II SA/Go 1109/12
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2013-01-31
Skład orzekający: Ireneusz Fornalik, Marek Szumilas, Grażyna Staniszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie odbywającej karę pozbawienia wolności lub tymczasowo aresztowanej przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej w formie zasiłku celowego?Ratio decidendi
Osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej, a prawo do świadczeń z pomocy społecznej dla osoby tymczasowo aresztowanej jest zawieszone. W obu przypadkach świadczenia nie są udzielane za okres pobytu w zakładzie karnym lub areszcie śledczym, ponieważ zakłada się, że potrzeby bytowe takich osób są zaspokajane przez państwo. W związku z tym, wniosek o przyznanie zasiłku celowego złożony przez osobę przebywającą w areszcie lub zakładzie karnym podlega oddaleniu.Stan faktyczny
R.E. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie zasiłku celowego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania pomocy, uznając brak współdziałania strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Po uchyleniu przez WSA decyzji SKO, Kolegium ponownie utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na odbywanie przez R.E. kary pozbawienia wolności. R.E. wniósł skargę, podnosząc niepełnosprawność i niewystarczającą pomoc dotychczasową.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie Sędzia WSA Marek Szumilas Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi R.E. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę.
Uzasadnienie.
Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2011 r. R.E. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie mu zasiłku celowego.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania R.E. pomocy w formie zasiłku celowego. Organ uznał, że strona nie współdziałała w rozwiązaniu swojej trudnej sytuacji życiowej. Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławczego utrzymało w mocy powyższą decyzję organu pierwszej instancji..
Na skutek wniesionej skargi, sprawę rozpatrywał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., który wyrokiem z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Go 26/12 uchylił powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2011 r. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd wskazał, że odmawiając przyznania pomocy organy nie wykazały, że wystąpiły okoliczności braku współdziałania strony z organem, o których mowa w art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, a poczynione ustalenia faktyczne nie dają wystarczających podstaw do przyjęcia istnienia okoliczności w powyższym zakresie. Nadto Sąd zwrócił uwagę, że stosownie do treści art. 13 ustawy fakt odbywania kary pozbawienia wolności, bądź tymczasowego aresztowania wyklucza możliwość przyznania pomocy społecznej, organ winien zatem poczynić niezbędne ustalenia co do okresu przebywania skarżącego w areszcie śledczym oraz w zakładzie karnym.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 13 ust. 1 i art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (DZ.U. z 2008 r. nr115 poz. 728) - zwana dalej ustawą Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że jakkolwiek R.E. spełnia ustawowe wymogi do przyznania mu wnioskowanej pomocy, to jednak z uwagi na fakt, że przebywa on w zakładzie karnym, gdzie odbywa karę pozbawienia wolności, stosownie do treści art. 13 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna przyznana mu być nie może.
Od powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego R.E. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Skarżący podniósł, iż od 2008 r. jest osobą niepełnosprawną, nadto - że z powodów zdrowotnych odmówiono mu zarejestrowania jako osoba bezrobotna. Wskazał również, że przyznana dotąd pomoc społecznna nie była wystarczająca.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2002r. nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny, w zakresie swej właściwości, ocenia zatem zaskarżoną decyzję administracyjną pod względem jej zgodności z prawem materialnym i procesowym, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania orzeczenia.
Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Nadto - w myśl ar. 134 § 1 p.p.s.a. - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.
Stan faktyczny sprawy ustalony został prawidłowo. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w okresie od [...] kwietnia 2011 r. do [...] czerwca 2011 r. skarżący przebywał w aresztach śledczych w [...] oraz w [...], następnie od [...] czerwca 2011 r, do [...] lutego 2012 r. przebywał w Zakładzie Karnym, a od [...] lutego 2012 r. przebywa w Zakładzie Karnym. Termin zakończenia odbywania orzeczonej wobec skarżącego kary pozbawienia wolności przypada na dzień [...] września 2013r.
Stosownie do treści art. 13 ust.1. ustawy osobie odbywającej karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo do świadczeń z pomocy społecznej. W myśl ust. 2 osobie tymczasowo aresztowanej zawiesza się prawo do świadczeń z pomocy społecznej. Za okres tymczasowego aresztowania nie udziela się świadczeń.
Z treści przytoczonych powyżej przepisów ustawy wynika jednoznacznie, że fakt odbywania kary pozbawienia wolności, podobnie jak i fakt tymczasowego aresztowania wyklucza możliwość przyznania pomocy społecznej. Osoby odbywające wymienioną karę tracą prawo do wszystkich świadczeń pomocowych i nie nabywają uprawnień do świadczeń w czasie przebywania w zakładzie karnym. Uzasadnienia takiej regulacji można się dopatrywać w fakcie pozostawania osadzonych na utrzymaniu państwa (por. wyrok WSA w Gliwicach z dniał kwietnia 2008 r., LEX nr 504740). Należy przyjąć, że w trakcie osadzenia danej osoby w zakładzie karnym lub w areszcie śledczym, niezbędne potrzeby bytowe, których zaspokojenie następuje ze środków pomocy społecznej, są zabezpieczone Skoro zatem skarżący od dnia [...] kwietnia 2011 r. przebywał w aresztach śledczych, a następnie w zakładach karnych, brak było przesłanek do uwzględnienia jego wniosku o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego.
Dla oceny powyższej sytuacji pozostaje bez wpływu przywołana przez skarżącego okoliczność, że jest on osobą niepełnosprawną Zasadnicze bowiem w sprawie znaczenie ma ustalenie, czy wnioskodawca rzeczywiście wymaga wsparcia z pomocy społecznej oraz czy spełnia ustawowo określone warunki do przyznania wsparcia w ramach środków z pomocy społecznej. Skoro, jak wyżej wywiedziono, niezbędne potrzeby bytowe skarżącego zostały zaspokojone, brak było podstaw do przyznania mu pomocy społecznej. Jak wyżej wskazano ustawodawca w sposób jednoznaczny wykluczył możliwość przyznania pomocy społecznej osobie odbywającej karę pozbawienia wolności, podobnie jak osobie tymczasowo aresztowanej.
Należy zwrócić uwagę na to, że osoba opuszczająca zakład karny po odbyciu kary pozbawienia wolności, nie pozostaje bez możliwości wsparcia finansowego ze strony Państwa. W § 2 rozporządzenia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie Funduszu Pomocy Postpenitencjarnej (Dz. U. Nr 69, poz. 618) określony został szeroki zakres świadczeń udzielanych osobom opuszczającym zakłady karne, należą do nich między innymi pomoc rzeczowa w formie żywności lub bonów żywnościowych, odzieży oraz leków, dopłata do bieżących zobowiązań czynszowych za lokal mieszkalny, finansowanie kosztów przejazdu środkami komunikacji
publicznej, pokrywanie kosztów związanych z uzyskaniem dowodu osobistego oraz innych niezbędnych dokumentów. Świadczeń tych udziela się do czasu otrzymania pomocy na podstawie ustawy o pomocy społecznej.
W tych, nie budzących wątpliwości oraz sporów, okolicznościach sprawy, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego. Nie doszło również do uchybienia przepisom prawa procesowego, w stopniu skutkującym konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło