [...] kwietnia 2012 r. do [...] czerwca 2013 r., a tego faktu nie wykazał w swoim wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatku do tego zasiłku z dnia [...] maja 2012 r. mimo stosownych pouczeń zawartych na formularzu wniosku. Przedmiotem ustaleń organu I instancji było także wyliczenie dochodu rodziny powiększonego o wysokość wynagrodzenia uzyskiwanego w Firmie G o kwotę 1060,09 zł co spowodowało iż dochód na jednego członka rodziny skarżącego wynosił 708,32 zł. Kwota ta przekraczała kwotę kryterium dochodowego wyznaczonego przez ustawodawcę w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Stąd też na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa prawidłowo organ uchylając decyzję dotychczasową odmówił J.N. prawa do świadczeń rodzinnych na syna B.N. na okres od [...] maja 2012 r. do [...] października 2012 r. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł w oparciu o treść art. 151 p.p.s.a. W przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika skarżącego ustanowionego w ramach prawa pomocy Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. ora § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.